A

Voorblad > A


aa

█ Zelfstandig naamwoord

■ Wisselvormen: a, ae, e, ee, ie, ij
■ Wisselvorm, samengetrokken met het voorafgaande lidwoord de: die

Stromend water. Veel voorkomende stroomnaam.

Bron: Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Aa_(waternaam)

Bron: Etymologiebank
www.etymologiebank.nl/trefwoord/a1

Bron: Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M000004

Bron: Vroegmiddelnederlands Woordenboek, 1200-1300, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=VMNW&id=ID90252

Bron: Oudnederlands Woordenboek, 500-1200, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=ONW&id=ID466

Bron: Taaldacht
www.taaldacht.nl/vergeten-woorden-a/

Aa is woordverwant aan au/ouw/ooi.
Kijk ook bij ap, Sanskriet voor water.
Kijk ook bij aar.

Bron: Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Aa_(Noord-Brabant)
https://nl.wikipedia.org/wiki/Bakelse_Aa
https://nl.wikipedia.org/wiki/Abeek
https://nl.wikipedia.org/wiki/Aa_(Frankrijk)
https://nl.wikipedia.org/wiki/Aa_of_Weerijs
https://nl.wikipedia.org/wiki/Drentsche_Aa
https://nl.wikipedia.org/wiki/Grote_Aa_(Zwolle)
https://nl.wikipedia.org/wiki/Groote_Aa_(Heeze)
https://nl.wikipedia.org/wiki/Sterkselse_Aa
https://nl.wikipedia.org/wiki/Buulder_Aa
https://nl.wikipedia.org/wiki/Strijper_Aa
https://nl.wikipedia.org/wiki/IJ_(rivier)
https://nl.wikipedia.org/wiki/Sterkselse_Aa

Aabeek (Nederlands) = Aabach (Duits). Aabeek en Aabach zijn tautologieën omdat aa op zich een stroomnaam is.

De Latijnse woordverwant van aa is aqua, Gothisch ahwa, in het Frans ook aix (Waals axhe). Het Franse eau is woordverwant aan aa.

Bron: Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Breda_(naam)

Bron: Erfgoed Breda
https://erfgoed.breda.nl/nieuws/breda-en-de-brede-aa/

Bron: Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Fulda_(rivier)
https://de.wikipedia.org/wiki/Werra#Namensherkunft
https://de.wikipedia.org/wiki/Schwarza
https://nl.wikipedia.org/wiki/Schwarza

Patroniem, onder voorbehoud: Auwera (oude aa) in allerlei wisselvormen
Bron: Marcel Vervloet
http://home.scarlet.be/~tsd22610/FpageO.htm

Molennaam: Ghen-aa-molen
Bron: Molenecho's
www.molenechos.be/molen.php?nummer=195
Bron: Onroerend Erfgoed, Vlaamse Gewest
https://inventaris.onroerenderfgoed.be/erfgoedobjecten/70783
Bron: Delcampe
www.delcampe.net/en_US/collections/postcards/belgium-bree/bree-ghen-a-a-molen-moulin-limburg-464404937.html
Bron: Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Ghen-Aamolen

De Genattestraat in Beek, Bree (B), is een verwijzing naar Ghen-aa. -natte- in genatte- verwijst dus niet naar nat.

Duitse plaatsnaam:
Aachen (D) Deze naam zou het datief meervoud zijn van aha/ahha (acha) volgens Joseph Bender, Die deutschen Ortsnamen.
Via Google Books.

Verwante termen:
Duitse termen: Aa, Aach, Ache, aha/ahha (acha) , -au, Ohe, Ouwe
https://de.wikipedia.org/wiki/Ache
https://de.wikipedia.org/wiki/Liste_der_Gewässer_namens_Aa
https://de.wikipedia.org/wiki/Aach
https://de.wikipedia.org/wiki/Ach
https://de.wikipedia.org/wiki/-a
https://en.wikipedia.org/wiki/Aach_(toponymy)
https://de.wikipedia.org/wiki/Aabach
https://de.wikipedia.org/wiki/Ohe
www.woerterbuchnetz.de/cgi-bin/WBNetz/wbgui_py?sigle=Meyers&lemid=IA00005
https://de.wikipedia.org/wiki/Aachen#Name https://de.wikipedia.org/wiki/Aachener_Bäche
https://de.wikipedia.org/wiki/Großache
www.dwds.de/wb/Aue
www.dwds.de/wb/Eiland
www.plattmakers.de/nl/2083/Ailand
www.dwds.de/wb/Au
www.dwds.de/wb/Flussaue
Engelse term: ea
www.etymonline.com/word/ea
www.etymonline.com/word/*akwa
www.etymonline.com/word/island
Franse term: aix
www.etymo-logique.com/le-mot-du-jour/lieu/villes-le-mot-du-jour/ax-aix/
https://fr.wikipedia.org/wiki/Aix-la-Chapelle
https://nl.wikipedia.org/wiki/Aix-en-Provence
https://fr.wikipedia.org/wiki/Aquae_Sextiae
https://fr.wikipedia.org/wiki/Aix-les-Bains
https://nl.wikipedia.org/wiki/Aa_(Frankrijk)
https://fr.wikipedia.org/wiki/Aa_(fleuve)
Italiaanse termen: -acco, -icco
"the Italian reflex is -acco" https://en.wikipedia.org/wiki/Aach_(toponymy)
"Im Italienischen: -acco (z. B. Premariacco, Remanzacco, Tavagnacco)" https://de.wikipedia.org/wiki/Ache#Namensvarianten
"... tipici quelli prediali in -acco, -icco,..." https://it.wikipedia.org/wiki/Tavagnacco

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#aa




aaks

█ Zelfstandig naamwoord

■ Wisselvorm: aks

Kijk bij aks.




aalst

█ Zelfstandig naamwoord

Plaatsnaam. Woordoorsprong onzeker. Plaats waar elzen groeien? Heiligdom?

Bron: Etymologiebank
www.etymologiebank.nl/trefwoord/aalst2

Bron: Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=VMNW&id=ID85782

Bron: Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Aalst

Verwante termen:
+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#aalst




aalstal
aal•stal

█ Zelfstandig naamwoord

Afsluiting in een water, met een opening, voor welke netten, fuiken of korven voor de aal- oftewel palingvangst worden geplaatst.
Bron, bewerkte tekst: Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M000080

Bron: Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Aalstal

Verwante termen:
+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#aalstal




aanaarden
aan•aar•den

█ Werkwoord
█ Naamwoorden van handeling: (het) aanaarden, (de) aanaarding

Bedekken met aarde.

Bron: Het Virtuele Land
www.hetvirtueleland.be/cag/items/show/66088

Verwante termen:
+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#aanaarden




aanaarder
aan•aar•der

█ Zelfstandig naamwoord dat degene/datgene noemt die/dat een handeling verricht (nomen agentis)

Werktuig om aan te aarden.

Google afbeeldingen.

Verwante term: aanaarden
Duitse term: Häufler. Kartoffelhäufler, Häufelpflug. Duits werkwoord häufen = Nederlands werkwoord hopen.
Franse term: butoir

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#aanaarder




aanbinden
aan•bin•den

█ Werkwoord
█ Naamwoorden van handeling: (het) aanbinden, (de) aanbinding
1. Een boom bij het planten binden aan een boompaal.

2. Een stam of tak aan een draad of gestel binden om te leiden. Bij fruitbomen en kruisheggen.


Verwante termen:
Duitse term: anbinden
www.duden.de/rechtschreibung/anbinden
Engelse term: stake
https://en.wiktionary.org/wiki/stake#Verb
Franse term: lier
https://fr.wiktionary.org/wiki/lier

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#aanbinden




aandachtsoort
aan•dacht•soort

█ Zelfstandig naamwoord

Soort die in het beheer of monitoring bijzondere aandacht geniet.

Verwante termen:
+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#aandachtsoort




aaneensluiten
aan•een•slui•ten

█ Werkwoord

■ Synoniem: verbinden

Kijk bij verbinden.




aangebonden boom
aan•ge•bon•den boom

█ Woordgroep [bijvoeglijk naamwoord + zelfstandig naamwoord]

Boom die vastgebonden is aan een boompaal.

Verwante termen:
Duitse term: angebundener Baum
http://quagga-illustrations.de/produkt/h0013689/
Engelse term: staked tree

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#aangebonden-boom




aangedreven zaag
aan•ge•drē•ven zaag

█ Woordgroep [bijvoeglijk naamwoord + zelfstandig naamwoord]

Zaag die door een middel of middelen tot zagend bewegen gebracht wordt.

Aandrijven: Een middel of middelen aanwenden om iets te doen bewegen.
Bron, gewijzigde tekst: Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M000252&article=bewegen

"voetaangedreven zaag"
"wateraangedreven zaag"
"windaangedreven zaag"
"stoomaangedreven zaag", "stoommotoraangedreven zaag"
"stoomaangedreven elektromotorzaag" (stoom wekt de stroom op)
"elektromotorzaag"
"motoraangedreven zaag"
"verbrandingsmotoraangedreven zaag"

Verwante termen:
Duitse term: angetriebene Säge

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#aangedreven-zaag





aangepaste groei
aan•ge•pas•te groei

█ Woordgroep [bijvoeglijk naamwoord + zelfstandig naamwoord]

■ Synoniem: groeiaanpassing

Tot welke vorm een boom of struik uitgroeit wordt mede bepaald door omstandigheden zoals ongelijke lichtval op de kroon.
Als een boom aan de rand van een bos staat, dan zullen er aan de kant waar licht op het individu valt meer takken groeien dan aan de kant waar er geen licht op valt.
Het individu zal aan de schaduwkant tot een bepaalde hoogte geen takken laten groeien omdat dat verspilde energie is, want deze takken zullen geen bladeren produceren die deelnemen aan het proces van fotosynthese. Het individu heeft in dit geval de groeivorm aangepast aan de omstandigheden.

Verwante termen:
Engelse term: adapted growth (Afgeleide: growth adaptation)
Franse term: croissance adaptée

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#aangepaste-groei




aangepaste groeivorm
aan•ge•pas•te groei•vorm

█ Woordgroep [bijvoeglijk naamwoord + zelfstandig naamwoord]

Een groeivorm die het resultaat is van aangepaste groei. Kijk bij aangepaste groei.

Verwante termen:
Franse term: forme de croissance adaptée

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#aangepaste-groeivorm




aanmaaien
aan•maai•en

Beginnen met maaien. In het bijzonder, in de twintigste eeuw, op een te maaien grondstuk aan de vier buitenkanten met de zeis een vlak maaien dat breed genoeg is om er een maaimachine op te laten rijden, zij het een maaimachine op paardenkracht, zij het een maaimachine met motor. Met de maaimachine maait men dan de rest van het te maaien gewas. De maaibalk was aan de zijkant van de maaimachine bevestigd. Zonder het aanmaaien zou de machine het te maaien gewas aan de buitenkant van het grondstuk onder de voet lopen.

Bron: elektronische Woordenbank van de Nederlandse dialecten
http://ewnd.ivdnt.org/boeken/woord/89123

Verwante termen:
Duitse term: anmähen
www.dwds.de/wb/anmähen

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#aanmaaien




aanmaakhout
aan•maak•hout

█ Zelfstandig naamwoord

■ Synoniemen: tondel, vinkelhout, vonkelhout

Fijn hout dat gemakkelijk vuur vat, hout dat gebruikt wordt om vuur aan te maken.

Bron: Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=A000015.re.1

vonk + el = vonkel

"vonkelhout", Bron: Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M081590

"vonkelhout", Bron: Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M080307

"vonkel, Bron: Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=MNW&id=67669

"vonkelen", Bron: Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M081589

"vinkelhout", Bron: Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M080307

Verwante termen:
Duitse termen: Anmachholz, Anfeuerholz
Engelse term: kindling
Franse termen: bois d'allumage, petit bois
www.larousse.com/en/dictionaries/english-french/kindling

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#aanmaakhout




aanmaakstof
aan•maak•stof

█ Zelfstandig naamwoord

■ Synoniem: tondel

Licht ontvlambare stof die geschikt is om vuur aan te maken.

Bron: Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Tondel

Bron: Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M069144

Bron: Middelnederlandsch Woordenboek, 1300-1500, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=MNW&id=58818

Bron: Etymologiebank.nl
www.etymologiebank.nl/trefwoord/tondel

Bron: Neerlandistiek
www.neerlandistiek.nl/2017/01/etymologie-tondel/

"tonderzwam", Bron: Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Echte_tonderzwam
Verwante termen:
Engelse term: kindling

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#aanmaakstof




aanpassing
aan•pas•sing

█ Zelfstandig naamwoord

■ Synoniem: adaptatie

1. Proces dat leidt tot aangepastheid.
2. Aangepastheid.
3. Eigenschap, die bijdraagt tot aangepastheid.
Bron: Biologische begrippen databank, Biologielokaal van de Digitale School.
PDF-bestand: https://dlwbiologie.files.wordpress.com/2018/09/biologische-begrippen.pdf
1. Kijk bij evolutionaire aanpassing (adaptatie).

2. Kijk bij gedragsaanpassing.

3. Kijk bij groeiaanpassing / aangepaste groei.

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#aanpassing




aanpunten
aan•pun•ten

█ Werkwoord
█ Naamwoorden van handeling: (het) aanpunten, (de) aanpunting

Een punt maken aan iets.
Bron: Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.ivdnt.org/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M000634

Bron: Wiktionary
https://nl.wiktionary.org/wiki/aanpunten

Verwante termen:
Duitse termen: anspitzen, spitzen
https://de.wiktionary.org/wiki/anspitzen
https://de.wiktionary.org/wiki/spitzen
Engelse term: point
https://en.wiktionary.org/wiki/point#Verb
Franse term: tailler en pointe?

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#aanpunten




aanritsen
aan•rit•sen

█ Zelfstandig naamwoord

Van geveld hout, vooral naaldhout. Een deel van de schors lijnvormig verwijderen.

"aangeritst hout"

Verwante termen:
Duitse term: anritzen
www.dwds.de/wb/anritzen
www.duden.de/rechtschreibung/anritzen

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#aanritsen




aanslag
aan•slag

█ Zelfstandig naamwoord

Van een tafelzaag. Deel dat het hout geleid tijdens het zagen.

Verwante term:
Duitse term: Anschlag
Engelse term: fence

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#aanslag





aanslagbeitel
aan•slag•bei•tel

█ Zelfstandig naamwoord

■ Synoniem: kruisbeitel



https://books.google.be/books?id=76xaUwsNOrIC&pg=PA2402&lpg=PA2402&dq=Aanslagbeitel&source=bl&ots=UAT9gUS-5-&sig=ACfU3U0_TDz2XRCLYKiELZEeCk-Rvu2Ljw&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwi755TM5-zjAhVJyaQKHaTpDpkQ6AEwBXoECAkQAQ#v=onepage&q=Aanslagbeitel&f=false

Bron: Ensie
www.ensie.nl/vandale1898/aanslagbeitel
www.ensie.nl/oosthoek1916/aanslagbeitel

"kruisbeitel", Bron: Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M035715.re.141

Verwante term:
+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#aanslagbeitel





aantasten
aan•tas•ten

█ Werkwoord
█ Naamwoorden van handeling: (het) aantasten, (de) aantasting

Schadelijke uitwerking hebben op.

Bron: Etymologiebank.nl
www.etymologiebank.nl/trefwoord/aantasten

Bron: Van Dale
www.vandale.nl/gratis-woordenboek/nederlands/betekenis/aantasten

● Verwante termen:
● Duitse term: befallen. Naamwoorden van handeling: Befall, Befallen
www.duden.de/rechtschreibung/befallen
www.duden.de/suchen/dudenonline/Befall
Engelse term, naamwoord van handeling: blight
https://en.wikipedia.org/wiki/Blight
Franse term: atteindre. Naamwoord van handeling: atteinte

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#aantasten




aanvulgrond
aan•vul•grond

█ Zelfstandig naamwoord

Grond om een rooigat te vullen.

Verwante termen:
+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#aanvulgrond




aanwas
aan•was

█ Zelfstandig naamwoord

■ Synoniem: bijgroei

1. De groei van een boomindividu.

2. In de bosbouw: Het volume hout dat over een bepaalde periode aangegroeid is.

Bron: Door de bomen het bos zien
www.doordebomenhetboszien.nl/html/b.html

Bron: Ensie
www.ensie.nl/probos/bijgroei

Bron: Ecopedia
www.ecopedia.be/encyclopedie/aanwas

Verwante termen:
Duitse term: Zuwachs
https://de.wiktionary.org/wiki/Zuwachs

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#aanwas




aanwasboor
aan•was•boor

█ Zelfstandig naamwoord

■ Synoniemen: monsterboor, staalboor



Bron: Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Aanwasboor

Bron: Joost de Vree
www.joostdevree.nl/shtmls/aanwasboor.shtml

Fabrikanten: Haglöf, Pressler


Verwante termen:
Duitse termen: Hohlbore, Zuwachsbohrer
https://de.wikipedia.org/wiki/Zuwachsbohrer
Engelse term: increment borer
https://en.wikipedia.org/wiki/Increment_borer
Franse term: tarière sonde

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#aanwasboor




aanzagen
aan•zā•gen

█ Werkwoord
█ Naamwoorden van handeling: (het) aanzagen, (de) aanzaging

■ Synoniem: inzagen

Aanvangen met zagen. De eerste zaagsnede maken.

Bron: Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M001050

Verwante termen:
Duitse term: ansägen
www.duden.de/rechtschreibung/ansaegen

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#aanzagen




aanzet
aan•zet

█ Zelfstandig naamwoord

Van bomen en struiken:

1. Takaanzet. Plaats waar de tak uit de stam of andere tak komt. Plaats op een stam of (gestel)tak waar een tak uiterlijk aanvangt.

2. Wortelaanzet. Het punt waar een hoofdwortel uit de stronk of een zijwortel uit een hoofdwortel groeit.

Verwante termen:
Duitse term: Ansatz

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#aanzet




aanzetvlak
aan•zet•vlak

█ Bijvoeglijk naamwoord

■ Synoniem, indien betrekking op een gesteltak: stamvlak

Van een tak. Tot op de aanzet verwijderd.
Aanzetvlak snoeien: Manier van snoeien waarbij de tak op de takaanzet ingesneden wordt.

"De tak is aanzetvlak gesnoeid."
"een aanzetvlakke snede"

Kijk ook bij kraagvolgend.

Verwante termen:
Duitse term: stammparallel. Ein stammparalleler Schnitt.
Engelse term: flush. A flush cut.
www.etymonline.com/word/flush

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#aanzetvlak




aar

1. █ Zelfstandig naamwoord



Bron: Wiktionary
https://nl.wiktionary.org/wiki/aar

Bron: Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Aar_(bloeiwijze)

Bron: Etymologiebank.nl
www.etymologiebank.nl/trefwoord/aar1

Korenaar; aar van koren.

Verwante termen bij 1:
Duitse term bij 1: Ähre
https://de.wikipedia.org/wiki/Ähre
https://de.wiktionary.org/wiki/Ähre
www.duden.de/rechtschreibung/Aehre
Engelse term bij 1: ear
https://en.wikipedia.org/wiki/Ear_(botany)
www.etymonline.com/index.php?allowed_in_frame=0&search=ear
Franse term bij 1: épi
https://fr.wikipedia.org/wiki/Épi_(botanique)

2. █ Zelfstandig naamwoord

Stroomnaam.

Bron: Etymologiebank.nl
www.etymologiebank.nl/trefwoord/aar3

Bron: Vroegmiddelnederlands Woordenboek, 1200-1300, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=VMNW&id=ID54103

Verwante termen bij 2:
+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#aar




-aar

█ Achtervoegsel

Achtervoegsel in hazelaar, kerselaar, notelaar en rozelaar. Vormt een nomin agentis.

Bron: Etymologiebank.nl
www.etymologiebank.nl/trefwoord/aar4

Bron: Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M001111

Bron: Algemene Nederlandse Spraakkunst
http://ans.ruhosting.nl/e-ans/12/03/01/04/03/01/body.html

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#-aar




aardappelmand
aard•ap•pel•mand

█ Zelfstandig naamwoord


Bron: Het Virtuele Land
www.hetvirtueleland.be/solr-search/results?q=aardappelmand

Bron: Polderbleus
www.polderblues.be/erfgoed/alaam/alaam.htm

Verwante termen:
+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#aardappelmand




aardkunde
aard•kun•de

█ Zelfstandig naamwoord

■ Synoniem: geologie

De wetenschap die het ontstaan, de oorspronkelijke vorming en de latere veranderingen der aarde onderzoekt; inzonderheid de wetenschap der steensoorten, die de bestanddelen der aardkorst uitmaken.
Bron, bewerkte tekst: Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M001191

Bron: Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Geologie

Verwante term: bodem

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#aardkunde




aardmuis
aard•muis

█ Zelfstandig naamwoord

Bepaald knaagdier. Knaagt 's winters aan boomschors.

Bron: Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Aardmuis

Bron: Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M001207

Verwante termen:
Duitse term: Erdmaus
www.waldwissen.net/wald/tiere/saeuger/wsl_maeuse/index_DE

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#aardmuis




aardwind
aard•wind

█ Zelfstandig naamwoord

■ Wisselvorm: aardewind

■ Synoniemen: gangspil (op een schip), kaapstaander, kaapstand
Werktuig met een windas om zware lasten te verplaatsen.

Bron: Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M001255

"aardewind", Bron: Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M001168

"kaapstander", Bron: Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M029272

"kaapstander", Bron: Etymologiebank.nl
www.etymologiebank.nl/trefwoord/kaapstander

"gangspil", Bron: Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M017231

"gangspil", Bron: Etymologiebank.nl
www.etymologiebank.nl/trefwoord/gangspil

Verwante termen:
Duitse termen: Spill, Spille
https://de.wikipedia.org/wiki/Spill
Engelse term: capstan
https://en.wikipedia.org/wiki/Capstan_(nautical)
www.etymonline.com/index.php?allowed_in_frame=0&search=capstan
Franse term: cabestan
https://fr.wikipedia.org/wiki/Cabestan_(accastillage)

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#aardwind




aarsgat
aars•gat

█ Zelfstandig naamwoord

■ Wisselvorm: eersgat

Het onderste, dikke deel van een boom.

Bron: Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M001267&article=onderste

In het Woordenboek der Brabantse Dialecten III.4.3:59 knöst - boomstronk, ook genoemd: post, strèùk, gatènd of kontènd.

Verwante term: worteleinde

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#aarsgat




aat

1. █ Zelfstandig naamwoord

■ Wisselvorm: ate
Voedsel.

Bron: Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=S000948

Bron: Neerlandistiek
www.neerlandistiek.nl/2015/11/etymologie-aat/

Bron: Etymologiebank.nl
www.etymologiebank.nl/trefwoord/aat1

Aat is woordverwant aan aas.

aas
www.etymologiebank.nl/trefwoord/aas1
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M001353
www.dwds.de/wb/Aas
www.dwds.de/wb/äsen
www.etymologiebank.nl/trefwoord/azen
āzen āsen, äsen

Verwante termen bij 1:
2. █ Zelfstandig naamwoord

■ Wisselvorm: oot

Wilde haver.

Bron: Etymologiebank.nl
www.etymologiebank.nl/trefwoord/aat1

Bron: Geïntegreerde Taal-Bank, Instituut voor de Nederlandse Taal
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=results&wdb=wnt%2Cvmnw%2Conw%2Cmnw&uitvoer=HTML&lemmodern=%22aat%22

"oot", Bron: Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M048034

Verwante term bij 2:
Engelse term bij 2: oat
https://en.wiktionary.org/wiki/oat
www.etymonline.com/word/oat
+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#aat




ab...




abeel

█ Zelfstandig naamwoord



Bron: Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Witte_abeel
https://nl.wikipedia.org/wiki/Grauwe_abeel

Bron: Etymologiebank.nl
www.etymologiebank.nl/trefwoord/abeel1

Bron: Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M001380

Bron: Vroegmiddelnederlands Woordenboek, 1200-1300, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=VMNW&id=ID1365

Bron: Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=S002995&article=albeel
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=S002991

Verwante term: soort
Duitse termen: Abele, Abielbajum
www.woerterbuchnetz.de/cgi-bin/WBNetz/wbgui_py?sigle=RhWB&lemid=RA00095
www.woerterbuchnetz.de/cgi-bin/WBNetz/wbgui_py?sigle=DWB&lemid=GA00220
https://de.wikipedia.org/wiki/Silber-Pappel
Engelse term: abele
https://en.wikipedia.org/wiki/Populus_alba
Franse term: Abèle
https://fr.wikipedia.org/wiki/Populus_alba

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#abeel




abiota
abio•ta

█ Zelfstandig naamwoord

■ Antoniem: biota

Alle niet-levende factoren (zoals temperatuur, zoutgehalte, lichtregime, klimaat,..) die deel uitmaken van een bepaald ecosysteem en die de "biota" (levende organismen) beïnvloeden.
Bron: VLIZ' Infoloket over kust en zee
www.vliz.be/vmdcdata/faq/keywords.php?id=3

Verwante termen:
+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#abiota




abiotisch
abio•tiek

█ Bijvoeglijk naamwoord

■ Synoniem: abiotiek
■ Antoniem: biotisch



Wiktionary
https://nl.wiktionary.org/wiki/abiotisch

"abiotiek", Bron: Encyclo.nl
www.encyclo.nl/begrip/abiotiek

Verwante termen:
Duitse term: abiotisch
https://de.wiktionary.org/wiki/abiotisch
Engelse term: abiotic
https://en.wiktionary.org/wiki/abiotic
Franse term: abiotique
https://fr.wiktionary.org/wiki/abiotique

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#abiotisch




abiotische factor
abio•ti•sche fac•tor

█ Woordgroep [bijvoeglijk naamwoord + zelfstandig naamwoord]

■ Antoniem: biotische factor



Bron: Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Abiotische_factor

"abiotisch", Bron: Encyclo.nl www.encyclo.nl/begrip/Abiotisch

Factor = Omstandigheid die meewerkt om een bepaalde toestand in het leven te roepen
Bron, gewijzigde tekst: Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M016308&article=omstandigheid

Verwante termen:
Duitse term: abiotischer Umweltfaktor
https://de.wikipedia.org/wiki/Abiotische_Umweltfaktoren
Engelse term: abiotic component
https://en.wikipedia.org/wiki/Abiotic_component
Franse term: facteur abiotique
https://fr.wikipedia.org/wiki/Facteur_abiotique

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#abiotische-factor




abscissie
ab•scis•sie

█ Zelfstandig naamwoord

■ Van Frans abscission = afsnijden, daarvoor van Latijn



Bron: Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Abscissie

https://nl.wikipedia.org/wiki/Bladlitteken
https://nl.wikipedia.org/wiki/Bladkussentje
https://nl.wikipedia.org/wiki/Bladmerk

https://nl.wiktionary.org/wiki/abscission
https://en.wiktionary.org/wiki/abscission#Etymology

Verwante termen:
Duitse term: Abszission
https://de.wikipedia.org/wiki/Abszission
www.spektrum.de/lexikon/biologie/abscission/237
Engelse term: abscission
https://en.wikipedia.org/wiki/Abscission
Franse term: abscission
https://fr.wikipedia.org/wiki/Abscission

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#abscissie




absorptie
ab•sorp•tie

█ Zelfstandig naamwoord

Opname van stoffen.

Bron: Ecopedia
www.ecopedia.be/encyclopedie/absorptie

Bron: Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Absorptie

Verwante termen:
Engelse term: absorption
https://en.wikipedia.org/wiki/Absorption_of_water

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#absorptie




abundantie
abun•dan•tie

█ Zelfstandig naamwoord

■ Van Engels abundance, daarvoor van Frans abondance, daarvoor van de Latijnse stam abundoo



Bron: Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Abundantie_(ecologie)

Bron: Ecopedia
www.ecopedia.be/encyclopedie/abundantie

Bron: Wiktionary
https://nl.wiktionary.org/wiki/abundantie

Bron: Wiktionary
https://en.wiktionary.org/wiki/abundo#Etymology

Verwante term: bedekkingsgraad

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#abundantie




ac...




achtermaat
ach•ter•maat

█ Zelfstandig naamwoord

■ Wisselvorm: achtermade
■ Synoniemen: toemaat, tweede snede

Nieuw gras dat op een afgemaaide weide opschiet.

Bron: Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M001557

"toemaat", Bron: Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M068846

Verwante termen:
Engelse term, woordverwant: aftermath
Engelse term: aftergrass, lattermath (latter = later)
www.etymonline.com/word/aftermath
https://en.wiktionary.org/wiki/aftermath
https://en.wiktionary.org/wiki/lattermath

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#achtermaat




achterstallig beheer
ach•ter•stal•lig be•heer

█ Woordgroep [bijvoeglijk naamwoord + zelfstandig naamwoord]

■ Synoniem: nalatig beheer

Beheer dat te laat of niet uitgevoerd wordt.

Verwante termen:
Duitse term: überfällige Pflege
Engelse term: overdue management
Franse term: gestion en retard

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#achterstallig-beheer




acetylsalicylzuur
ace•tyl•sa•li•cyl•zuur

█ Zelfstandig naamwoord



Bron: Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Acetylsalicylzuur

Verwante termen:
Engelse term: acetylsalicylic acid
https://en.wikipedia.org/wiki/Aspirin

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#acetylsalicylzuur




achterdeel
ach•ter•deel

█ Zelfstandig naamwoord

Een der beide uiterste delen of planken van een gezaagde boomstam, te weten die volgen op het schaaldeel.
Bron, gewijzigde tekstovername: Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M001454

Bron: Joostdevree.nl
www.joostdevree.nl/shtmls/dosse_gezaagd.shtml

Kijk ook bij schaaldeel.

Verwante termen:
  • boomstam
  • deel
  • dosse
  • plank
  • schaaldeel
  • verzagen
  • zaaghout
+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#achterdeel





ad...




adaptatie
adap•tā•tie

█ Zelfstandig naamwoord

■ Synoniem: evolutionaire aanpassing

Kijk bij evolutionaire aanpassing.

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#adaptatie




ademhaling
ādem•ha•ling

█ Zelfstandig naamwoord



Bron: Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Ademhaling_(plant)

assimilatie en dissimilatie
https://nl.wikipedia.org/wiki/Assimilatie_(biochemie)
https://nl.wikipedia.org/wiki/Celademhaling

Verwante term: transpiratie

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#ademhaling




ademhalingswortel
adem•ha•lings•wor•tel

█ Zelfstandig naamwoord

■ Synoniemen: ademwortel, kniewortel, pneumatofoor



https://wisiwis.ugent.be/glossary.php#pneumatofoor

Bron: Amstelveenweb.com
www.amstelveenweb.com/fotodisp&fotodisp=757

Verwante termen:
Engelse term: breathing root

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#ademhalingswortel




adventief
ad•ven•tief

█ Bijvoeglijk naamwoord

■ Van Frans adventif, daarvoor van het Latijnse werkwoord advenire dat bijkomen betekent.
■ Antoniem: prospectief

1. Bijkomend.

1.1. Een plantenmorfologische term die wordt gebruikt voor de vorming van organen op onverwachte, of minder gebruikelijke plaatsen aan de plant. Bijvoorbeeld: adventieve knoppen op de wortel.
Bron: Wikipedia, https://nl.wikipedia.org/wiki/Adventief
https://nl.wikipedia.org/wiki/Adventief_(morfologie)

1.2. Biogeografische status van een plant of dier die oorspronkelijk niet op een bepaalde plaats leefde en daar door niet natuurlijke oorzaken of niet spontaan verschijnt.
Bron: Wikipedia, https://nl.wikipedia.org/wiki/Adventief
https://nl.wikipedia.org/wiki/Adventief_(biogeografie)

Verwante termen:
Duitse term: Adventiv
https://de.wikipedia.org/wiki/Adventivpflanze

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#adventief




adventiefknop
ad•ven•tief•knop

█ Zelfstandig naamwoord

■ Antoniem: prospectiefknop

Een knop die ontstaat doordat ouder weefsel weer begint met celdeling. Ontstaat door een prikkel zoals zwaar snoeien.
www.fruitpluktuin.nl/fruit/Overige/woordenlijst-van-fruitboom

www.mijntuin.org/articles/adventieve-knop-adventiefknoppen

Verwante termen:
+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#adventiefknop




adventiefwortel
ad•ven•tief•wor•tel

█ Zelfstandig naamwoord



Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Bijwortel

Verwante termen:
+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#adventiefwortel




adventieve groei
ad•ven•tie•ve groei

█ Woordgroep [bijvoeglijk naamwoord + zelfstandig naamwoord]

■ Antoniem: prospectieve groei

Van planten: Bijkomende groei.

Verwante termen:
Duitse term: Adventivbildung
https://de.wikipedia.org/wiki/Adventivbildung

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#adventieve-groei




af...




afbladderen
af•blad•de•ren

█ Werkwoord
█ Naamwoord van handeling: (het) afbladderen. Synoniem naamwoord van handeling: (de) exfoliatie

1. Bladeren afstoten.

2. Schors afstoten. Bijvoorbeeld bij de plataan. Afschilferen.

Verwante termen:
Duitse term: abblättern. Naamwoorden van handeling: Abblättern, Abblätterung
https://de.wikipedia.org/wiki/Abblättern
Engelse term: exfoliate. Naamwoord van handeling: exfoliation
https://en.wikipedia.org/wiki/Exfoliation_(botany)
Franse termen: défeuiller, effeuiller, exfolier. Naamwoord van handeling: exfoliation
www.interglot.com/dictionary/nl/fr/search?q=effeuiller

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#afbladderen




afbreken
af•brē•ken

█ Werkwoord
█ Naamwoorden van handeling: (de) afbreuk, (het) afbreken, (de) afbreking

Met een zaak als voorwerp. Door breken zich afscheiden van datgene waaraan het verbonden was. Bron, bewerkte tekst: Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=MNW&id=00733

Verwante termen:
+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#afbreken




afbreuk
af•breuk

█ Zelfstandig naamwoord

Een breuk die leidt tot het volledig loslaten van een deel.

Verwante termen:
+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#afbreuk




afgevallen gebladerte
af•ge•val•len ge•bla•der•te

█ Woordgroep [bijvoeglijk naamwoord + zelfstandig naamwoord]



Verwante termen:
Duitse term: Falllaub
www.duden.de/rechtschreibung/Falllaub
https://de.wikipedia.org/wiki/Laub_(Botanik)#Laubfall
www.lw-heute.de/mediaarchiv/grab_pic.php?id=17225
Franse termen: feuillage caduc, feuilles caduques

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#afgevallen-gebladerte




afhangend
af•han•gend

█ Bijvoeglijk naamwoord

Naar beneden hangend.

Verwante termen:
+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#afhangend




afkalven
af•kal•ven

█ Werkwoord
█ Naamwoorden van handeling: (het) afkalven, (de) afkalving



Wiktionary
https://nl.wiktionary.org/wiki/afkalven

Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Afkalven

Etymologiebank.nl
www.etymologiebank.nl/trefwoord/afkalven

Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M002198

"kalven" in Etymologiebank.nl http://www.etymologiebank.nl/trefwoord/kalven

"kalven" in Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M029711

Verwante termen:
+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#afkalven




afkloppen
af•klop•pen

█ Werkwoord
█ Naamwoorden van handeling: (het) afkloppen, (de) afklopping

1. Iets door kloppen van iets anders verwijderen, het met de hamer er verder van afdrijven.
Bron: Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M002244

1.1. In het bijzonder. Met een hamer op hout slaan waardoor de groeiringen los komen.

In "Flechtwerk mit Bind- und Flechtpflanzen - auf den Spuren eines alten Handwerks" door Andrea Gruber en Ameli Pauli wordt deze handeling besproken op bladzijde 16.
Hier volgt de koppeling naar het werk, PDF-bestand: www.zobodat.at/pdf/Pub-Naturschutzabt-Niederoesterreich_7_2005_0001-0027.pdf

Verwante termen:
Nederduitse term: afkloppen
http://neon.niederlandistik.fu-berlin.de/en/plattdeutsch/wb?buchstaben=A
Duitse term: abklopfen. Naamwoorden van handeling: Abklopfen, Abklopfung
www.dwds.de/wb/abklopfen

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#afkloppen





afkoken
af•kō•ken

█ Werkwoord
█ Naamwoord van handeling: (het) afkoken. Synoniem naamwoord van handeling: (de) decoctie

■ Synoniem: decoctie

1. Gaar koken.

2. Een (vloei)stof oftewel aftreksel onttrekken door middel van koken.

Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M002269

Wiktionary
https://nl.wiktionary.org/wiki/afkoken

"decoctie" in Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article_content&wdb=WNT&id=A003856

Verwante termen:
Duitse term: abkochen. Naamwoorden van handeling: Abkochen, Abkochung
https://de.wikipedia.org/wiki/Abkochen
Engelse term: decoct. Naamwoord van handeling: decoction
https://en.wikipedia.org/wiki/Decoction
Franse term: décocter. Naamwoord van handeling: décoction
https://fr.wikipedia.org/wiki/Décoction

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#afkoken




afkooksel
af•kook•sel

█ Zelfstandig naamwoord



Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article_content&wdb=WNT&id=A003856

Verwante termen:
Duitse term: Dekokt
https://de.wikipedia.org/wiki/Dekokt
Engelse term: decoction
https://en.wikipedia.org/wiki/Decoction
Franse term: décoction
https://fr.wikipedia.org/wiki/Décoction

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#afkooksel




afkorten
af•kor•ten

█ Werkwoord

■ Synoniem: korten

Kijk bij korten.




afkortzaag
af•kort•zaag

█ Zelfstandig naamwoord

■ Synoniem: kortzaag

Kijk bij kortzaag.




afleggen
af•leg•gen

█ Werkwoord
█ Naamwoorden van handeling: (het) afleggen, (de) aflegging

In de bloem- en boomkwekerij. Van ondertakken of -ranken. Ze van de moederplant af- of ombuigen, op de grond leggen en gedeeltelijk met aarde bedekken, zodat zij wortel kunnen schieten en afzonderlijke gewassen opleveren.
Bij uitbreiding ook, met verwisseling van object, van de plant zelf.
Een wijnstok afleggen. Anjelieren afleggen (door aflegging voortplanten).
Bron, bewerkte tekst: Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M002323&article=ondertakken

Bron: Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Afleggen_(planten)

Verwante termen:
Duitse term: absenken
https://de.wikipedia.org/wiki/Absenker
Engelse termen: layer, pleach. Naamwoorden van handeling: air layering, ground layering, layering, pleaching
www.merriam-webster.com/dictionary/layer
https://en.wikipedia.org/wiki/Layering
www.merriam-webster.com/dictionary/pleaching
https://en.wikipedia.org/wiki/Pleaching
Franse term: marcotter. Naamwoord van handeling: marcottage
https://fr.wikipedia.org/wiki/Marcottage
https://fr.wiktionary.org/wiki/marcotter

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#afleggen




aflegger
af•leg•ger

█ Zelfstandig naamwoord dat degene/datgene noemt die/dat een handeling verricht (nomen agentis)

Tak van een boom of struik of uitloper die door afleggen (in het geval van de uitloper, afhangen) de bodem raakt en wortel schiet. Hieruit kan een nieuw individu groeien, ook aflegger genoemd.

In de bloem- en boomkwekerij. Een plant, hetzij bloemstruik of boom, door afleggen gewonnen, d. i. opgewassen uit een loot of een tak, die men van de moederplant afgebogen en in den grond gelegd heeft.
Bron, bewerkte tekst: Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M002324&article=boomkweekerij

Verwante termen:
Duitse termen: Ableger, Absenker
https://de.wikipedia.org/wiki/Absenker
Engelse termen: layer, rooted branch, rooting branch
a: a branch or shoot of a plant that roots while still attached to the parent plant
b: a plant developed by layering
www.merriam-webster.com/dictionary/layers
Franse term: marcotte
https://fr.wiktionary.org/wiki/marcotte

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#aflegger




afgrendelen
af•gren•de•len

█ Werkwoord
█ Naamwoorden van handeling: (het) afgrendelen, (de) afgrendeling

Bij een boomwonde: De inwendige ontwikkelingsgang in de boom waarbij de de wonde afgeschermd wordt van de buitenlucht, dit om te voorkomen dat schadelijke bacteriën en schimmels via de lucht de wonde binnendringen
Verwante termen:
+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#afgrendelen




afpennen
af•pen•nen

█ Werkwoord
█ Naamwoorden van handeling: (het) afpennen, (de) afpenning

De penwortel doorsnijden.

Bron: Houtwal.be
www.houtwal.be/vakjargon/jargon_af.htm

Verwante term: penwortel

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#afpennen




afscheuren
af•scheu•ren

█ Werkwoord
█ Naamwoorden van handeling: (het) afscheuren, (de) afscheuring

Door een scheurbeweging van een groter geheel losraken.
Bron: Wiktionary
https://nl.wiktionary.org/wiki/afscheuren

Afscheuren, of kortweg scheuren, is ook een manier om vegetatief te vermeerderen. Kijk bij scheuren.

Verwante termen:
+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#afscheuren




aftakelingsfase
af•ta•ke•lings•fā•se

█ Zelfstandig naamwoord

Een van de bosontwikkelingsfasen.

Bosontwikkelingsfasen:
  1. jonge fase
  2. dichte fase
  3. stakenfase
  4. boomfase
  5. aftakelingsfase
Verwante term: successie

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#aftakelingsfase




aftappen
af•tap•pen

█ Werkwoord
█ Naamwoorden van handeling: (de) aftap, (het) aftappen, (de) aftapping

In de context van deze lijst: Boomsap laten wegvloeien door een opening.
Bron: Van Dale
www.vandale.nl/opzoeken?pattern=aftappen&lang=nn

Bron: Wiktionary
https://nl.wiktionary.org/wiki/aftappen

Verwante termen:
Duitse term: abzapfen
www.duden.de/rechtschreibung/abzapfen

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#aftappen




aftocht
af•tocht

█ Zelfstandig naamwoord

Het zich terugtrekken wanneer de te vellen boom begint te vallen. Veilige aftocht.

Verwante termen:
Duitse termen: Rückweiche, Rückzug
Engelse term: retreat
Franse term: repli
www.larousse.fr/dictionnaires/francais/repli/68410?q=repli#67663

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#aftocht




aftochtweg
af•tocht•weg

█ Zelfstandig naamwoord

De te volgen weg bij de aftocht.

Verwante termen:
Duitse term: Rückzugweg
Engelse termen: escape route, path of retreat
Franse term: voie de repli

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#aftochtweg




aftreksel
af•trek•sel

█ Zelfstandig naamwoord

Vloeistof waarin men de oplosbare delen van iets heeft laten oplossen.
Bron: Wiktionary
https://nl.wiktionary.org/wiki/aftreksel

Bron: Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M002899

Verwante termen:
+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#aftreksel




afvoeren
af•voe•ren

█ Werkwoord
█ Naamwoorden van handelen: (het) afvoeren), (de) afvoering

Dat wat gemaaid is weghalen.

Verwante termen:
+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#afvoeren




afwateren
af•wa•te•ren

█ Werkwoord
█ Naamwoorden van handeling: (het) afwateren, (de) afwatering

Water afvoeren.

Bron: Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Afwatering
https://nl.wikipedia.org/wiki/Drainage

Verwante termen:
Duitse term: ent­wäs­sern
www.duden.de/rechtschreibung/entwaessern
https://de.wiktionary.org/wiki/entwässern

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#afwateren




afzethoogte
af•zet•hoog•te

█ Zelfstandig naamwoord

Van hakhout. Hoogte, gemeten vanaf het maaiveld, waarop het hakhoutindividu afgezet wordt.

In de Nederlandse griendcultuur komt het veel voor dat men afzet op laars- en heuphoogte.

Verwante termen:
+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#afzethoogte




afzetten
af•zet•ten

█ Werkwoord
█ Naamwoorden van handeling: (het) afzetten, (de) afzetting

■ Synoniemen, als het gaat over een herhaalde handeling: terugzetten

Hakhout kappen.

Bron: Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M003104&lemmodern=afzetten&article=hakhout

Bron: Ecopedia
www.ecopedia.be/encyclopedie/afzetten

Verwante termen:
Duitse term: auf Stock setzen, auf den Stock setzen (Stock = stok, stronk, stubbe). Zie stok.
Engelse term: coppice. Naamwoord van handeling: coppicing
De wortel van coppice heeft betrekking op houwen = afzetten.
https://en.wikipedia.org/wiki/Coppicing
Franse term: abattre?

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#afzetten




afzonderen
af•zon•de•ren

█ Werkwoord
█ Naamwoorden van handeling: (het) afzonderen, (de) afzondering

■ Synoniemen: isoleren, fragmenteren, versnipperen

In de context van deze lijst: gebieden ecologisch afscheiden.

Verwante termen:
Duitse term: absondern
https://de.wiktionary.org/wiki/absondern
www.duden.de/rechtschreibung/absondern

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#afzonderen




ag...




agestochorie

█ Zelfstandig naamwoord

Verspreiding van zaden door voertuigen.

Bron: Ecopedia
www.ecopedia.be/143/encyclopedie/

Verwante termen:
+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#agestochorie




ak...




akker
ak•ker

█ Zelfstandig naamwoord

■ Synoniem: veld

Oorspronkelijke betekenis: land. Naar de huidige opvatting: bouwland.

Bron: Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M003217

Bron: Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Akker_(landbouw)

Bron: Etymologiebank.nl
www.etymologiebank.nl/trefwoord/akker

Verwante termen:
Duitse termen: Acker, Feld
https://de.wikipedia.org/wiki/Acker
www.dwds.de/wb/Acker
Engelse term: acre, field
https://en.wikipedia.org/wiki/Field_(agriculture)
www.etymonline.com/index.php?allowed_in_frame=0&search=acre
www.etymonline.com/index.php?allowed_in_frame=0&search=field
Franse term: champ
https://fr.wikipedia.org/wiki/Champ_(agriculture)

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#akker




akkerbed
ak•ker•bed

█ Zelfstandig naamwoord

Deel van de akker tussen twee voren.
Bron: Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=S002939.re.12

Verwante termen:
+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#akkerbed




akkerbloem
ak•ker•bloem

█ Zelfstandig naamwoord

■ Synoniem: veldbloem

Bloemdragend akkerkruid. De korenbloem is een gekende akkerbloem.

Bron: Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Korenbloem

Verwante termen:
Duitse term: Ackerblume

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#akkerbloem




akkerkruid
ak•ker•kruid

█ Zelfstandig naamwoord

■ Synoniem: veldkruid

Kruid dat (typisch) op akkers groeit. Onkruid.

Bron: Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=S002939.re.42


Verwante termen:
Duitse term: Ackerkraut

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#akkerkruid




akkermaal
ak•ker•maal

█ Zelfstandig naamwoord

■ akker + maal (= teken, teken ter afscheiding)

Akkergrens.

Bron: Etymologiebank
www.etymologiebank.nl/trefwoord/akkermaal

Bron: Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M003234

"akkermaalslot", Bron: Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M003238

"akkermaalsbos", Bron: Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M003235

"maal", Bron: Middelnederlandsch Woordenboek, 1300-1500, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=MNW&id=27435

"maal", Bron: Etymologiebank.nl
www.etymologiebank.nl/trefwoord/maal1

Bron: Duden
www.duden.de/rechtschreibung/Mal_Zeichen_Stelle_Tor Denkmal

Verwante termen:
+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#akkermaal




akkermaalshout
ak•ker•maals•hout

█ Zelfstandig naamwoord



Bron: Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Akkermaalshout

Bron: Etymologiebank.nl
www.etymologiebank.nl/trefwoord/akkermaalshout

Bron: Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M003237

"maal", Bron: Middelnederlandsch Woordenboek, 1300-1500, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=MNW&id=27435

"maal", Bron: Etymologiebank.nl
www.etymologiebank.nl/trefwoord/maal1

Bron: Duden
www.duden.de/rechtschreibung/Mal_Zeichen_Stelle_Tor Denkmal

Verwante termen:
+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#akkermaalshout




akkervogel
ak•ker•vo•gel

█ Zelfstandig naamwoord



Bron: Sovon
www.sovon.nl/nl/content/bmp-w-bmp-weide-en-akkervogels

Bron: INBO
PDF-bestand: https://pureportal.inbo.be/portal/files/12839130/Dochy_Hens_2005_Stakkers_vd_akkers_INBO_R_2005_2_webversie_20_7_05_.pdf
PDF-bestand: https://pureportal.inbo.be/portal/files/3647847/IN.A.2003.218.pdf

Verwante termen:
+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#akkervogel




aks

█ Zelfstandig naamwoord

■ Wisselvormen: aaks, aatsj/aatsch, haaks, haaksj/haaksch, haats
■ Synoniem: bijl

Bijl met lange steel, tweehandig. Velbijl.
De woorden aaks en aks zijn relatief recent in onbruik geraakt in België en Nederland.

Bron: Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M003264

Bron: Geïntegreerde Taal-Bank, Instituut voor de Nederlandse Taal
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=results&wdb=wnt%2Cvmnw%2Conw%2Cmnw&uitvoer=HTML&lemmodern=%22aks%22

Bron: Wiktionary
https://nl.wiktionary.org/wiki/aks

Bron: Het MOT
www.mot.be/resource/Tool/aks?lang=nl
PDF-bestand: www.mot.be/webhdfs/v1/website/opzoeken/lectuur/artikels/de-aks-met-lange-dille.pdf

Bron: Etymologiebank
www.etymologiebank.nl/trefwoord/aks

Bron: Encyclo.nl
www.encyclo.nl/begrip/AKS

Bron: eWND
http://ewnd.ivdnt.org/boeken/woord/38152

"aaks, haaks", Vindplaats: Thoears Woeardebook (Thorns Woordenboek), Thorn (NL), door Marijke Tonnaer en Har Sniekers, 2011
"aaks, haaks", Bron: Het dialect van Molenbeersel (B), getuigenis van een informant uit Molenbeersel, onderzoek uitgevoerd door Robin Coolen op verzoek van Carlos Montfort, september 2020

"aatsj", Vindplaats: Woordenboek van het dialect van Bree en omgeving, door Rik Schoofs
"aatsj" is nauw verwant aan ...
1. Oostenrijks? Zwitserduits? "-atsch" in "Plankatsch", Vindplaats: webstede van Leonhard Müller und Söhne, Oostenrijk
Een Plankatsch is een beslagbijl, een werktuig om een boomstam te kantrechten.
www.mueller-hammerwerk.at/de/plankatsch-classis-s-7057.html
2. Waals "hatche. De h wordt in het Frans niet uitgesproken. Of dit ook zo is in het Waals weet de samensteller niet.

"huks", Bron: eWND
http://ewnd.ivdnt.org/boeken/woord/104191

"huks", Bron: Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M060405&article=huks

Twee bijzondere video's over aksen smeden:
Youtube: www.youtube.com/watch?v=Qr4VTCwEfko
Youtube: www.youtube.com/watch?v=bvAsktFTvgM

Verwante termen:
Nederduitse term, woordverwant: Aaks
Akens Plat, en in de regio: Aass
Oostfriese term, woordverwant: Ex
Duitse term, woordverwant: Axt
https://de.wikipedia.org/wiki/Axt
www.plattmakers.de/nl/1112/Ääks
www.platt-wb.de/platt-hoch/?term=ex
Engelse termen, woordverwant: ax, axe
Engelse term, verkleinvorm: hatchet. Van Frans hache en Frans -ette (-ette = diminutiefsuffix)
https://en.wikipedia.org/wiki/Axe
https://en.wiktionary.org/wiki/ax

+++


The spelling ax is better on every ground, of etymology, phonology, and analogy, than axe, which became prevalent during the 19th century; but it is now disused in Britain. [Oxford English Dictionary]

The spelling ax, though "better on every ground, of etymology, phonology, & analogy" (OED), is so strange to 20th-c. eyes that it suggests pedantry & is unlikely to be restored. [Fowler]

www.etymonline.com/word/axe

+++

Franse term: hache
Franse term, velaks: cognée
https://fr.wikipedia.org/wiki/Hache
www.cnrtl.fr/etymologie/hache
https://fr.wikipedia.org/wiki/Cognée
https://fr.wiktionary.org/wiki/cognée
https://en.wiktionary.org/wiki/cognée
www.histoiresdoutilsartisanaux.fr/outil.php?outil=Cognee
www.cnrtl.fr/etymologie/cognée
www.cnrtl.fr/definition/cognée
https://fr.wiktionary.org/wiki/jeter_le_manche_après_la_cognée
Waalse term: hatche
Waalse term: hepe -> Nederlands heep, hep, hiep, ... en Duits Hepe, Hippe, ...
https://wa.wikipedia.org/wiki/Hepe
Deense term: økse
Zweedse term: yksa
Noorse term: øks

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#aks




al...




alaam

█ Zelfstandig naamwoord

■ Wisselvorm: allaam



Bron: Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=S002976

Bron: Etymologiebank.nl
www.etymologiebank.nl/trefwoord/alaam

Bron: Taalunie
www.woordenlijst.org/#/?q=alaam

Verwante term: geschier
Verwante Engelse term: loom
www.etymonline.com/index.php?allowed_in_frame=0&search=loom

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#alaam




albinisme
al•bi•nis•me

█ Zelfstandig naamwoord



Bron: Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Albinisme

Verwante termen:
+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#albinisme




alg

█ Zelfstandig naamwoord

■ Wisselvorm: alge
■ Synoniem: wier



Bron: Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Algen

Bron: Van Dale
www.vandale.nl/gratis-woordenboek/nederlands/betekenis/alg

Bron: Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M003367

Bron: Etymologiebank.nl
www.etymologiebank.nl/trefwoord/alge

"wier"
www.vandale.nl/gratis-woordenboek/nederlands/betekenis/wier
www.etymologiebank.nl/trefwoord/wier
https://nl.wiktionary.org/wiki/wier

"zeewier"
https://nl.wikipedia.org/wiki/Zeewier

Verwante termen:
Duitse term: Alge
https://de.wikipedia.org/wiki/Alge
Engelse term: alga
https://en.wikipedia.org/wiki/Algae
www.etymonline.com/word/algae
Franse term: algue
https://fr.wikipedia.org/wiki/Algue

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#alg




alge
al•ge

█ Zelfstandig naamwoord

■ Wisselvorm: alg

Kijk bij alg.




alkaloïde
al•ka•lo•i•de

█ Zelfstandig naamwoord



Bron: Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Alkaloïde

Verwante term: juglandine
Duitse term: Alkaloide
https://de.wikipedia.org/wiki/Alkaloide
Engelse term: alkaloid
https://en.wikipedia.org/wiki/Alkaloid
https://en.wiktionary.org/wiki/alkaloid
Franse term: elcaloïde
https://fr.wikipedia.org/wiki/Alcaloïde

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#alkaloide




alleenstaand
al•leen•staand

█ Bijvoeglijk naamwoord

■ Synoniem: solitair

Zonder buurboom of -bomen staan.

Veldnaam: den eenen boom

"staand", Bron: Wiktionary
https://nl.wiktionary.org/wiki/staand

Verwante termen:
Duitse term: alleinstehend (alleinstehender Baum, Einzelbaum)
Franse term: isolé (arbre isolé)

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#alleenstaand




allergie
al•ler•gie

█ Zelfstandig naamwoord



Bron: Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Allergie
https://nl.wikipedia.org/wiki/Kruisallergie

(allergie voor osb plaat)

Verwante term: stuifmeel
Duitse term:
Engelse term:
Franse term:

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#allergie




allochorie
al•lō•chō•rie

Van planten. Het verspreiden van zaden met hulp van buiten af, niet op eigen kracht.

Verwante termen:
Engelse term: allochory
https://en.wiktionary.org/wiki/allochory
Franse term: allochorie
https://fr.wiktionary.org/wiki/allochorie

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#allochorie




allochtoon
al•loch•toon

█ Bijvoeglijk naamwoord

■ Van het Franse allochtone, daarvoor van Grieks allochtōn

Van vreemde oorsprong.

Bron: Wiktionary
https://nl.wiktionary.org/wiki/allochtoon

Verwante termen:
Franse term: allochtone
https://fr.wiktionary.org/wiki/allochtone

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#allochtoon




allopatrie
al•lo•pa•trie

█ Zelfstandig naamwoord

Kijk bij allopatrische soortvorming.




allopatrische soortvorming
al•lo•pa•tri•sche soort•vor•ming

█ Woordgroep [bijvoeglijk naamwoord + zelfstandig naamwoord]

■ Synoniem: allopatrie



Bron: Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Allopatrische_soortvorming

Verwante termen:
Duitse term: Allopatrische Artbildung
https://de.wikipedia.org/wiki/Allopatrische_Artbildung
Verwante Duitse term: Rassenkreise
Engelse term: allopatric speciation
https://en.wikipedia.org/wiki/Allopatric_speciation
Franse term: spéciation allopatrique
https://fr.wikipedia.org/wiki/Spéciation_allopatrique

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#allopatrische-soortvorming




am...




ambacht
am•bacht

█ Zelfstandig naamwoord



Bron: Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Ambacht_(handwerk)

Bron: Etymologiebank.nl
www.etymologiebank.nl/trefwoord/ambacht

Bron: Geïntegreerde Taal-Bank, Instituut voor de Nederlandse Taal
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=results&wdb=wnt%2Cvmnw%2Conw%2Cmnw&uitvoer=HTML&lemmodern=%22ambacht%22

Verwante termen:
Duitse term: Ambacht
www.woerterbuchnetz.de/cgi-bin/WBNetz/startGlobalSearch.tcl?stichwort=ambacht

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#ambacht




amer

█ Zelfstandig naamwoord

Houtskool.

Bron: Etymologiebank.nl
www.etymologiebank.nl/trefwoord/amer

Bron: Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=S003466

Bron: Etymologie.nl
www.etymologiebank.nl/trefwoord/amer

Bron: Taaldacht
www.taaldacht.nl/vergeten-woorden-a/

Verwante term: houtskool
Duitse term: Ammer
www.woerterbuchnetz.de/cgi-bin/WBNetz/wbgui_py?sigle=RhWB&lemid=RA01349
www.woerterbuchnetz.de/cgi-bin/WBNetz/wbgui_py?sigle=BMZ&lemid=BA00383
Engelse term: ember
https://en.wikipedia.org/wiki/Ember
www.etymonline.com/word/ember

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#amer




amfibieën
am•fi•bie•en

█ Zelfstandig naamwoord

Klasse van koudbloedige dieren die leven in water en op land.

Bron: Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Amfibieën

Verwante termen:
Duitse term: Amphibien
https://de.wikipedia.org/wiki/Amphibien
Engelse term: amphibians
https://en.wikipedia.org/wiki/Amphibian
Franse term: amphibiens
https://fr.wikipedia.org/wiki/Amphibia

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#amfibieen




amfibieënpoel
am•fi•bie•en•poel

█ Zelfstandig naamwoord

1. Poel die aangelegd is als geschikte biotoop voor amfibieën (kikkers, padden, salamanders ...).

2. Poel waarin zich amfibieën bevinden.

Verwante termen:
Duitse termen: Amphibienpfuhl, Amphibientümpel
Duitse term, veel gebruikt, maar fout: Amphibienteich. Een Teich is een vijver en dat is veel groter dan een poel.

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#amfibieenpoel




an...




anaëroob

█ Bijvoeglijk naamwoord



Bron: Ecopedia.nl
www.ecopedia.be/103/encyclopedie/

Verwante termen:
+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#anaeroob




anemochorie
ane•mo•cho•rie

█ Zelfstandig naamwoord

Verspreiding van diasporen door de wind.

Bron: Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Anemochorie

Verwante termen:
Duitse term: Anemochorie
https://de.wikipedia.org/wiki/Anemochorie
Engelse term: anemochory
https://en.wikipedia.org/wiki/Seed_dispersal#Wind
https://en.wiktionary.org/wiki/anemochory
Franse term: anémochorie
https://fr.wikipedia.org/wiki/Anémochorie

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#anemochorie




anemofilie
ane•mo•fi•lie

█ Zelfstandig naamwoord

■ Van Grieks anemos = wind
■ Synoniemen: anemogamie, windbestuiving

Begrip dat de aanpassing beschrijft van zaadplanten aan bestuiving door de wind.

Verwante termen:
Duitse term: Anemophilie
https://de.wikipedia.org/wiki/Anemophilie
Engelse term: anemophily
https://en.wikipedia.org/wiki/Anemophily
https://en.wiktionary.org/wiki/anemophily
https://en.wiktionary.org/wiki/anemogamy
Franse term: anémophilie
https://fr.wiktionary.org/wiki/anémophilie
https://fr.wikipedia.org/wiki/Fécondation_anémophile
https://fr.wiktionary.org/wiki/anémogamie

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#anemofilie




ang

█ Zelfstandig naamwoord

■ Wisselvorm, met diminutiefsuffix -el: angel

1. Uitsteeksel.
1.1. Uitsteeksel aan een zeisblad dat aan de zeisboom bevestigd wordt.
1.2. Synoniem voor pen, zoals in een pen-en-gatverbinding. Bekapt uiteinde aan een balk.

Bron: Woordenboek van de Limburgse Dialecten
www.e-wld.nl/lemma/search/?search=ang

Bron: Hagelandsch idioticon
PDF-bestand: www.dbnl.org/arch/tuer001bijd01_01/pag/tuer001bijd01_01.pdf

"angel", Bron: Etymologiebank.nl
www.etymologiebank.nl/trefwoord/angel1

Bron: Taaldacht
taaldacht.nl/vergeten-woorden-a/

Angel is woordverwant aan Nederlands enkel, Nederduits Enkel, Engels ankle
www.etymologiebank.nl/trefwoord/enkel1
www.plattmakers.de/nl/1397/Enkel
www.etymonline.com/word/ankle

Verwante termen:
Duitse term, woordverwant: Angel
www.dwds.de/wb/Angel#1
www.dwds.de/wb/Angel#2
Engelse term, woordverwant:
www.etymonline.com/word/angle

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#ang




ankerbalkgebint
an•ker•balk•ge•bint

█ Zelfstandig naamwoord

■ Wisselvorm: ankerbalkgebinte



Bron: Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Ankerbalkgebint

Bron: Joostdevree.nl
www.joostdevree.nl/shtmls/ankerbalkgebint.shtml

Bron: Restauratieambacht.be
www.restauratieambacht.be/index.php?option=com_content&task=view&id=296&Itemid=452

Verwante termen:
+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#ankerbalkgebint




anorganisch
an•or•ga•nisch

█ Bijvoeglijk naamwoord



Bron: Wiktionary
https://nl.wiktionary.org/wiki/anorganisch

Verwante termen:
+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#anorganisch




antagonist
an•ta•go•nist

█ Zelfstandig naamwoord



Bron: Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Antagonist_(landbouw)

Verwante termen:
Engelse term: antagonist
www.britannica.com/science/antagonism-ecology
https://en.wikipedia.org/wiki/Antagonism_(phytopathology)
Franse term: antagoniste
https://fr.wikipedia.org/wiki/Antagonisme_(phytopathologie)

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#antagonist




anthese
an•thē•se

█ Zelfstandig naamwoord

De bloeifase van een bloem.

Verwante termen:
Engelse term: anthesis
https://en.wikipedia.org/wiki/Anthesis
Franse term: anthèse
https://fr.wikipedia.org/wiki/Anthèse

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#anthese




antropochorie
an•tro•po•cho•rie

█ Zelfstandig naamwoord

Verspreiding van zaden door mensen.

Verwante termen:
Duitse term: Anthropochorie
Engelse term: anthropochory
https://en.wikipedia.org/wiki/Seed_dispersal#By_humans
https://en.wiktionary.org/wiki/anthropochory
Franse term: anthropochorie
https://fr.wikipedia.org/wiki/Dissémination_des_graines#Par_l'homme_:_anthropochorie,_hémérochorie_ou_polémochorie

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#antropochorie




antropogeen
an•trō•pō•geen

█ Bijvoeglijk naamwoord



Bron: Algemeen Nederlands Woordenboek
http://anw.inl.nl/article/antropogeen

Bron: Wikitionary
https://nl.wiktionary.org/wiki/antropogeen
https://nl.wiktionary.org/wiki/antropo-

Verwante termen:
Duitse term: Anthropogen
https://de.wikipedia.org/wiki/Anthropogen
Engelse term: anthropogenic
www.merriam-webster.com/dictionary/anthropogenic
https://en.wikipedia.org/wiki/Human_impact_on_the_environment
Franse term: anthropique
https://fr.wiktionary.org/wiki/anthropique

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#antropogeen




antropogene habitus
an•trō•pō•ge•ne hā•bi•tus

█ Woordgroep [bijvoeglijk naamwoord + zelfstandig naamwoord]

Groeivorm die beïnvloed is door de mens.

Verwante term: groeivorm

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#antropogene-habitus




antropologie
an•trō•pō•lō•gie

█ Zelfstandig naamwoord



Bron: Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Antropologie

Bron: Wiktionary
https://nl.wiktionary.org/wiki/antropo-

Verwante termen:
+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#antropologie




antrosol
an•trō•sol

█ Zelfstandig naamwoord

■ Oude schrijfwijze: anthrosol

Bron: Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Anthrosol

Verwante term: bodemkunde

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#antrosol




antroturbatie
an•trō•tur•bā•tie

█ Zelfstandig naamwoord

Het verstoren van de bodem door mensen.

Verwante termen:
Engelse term: anthroturbation
https://en.wiktionary.org/wiki/anthroturbation

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#antroturbatie




ap...




ap

█ Zelfstandig naamwoord

Water. Uit Sanskriet.

Wikipedia
https://de.wikipedia.org/wiki/Ap_(Wasser)
https://en.wikipedia.org/wiki/Ap_(water)
Roemeens, en daarom waarschijnlijk ook Volkslatijn, apä

Epe, plaatsnaam
Epen, plaatsnaam
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=ONW&id=ID4140
https://nl.wikipedia.org/wiki/Epe_(plaats_in_Nederland)#Geschiedenis
https://nl.wikipedia.org/wiki/Epen#Toponymie

Verwante termen:
+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#ap




appelboom
ap•pel•boom

█ Zelfstandig naamwoord



Bron: Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Appel_(plant)

Verwante termen:
Duitse term: Apfelbaum
Engelse term: apple tree
https://en.wikipedia.org/wiki/Apple
Franse term: pommier

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#appelboom




appelboomgaard
ap•pel•boom•gaard

█ Zelfstandig naamwoord

Boomgaard die geheel of grotendeels uit appelbomen bestaat.

Bron: Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M004083

Verwante termen:
Duitse term: Apfelgarten
Engelse term: apple orchard
Franse termen: pommeraie, verger de pommiers
https://fr.wiktionary.org/wiki/pommeraie

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#appelboomgaard




apicale controle
api•ca•le con•tro•le

█ Woordgroep [bijvoeglijk naamwoord + zelfstandig naamwoord]



Bron: Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Apicale_dominantie

Verwante term: groeivorm

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#apicale-controle




apicale dominantie
api•cale do•mi•nan•tie

█ Woordgroep [bijvoeglijk naamwoord + zelfstandig naamwoord]



Bron: Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Apicale_dominantie

Verwante termen:
+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#apicale-dominantie




aq...




aquatisch dood hout
aqua•tisch dood hout

█ Woordgroep [bijvoeglijk naamwoord + bijvoeglijk naamwoord +zelfstandig naamwoord]

■ Synoniem: waterend dood hout

Kijk bij waterend dood hout.




ar...




arboretum
ar•bo•re•tum

█ Zelfstandig naamwoord

■ Van Latijn arbor (boom) + etum (verzamelsuffix). Meervoud: arboreta

1. Plaats waarop een bomengroep of bos staat.

2. Een door de mens aangelegde verzameling bomen.

Bron: Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Arboretum

Bron: Leestekens van het Landschap
www.leestekensvanhetlandschap.nl/arboretum

Verwante termen:
+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#arboretum




arbusculaire mycorrhiza
ar•bus•cu•lai•re my•cor•rhiza

█ Woordgroep [bijvoeglijk naamwoord + zelfstandig naamwoord]



Bron: Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Mycorrhiza
https://nl.wikipedia.org/wiki/Mycorrhiza#Vesiculaire_arbusculaire_mycorrhiza

Verwante termen:
Duitse term: Arbuskuläre Mykorrhizapilze
https://de.wikipedia.org/wiki/Arbuskuläre_Mykorrhizapilze
Engelse termen: arbuscular mycorrhiza (enkelvoud), arbuscular mycorrhizal fungi (meervoud)
https://en.wikipedia.org/wiki/Arbuscular_mycorrhiza
Franse termen: mycorhizes arbusculaires, mycorhizes à arbuscules

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#arbusculaire-mycorrhiza




archeofyt
ar•cheo•fyt

█ Zelfstandig naamwoord

Taxon (meestal een soort) die zich met hulp van de mens heeft gevestigd vóór 1492, de zogenaamde ontdekking van Zuid-Amerika door Christoffel Columbus.

Bron: Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Archeofyt

Verwante termen:
Duitse term: Archäophyt
https://de.wikipedia.org/wiki/Archäophyt
Engelse term: archaeophyte
https://en.wikipedia.org/wiki/Archaeophyte

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#archeofyt




archetype
ar•che•ty•pe

█ Zelfstandig naamwoord



Bron: Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Archetype_(model)

Verwante termen:
+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#archetype




areaal
are•aal

█ Zelfstandig naamwoord

■ Synoniem: verspreidingsgebied

Kijk bij verspreidingsgebied.




areïek

█ Bijvoeglijk naamwoord

Kenmerk per eenheid van oppervlakte. (Het betreffende kenmerk wordt per eenheid van oppervlakte gegeven. Bijv. per ha.)

Verwante term: bunder

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#areiek




aren lezen
āren lē•zen

█ Werkwoordelijke woordgroep
█ Naamwoord van handeling: (de) arenlezing



Bron: Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Aren_lezen

"arenlezing", Bron: Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=S000834.re.4

Verwante termen:
Duitse term: Ährenlesen. Naamwoorden van handeling: (die) Ährenlese, (das) Ährenlesen
https://de.wikipedia.org/wiki/Ährenlesen
www.duden.de/rechtschreibung/Aehrenlese
www.dwds.de/wb/lesen#2
Engelse term: glean, lease
https://en.wikipedia.org/wiki/Gleaning
www.merriam-webster.com/dictionary/glean
https://en.wiktionary.org/wiki/lease#Etymology_1
www.etymonline.com/word/lease

Het in het Nederlands geslopen Engels lease komt van Frans laisser, cognaat met Duits lassen; Nederlands en Nederduits laten, dat cognaat is met Engels let
https://en.wiktionary.org/wiki/lease#Etymology_5
www.plattmakers.de/nl/940/laten
https://en.wiktionary.org/wiki/let#Etymology_1

Franse term: glaner
www.larousse.fr/dictionnaires/francais/glaner/37089?q=glaner#37037
https://fr.wikipedia.org/wiki/Glanage

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#aren-lezen




arillus

█ Zelfstandig naamwoord

■ Synoniem: zaadmantel

Kijk bij zaadmantel.




Duitse term
artgerecht

█ Bijvoeglijk naamwoord

Soortgerecht. Overeenkomstig met de levensbehoeften van een soort. Bijvoorbeeld het soortgerecht houden van een huisdier.

"gerecht", Bron: Vroegmiddelnederlands Woordenboek, 1200-1300, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=VMNW&id=ID34913

www.duden.de/rechtschreibung/artgerecht
www.duden.de/rechtschreibung/_gerecht




armenbos
ar•men•bos

█ Zelfstandig naamwoord

■ Wisselvorm: armbos

In vroegere tijden. Bos dat eigendom was van het arm(en)bestuur.

Bron: Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=S004321.re.48

Bron: Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Burgerlijk_Armbestuur

Bron: Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article_content&wdb=WNT&id=M004295

Bron: Genwiki Limburg
http://genwiki.nl/limburg/index.php?title=Armenbestuur

Bron: Erfgoed Tungelroy
PDF-bestand: www.erfgoedtungelroy.nl/Artikelen/Het%20armenbos.pdf

"Het Armenbos zou eigendom geweest zijn van de Tafel van de Heilige Geest, zoals men destijds het Armbestuur, in de volksmond ‘den Armen’, noemde. Na de Franse revolutie werd deze kerkelijke instelling geseculariseerd en omgedoopt in ‘Bureau van weldadigheid’, de latere Commissie van Openbare Onderstand (nu OCMW). De eigenlijke oorsprong van het Armenbos moet mogelijk gezocht worden in het vroegere verbod om op de gemene gronden hout te kappen, uitgezonderd enkele plaatsen voorbehouden voor de behoeftigen."
Bron: Agentschap Onroerend Ergoed
https://inventaris.onroerenderfgoed.be/erfgoedobjecten/300139

Verwante term: bos

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#armenbos




armhout
arm•hout

█ Zelfstandig naamwoord

Hout van gesteltakken. Arm = gesteltak.

Bron: Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=S004320.re.42

Verwante termen:
+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#armhout




artsenijkruid
art•se•nij•kruid

█ Zelfstandig naamwoord

Plant met geneeskrachtige werking, geschikt voor gebruik in de artsenij.

Verwante termen:
Duitse termen: Arzneipflanze, Heilpflanze
https://de.wikipedia.org/wiki/Heilpflanze

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#artsenijkruid




artsenijtuin
art•se•nij•tuin

█ Zelfstandig naamwoord

Kruidentuin waar men geneeskrachtig kruid teelt.

Verwante termen:
Duitse termen: Apothekergarten, Arzneigarten
https://de.wikipedia.org/wiki/Apothekergarten
Engelse term: physic garden
https://en.wikipedia.org/wiki/Physic_garden
Franse term: jardin médicinal
https://fr.wikipedia.org/wiki/Jardin_médicinal

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#artsenijtuin




as...




aseksuele voortplanting
asek•su•e•le voort•plan•ting

█ Woordgroep [bijvoeglijk naamwoord + zelfstandig naamwoord]

■ Synoniem: ongeslachtelijke voortplanting

Kijk bij ongeslachtelijke voortplanting.




assimilaat
as•si•mi•laat

█ Zelfstandig naamwoord

Door assimilatie ontstaan product. Bijvoorbeeld glucose. Glucose wordt gevormd uit koolstofdioxide, licht en water of een andere waterstofdonor.

Verwante term: assimilatie
Duitse term: Assimilat
www.duden.de/rechtschreibung/Assimilat

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#assimilaat




assimilatie
as•si•mi•la•tie

█ Zelfstandig naamwoord



Bron: Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Assimilatie_(biochemie)

Verwante termen:
Duitse term: Assimilation
https://de.wikipedia.org/wiki/Assimilation_(Biologie)
Engelse term: assimilation
https://en.wikipedia.org/wiki/Assimilation_(biology)
Franse term: assimilation
https://fr.wikipedia.org/wiki/Assimilation_(biologie)

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#assimilatie




at...




aten
āten

█ Werkwoord
█ Naamwoord van handeling: (het) aten

Volgens het boek Bossen van Vlaanderen: "... drijven van varkens in bossen tijdens de herfst en winter op de vruchtenoogst, vooral eikels."
Bossen van Vlaanderen - Een historische ecologie. Guido Tack, Paul Van den Bremt en Martin Hermy. Davidsfonds, 1993. Bladzijde 181.

Afbeelding 1.
Afbeelding 2.

Bron:
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=MNW&id=01915
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=MNW&id=01927

Bron:
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=ONW&id=ID4693

Bron:
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=MNW&id=09317

Aten is woordverwant aan etten (laten beweiden) en etten is woordverwant aan eten.

"etten", Bron: Etymologiebank
www.etymologiebank.nl/trefwoord/etten

"etten", Bron: Middelnederlandsch Woordenboek, 1300-1500, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=MNW&id=09317

Als men naar het Duitse ätzen kijkt, dan valt de gelijkenis met etsen op. Eén van de oorspronkelijke betekenissen van ätzen betekent een weide laten afvreten. Dat afvreten kennen we nu als materiaal afvreten met zuur, een overgankelijke taalevolutie.

"etsen", Bron: Etymologiebank
www.etymologiebank.nl/trefwoord/etsen

Verwante termen:
Duitse termen: atten, ātzen/aatzen, ätzen
www.woerterbuchnetz.de/cgi-bin/WBNetz/wbgui_py?sigle=NRhWB&lemid=AA00841
www.woerterbuchnetz.de/cgi-bin/WBNetz/wbgui_py?sigle=PfWB&lemid=PA02942
www.woerterbuchnetz.de/cgi-bin/WBNetz/wbgui_py?sigle=RhWB&lemid=RA02544
www.woerterbuchnetz.de/cgi-bin/WBNetz/startGlobalSearch.tcl?stichwort=%E4tzen
www.woerterbuchnetz.de/cgi-bin/WBNetz/wbgui_py?sigle=RhWB&lemid=RA02510
https://de.wikipedia.org/wiki/Dehme_(Recht)
www.duden.de/rechtschreibung/atzen

https://de.wikipedia.org/wiki/Hutewald
www.dwds.de/wb/Hutung
Duits hüten, Nederlands hoeden
https://de.wikipedia.org/wiki/Mastungsrecht
www.dwds.de/wb/Mast
www.dwds.de/wb/mästen
https://de.wikipedia.org/wiki/Weidegerechtigkeit

Schweine im Hutewald: Glückliche Tiere unter Bäumen | Unser Land | Bayerischer Rundfunk
www.youtube.com/watch?v=7zXcHxnticI

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#aten




atmosferische depositie
at•mos•fē•ri•sche de•po•si•tie

█ Woordgroep [bijvoeglijk naamwoord + zelfstandig naamwoord]

Neerslag.

"depositie" op Inbo.be
"Hoeveelheid van een stof of een groep van stoffen die uit de atmosfeer neerkomen in een gebied, uit­gedrukt als een hoeveelheid per oppervlakte-eenheid en per tijdseenheid (bijvoorbeeld 10 kg SO2/ha/jaar).
Bron: INBO
www.inbo.be/nl/begrippen/letter_d

Verwante termen:
+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#atmosferische-depositie




atmotroof
at•mō•troof

█ Bijvoeglijk naamwoord

Met regenwater gevoed (neerslagafhankelijk).

Bron: Ecopedia
www.ecopedia.be/740/encyclopedie

"atmotroof water"

Verwante termen:
+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#atmotroof




au...




autarkie
au•tar•kie

█ Zelfstandig naamwoord

Op bestuurlijk niveau: het streven naar het zo min mogelijk afhankelijk zijn van anderen. Zelfverzorging of zelfvoorziening zijn synoniemen voor dit streven.
Bron: Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Autarkie

autarkisch: de eigenschap hebbend van autarkie

Verwante termen:
Duitse term: Autarkie
https://de.wikipedia.org/wiki/Autarkie
Engelse term: autarky
https://en.wikipedia.org/wiki/Autarky
Franse term: autarcie
https://fr.wikipedia.org/wiki/Autarcie

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#autarkie




autochorie
au•tō•chō•rie

█ Zelfstandig naamwoord

■ Letterlijke vertaling: zelfzaadverspreiding

Van planten. Het zelf verspreiden van zaden.

Bron: Ecopedia
www.ecopedia.be/151/encyclopedie/

Verwante termen:
Duitse term: Autochorie
https://de.wikipedia.org/wiki/Autochorie
Engelse term: autochory
https://en.wiktionary.org/wiki/autochory
https://en.wikipedia.org/wiki/Seed_dispersal#Autochory
Franse term: autochorie
https://fr.wikipedia.org/wiki/Autochorie

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#autochorie




autochtone herkomst
au•toch•tō•ne her•komst

█ Woordgroep [bijvoeglijk naamwoord + zelfstandig naamwoord]



Bron: Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Autochtone_herkomst
https://nl.wikipedia.org/wiki/Autochtoon_(biogeografie)

Verwante termen:
+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#autochtone-herkomst




autochtoon
au•toch•toon

█ Bijvoeglijk naamwoord



Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Autochtoon_(biogeografie)

Verwante termen:
+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#autochtoon




autogamie
au•tō•ga•mie

█ Zelfstandig naamwoord

■ Synoniem: zelfbestuiving

Kijk bij zelfbestuiving.




auto-ecologie
au•tō-ecō•lo•gie

█ Zelfstandig naamwoord

Deelgebied van de ecologie dat één soort bestudeert en de wisselwerking met de omgeving.

Verwante term: ecologie
Duitse termen: Autökologie, Autoökolgie
https://de.wikipedia.org/wiki/%C3%96kologie#.C3.96kologie_der_Arten:_Aut.C3.B6kologie
Engelse term: autoecology
https://en.wikipedia.org/wiki/Autoecology
https://en.wikipedia.org/wiki/Population_ecology
https://en.wikipedia.org/wiki/Community_(ecology) synecology
Franse term: autécologie
https://fr.wikipedia.org/wiki/Autécologie

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#auto-ecologie




autotrofie
au•tō•trō•fie

█ Zelfstandig naamwoord

Het vermogen van organismen om hun bouwstoffen uit anorganische materialen te halen.

Verwante termen:
Duitse term: Autotrophie
https://de.wikipedia.org/wiki/Autotrophie
Franse term: autotrophie
https://fr.wikipedia.org/wiki/Autotrophie

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#autotrofie




autotroof
au•tō•troof

█ Bijvoeglijk naamwoord



Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Autotroof

Verwante termen:
Duitse term: autotroph
www.duden.de/rechtschreibung/autotroph
https://de.wikipedia.org/wiki/Autotrophie
Engelse term: autotrophic. Autotroph = autotroof organisme, zelfstandig naamwoord
https://en.wiktionary.org/wiki/autotrophic
https://en.wiktionary.org/wiki/autotroph
https://en.wikipedia.org/wiki/Autotroph
Franse term: autotrophe
https://fr.wikipedia.org/wiki/Autotrophie
https://fr.wiktionary.org/wiki/autotrophe

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#autotroof




auxine
au•xi•ne

█ Zelfstandig naamwoord



Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Auxine

Verwante termen:
Duitse term: Auxine
https://de.wikipedia.org/wiki/Auxine
Engelse term: auxin
https://en.wikipedia.org/wiki/Auxin
Franse term: auxine
https://fr.wikipedia.org/wiki/Auxine

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#auxine




av...




avegaar
ave•gaar

█ Zelfstandig naamwoord

■ Wisselvormen, oorspronkelijke vorm: navegaar, navegeer

Handgereedschap voor het boren van grotere gaten.

In oorspronkelijke woordvorm navegaar. Samenstelling uit nave + gaar. Door verkeerde woordscheiding kon in de spreektaal avegaar ontstaan. Nave verwijst naar naaf. Met de navegaar boort men gaten die dienen als naven. Kijk bij naaf en gaard.

Bron: Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Avegaar

Bron: Etymologiebank.nl
www.etymologiebank.nl/trefwoord/avegaar

Bron: Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M004589

Bron: Het MOT
www.mot.be/resource/Tool/avegaar?lang=nl
www.mot.be/resource/Tool/naafboor?lang=nl

Bron: e-WND
www.meertens.knaw.nl/ewnd/boeken/woord/52947

"effer"

"agger", wat komt overeen met Engels auger, in Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M003186

"egger", Bron: Middelnederlandsch Woordenboek, 1300-1500, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=MNW&id=08534

"negger", Bron: Middelnederlandsch Woordenboek, 1300-1500, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=MNW&id=32289

"navegheer", Bron: Vroegmiddelnederlands Woordenboek, 1200-1300, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=VMNW&id=ID13408

"navegheer", Bron: Middelnederlandsch Woordenboek, 1300-1500, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=MNW&id=31965

"navegeer", Bron: Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M040843

avegaar in het Woordenboek van de Brabantse dialecten Deel II, Aflevering 7, Houtbewerking 1
avegaar in het Woordenboek van de Limburgse Dialecten, Volume 2; Volume 12


Verwante termen:
Duitse termen, verwijst naar naaf: Nabenbohr, Nabenbohrer
Duitse termen: Dollbohrer, Dollenbohrer (Dolle = gat of pen, woordverwant aan dille), Löffelbohrer, Schneckenbohrer, Stangenbohrer
www.dwds.de/wb/Nabenbohrer
www.woerterbuchnetz.de/cgi-bin/WBNetz/wbgui_py?sigle=RhWB&lemid=RN00013
www.woerterbuchnetz.de/cgi-bin/WBNetz/wbgui_py?sigle=PfWB&lemid=PD02768
Engelse term: auger, nauger
https://en.wikipedia.org/wiki/Auger
https://en.wiktionary.org/wiki/auger
www.etymonline.com/word/auger
www.merriam-webster.com/dictionary/auger
Deense term: naver
https://da.wikipedia.org/wiki/Naver_(værktøj)
Noorse term: navar
https://no.wikipedia.org/wiki/Navar
https://nn.wikipedia.org/wiki/Navar
Zweedse term: navare
https://sv.wikipedia.org/wiki/Navare
Franse termen: cuillère (lepelboor), tarière, tarière à main, vrille (schroefboor)
https://fr.wikipedia.org/wiki/Tarière
https://fr.wiktionary.org/wiki/tarière
https://fr.wiktionary.org/wiki/taratrum
www.cnrtl.fr/etymologie/tarière

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#avegaar




avifauna
avi•fau•na

█ Zelfstandig naamwoord

■ Synoniem: vogelrijk
■ Van Latijn en Neolatijn avi- (avis) + fauna. Latijn avis = Nederlands vogel

Deel van de fauna dat alleen uit (vliegende) vogels bestaat.

Bron: Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Avifauna

Bron: Wiktionary
https://nl.wiktionary.org/wiki/avifauna

Bron: Etymologiebank.nl
www.etymologiebank.nl/trefwoord/avifauna

"vogelrijk", Bron: Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M081366.re.214

"avis", Bron: Wiktionary
https://nl.wiktionary.org/wiki/avis#Latijn

Verwante termen:
Duitse termen: Avifauna, Vogelwelt
https://de.wikipedia.org/wiki/Avifauna
Engelse term: avifauna
https://en.wikipedia.org/wiki/Avifauna_(disambiguation)
Franse term: avifaune
https://fr.wiktionary.org/wiki/avifaune

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#avifauna



avondrood
avond•rood

█ Zelfstandig naamwoord



Bron: Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Avondrood

Bron: Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M004653

"groot avondrood" en "klein avondrood", vlinders genoemd naar dit lemma, Bron: Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Groot_avondrood
https://nl.wikipedia.org/wiki/Klein_avondrood

Verwante termen:
  • morgenrood
  • schemer
+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/a#avondrood