R

Voorblad > R


raam

█ Zelfstandig naamwoord

Stroomnaam. De definitie van raam is waarschijnlijk te vinden in de beschrijving van de Raambeek in het Vijverbroek, hiernavolgend.

Raambeek* in het Vijverbroek te Kessenich (B) en Thorn (NL):
"De afwatering van het Vijverbroek wordt hoofdzakelijk verzekerd door de Raambeek, waarop talrijke slootjes aansluiten, de zogenaamde Raampjes. De Raambeek wordt louter gevoed door kwelwater van de hoger gelegen zandleemgronden en door water dat door het veen langzaam afgegeven wordt."
* Thornerbeek genoemd in Thorn?
Raambeek te Begijnendijk (B)
https://nl.wikipedia.org/wiki/Vrouwvliet


raamwerk
raam•werk

█ Zelfstandig naamwoord

1. Het werk dat men doet om ramen te maken.

2. Goederen die het resultaat zijn van ramen maken.

Verwante term: raamzaag

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/r#raamwerk

naar boven



raamzaag
raam•zaag

█ Zelfstandig naamwoord

■ Synoniem: gestelzaag

Zaag waarin het blad in een raam gespannen is.

Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M057195.re.124
De eerste zagen in zaagmolens waren raamzagen.
Duitse termen, handmatig: Klobsäge, Rahmensäge
Duitse term, machinaal: Gattersäge
Engelse term: frame saw
https://en.wikipedia.org/wiki/Frame_saw

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/r#raamzaag




raap

█ Zelfstandig naamwoord

1. Naamwoord van handeling van rapen. Kijk bij rapen.

Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M057201

2. Synoniem van valfruit. Kijk bij valfruit.

3. Wisselvorm van raapzaad. Kijk bij raapzaad.

Verwante termen:
+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/r#raap

naar boven



raapzaad
raap•zaad

█ Zelfstandig naamwoord

■ Kortweg: raap
■ Synoniem: sloor



Wikipedia
"sloor" in Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M064238

Verwante termen:
+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/r#raapzaad

naar boven



raapkoek
raap•koek

█ Zelfstandig naamwoord

■ Wisselvorm: raapzaadkoek

Het overblijfsel van raapzaad nadat de raapzaadolie er in een oliemolen uitgeperst is. Veevoer.

Wiktionary
https://nl.wiktionary.org/wiki/raapkoek

Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article_content&wdb=WNT&id=M057203

Raapkoek is een oliekoek.

Verwante termen:
Duitse term: Rapskuchen
https://de.wikipedia.org/wiki/Rapskuchen

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/r#raapkoek

naar boven



raapolie
raap•olie

█ Zelfstandig naamwoord

■ Wisselvorm: raapzaadolie



Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Raapolie

Verwante termen:
+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/r#raapolie

naar boven



raatakker
raat•ak•ker

█ Zelfstandig naamwoord



Archeologie van het landschap(1995) - Langs de aarden monumenten van Nederland door Michiel Hegener, langs Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren
www.dbnl.org/tekst/hege004arch01_01/hege004arch01_01_0004.php

Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Raatakker

Leestekens van het Landschap
www.leestekensvanhetlandschap.nl/celtic_field

Verwante term: akker

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/r#raatakker

naar boven



rabat
ra•bat

█ Zelfstandig naamwoord

■ Wisselvorm: rabot

ra + bat. Kijk ook bij bat.

ra betekent terug/neer en bat heeft betrekking op slaan: omslaan/neerslaan, ook van stof (laken) en daarvan afgeleide zaken die lijken op een omslag in stof. Omslaan/terugslaan/neerslaan heeft ook de betekenis van keren; water keren.

Engels bat : slaghout
www.etymonline.com/word/bat


Middelnederlandsch Woordenboek, 1300-1500, Geïntegreerde Taal-Bank
Artikel 6. en 8., http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=MNW&id=44993

Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
Rabat in de betekenis van kraag: https://nl.wikipedia.org/wiki/Bef_(kleding)

Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Rabot_(waterbouwkundige_constructie)
https://nl.wikipedia.org/wiki/Rabot_(monument)
https://nl.wikipedia.org/wiki/Rabot_(wijk)

Joostdevree.nl
www.joostdevree.nl/shtmls/rabat.shtml
www.joostdevree.nl/shtmls/sponning.shtml
www.joostdevree.nl/shtmls/rabatdeel.shtml
www.joostdevree.nl/shtmls/zweeds_rabat.shtml
www.joostdevree.nl/shtmls/potdekselen.shtml

Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Sponning

In het Duits zowel afvoergeul als plantbed (in de bosbouw rond van vorm). De betekenis afvoergeul is verwant aan sponning = groef; groef in de bodem.
www.woerterbuchnetz.de/cgi-bin/WBNetz/wbgui_py?sigle=RhWB&lemid=RR00023
www.woerterbuchnetz.de/cgi-bin/WBNetz/wbgui_py?sigle=PfWB&lemid=PR00005
www.woerterbuchnetz.de/cgi-bin/WBNetz/wbgui_py?sigle=Meyers&lemid=IR00026
www.woerterbuchnetz.de/cgi-bin/WBNetz/wbgui_py?sigle=DWB&lemid=GR00005
www.woerterbuchnetz.de/cgi-bin/WBNetz/wbgui_py?sigle=Adelung&lemid=DR00004
www.wdw.uni-trier.de/onlinewb/index.php3?id=60259

https://fr.wikipedia.org/wiki/Rabat_(homonymie) Vêtement
www.cnrtl.fr/etymologie/rabat
www.cnrtl.fr/etymologie/rabais
rā•den•ma•ker

█ Zelfstandig naamwoord

■ Wisselvormen: raaimaker, rademaker, ramaker

Vervaardiger van raden (wielen).

Uit het boek Bossen van Vlaanderen: Voor het maken van karren* en wagens** werkten ze (rademakers uit de Middeleeuwen) samen met de timmerman en de smid. In de loop van de niewe tijd gingen gingen de wielmakers het hele productieproces op zich nemen en ontstond het beroep van de wagenmaker.
*voertuig met 2 tot 3 wielen
**voertuig met 4 wielen
Bossen van Vlaanderen - Een historische ecologie. Guido Tack, Paul Van den Bremt en Martin Hermy. Davidsfonds, 1993. Bladzijde 135.

Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M057267

Middelnederlandsch Woordenboek, 1300-1500, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=MNW&id=45021
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=MNW&id=45050

Nomen agentis (naamwoord van een handelende).

Patroniemen: Rademaeker, (De) Raemaeker, Ramaekers, Raemakers, (De) Raeymaeker, Raeymaekers
https://en.wikipedia.org/wiki/Rademaker

"raaimaker" in Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
Kijk ook bij wagenmaker.


Verwante term: wagenmaker
Duitse term: Stellmacher
https://de.wikipedia.org/wiki/Stellmacherei
Franse term: charron
https://fr.wikipedia.org/wiki/Charron_(métier)
Engelse termen: wheelwright
https://en.wikipedia.org/wiki/Wheelwright

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/r#radenmaker

naar boven



rakel
rā•kel

█ Zelfstandig naamwoord

Rakel(tand) op een trekzaag van Noord-Amerikaans ontwerp. De rakel neemt het zaagmeel mee tijdens de zagende beweging.

Bij rotatiedruk, overdraagbaar op een zaag: Mes voor het afstrijken.
Bron, bewerkte tekst: Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M057344

"Some crosscut saws use special teeth called "rakers" designed to clean out the cut strips of wood from the kerf." Bron: https://en.wikipedia.org/wiki/Crosscut_saw


Verwante term: trekzaag
Engelse term: raker

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/r#rakel

naar boven



rang

█ Zelfstandig naamwoord

■ Voluit: taxonomische rang



Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Taxonomische_rang


rank

█ Zelfstandig naamwoord



Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Rank

bladranken en stengelranken

Verwante termen:
Duitse term: Ranke
https://de.wikipedia.org/wiki/Ranke
Franse term: vrille
https://fr.wikipedia.org/wiki/Vrille_(botanique)
Engelse term: tendril
https://en.wikipedia.org/wiki/Tendril

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/r#rank

naar boven



rap

█ Zelfstandig naamwoord



rapen
rā•pen

█ Werkwoord
█ Naamwoorden van handeling: (de) raap, (het) rapen

Met de hand oppakken, verzamelen.
Bron: Wiktionary
https://nl.wiktionary.org/wiki/rapen
ras

█ Zelfstandig naamwoord



Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Ras_(plant)
https://nl.wikipedia.org/wiki/Cultivar

Verwante termen:
+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/r#ras

naar boven



ratel
rā•tel

█ Zelfstandig naamwoord

1. Houten tuig waarmee men geluid kan maken door een tong klepperend om een tandrad te laten draaien.
Bron, bewerkte tekst: Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M057550

2. Mechanisme in ratelsnoeischaren en ratelwiggen.

Verwante termen:
+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/r#ratel

naar boven



ratelkegel
rā•tel•ke•gel

█ Zelfstandig naamwoord

■ Synoniem: ratelwig

Kijk bij ratelwig.

naar boven



ratelsnoeischaar
rā•tel•snoei•schaar

█ Zelfstandig naamwoord

Een- of tweehandige snoeischaar met een ratelmechanisme.

Verwante termen:
Franse term: sécateur à crémaillère
http://media.paperblog.fr/i/556/5562847/jardinier-terre-loutil-L-dQqBPx.jpeg
http://talent.paperblog.fr/5562847/entre-le-jardinier-et-la-terre-l-outil/

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/r#ratelsnoeischaar

naar boven



ratelwig
rā•tel•wig

█ Zelfstandig naamwoord

■ Synoniem: ratelkegel

Een draaiende kegel met ratelmechanisme met de functie van een wig.


Verwante termen:
Duitse term: Rasselkeil
Verwante Duitse term: Schraubenkeil
Engelse term: rattle wedge

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/r#ratelwig

naar boven



re...

naar boven



reactiehout
rē•ac•tie•hout

█ Zelfstandig naamwoord

■ Synoniem: richtweefsel



Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Reactiehout
https://nl.wikipedia.org/wiki/Hout#Richtweefsel

drukhout (naaldbomen)
trekhout (loofbomen)

Verwante termen:
Duitse termen: Druckholz (bij naaldbomen), Reaktionsholz
https://de.wikipedia.org/wiki/Holzfehler#Reaktionsholz(Druckholz/Zugholz)
Franse term:


recht gewassen
recht ge•was•sen

█ Woordgroep

Rechtstammig gegroeid.

Verwante termen:
+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/r#recht-gewassen

naar boven



rechtdradig
recht•dra•dig

█ Bijvoeglijk naamwoord

Als de draad nagenoeg evenwijdig en rechtlijnig de as van de boom volgt spreekt men van rechtdradig hout.


rechthout
recht•hout

█ Zelfstandig naamwoord

Normaal gegroeid hout, geschikt om rechte delen van te maken.


rechtscheutig
recht•scheu•tig

█ Bijvoeglijk naamwoord

De eigenschap van een scheut recht gegroeid te zijn.

Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/r#rechtscheutig

naar boven



recreatiedruk
rē•crē•a•tie•druk

█ Zelfstandig naamwoord

De mate van schade die recreatie aanricht aan de natuur.

Verwante termen:
+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/r#recreatiedruk

naar boven



reducent
re•du•cent

█ Zelfstandig naamwoord

■ Synoniem: afbreker



Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Reducent

Verwante termen:
Duitse termen: Destruent, Reduzent
https://de.wikipedia.org/wiki/Destruent
Franse term: décomposeur
https://fr.wikipedia.org/wiki/Décomposeur
Engelse term: decomposer
https://en.wikipedia.org/wiki/Decomposer

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/r#reducent

naar boven



reek

█ Zelfstandig naamwoord

■ Wisselvormen: raak, rake, riek
■ Synoniem: hark



Etymologiebank.nl
www.etymologiebank.nl/trefwoord/riek

Geïntegreerde Taal-Bank, Instituut voor de Nederlandse Taal
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=results&wdb=wnt%2Cvmnw%2Conw%2Cmnw&uitvoer=HTML&lemmodern=%22reek%22

werkwoord "reken" in Etymologiebank.nl
www.etymologiebank.nl/trefwoord/reken

Verwante termen:


reen

█ Zelfstandig naamwoord

■ Wisselvorm: rein



Etymologiebank.nl
www.etymologiebank.nl/trefwoord/rein2

Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
"reen" in Taaldacht
www.taaldacht.nl/vergeten-woorden-r

Plaatsnaam: Reinpadstraat, Genk (B).

Rijn
https://nl.wikipedia.org/wiki/Rijn#Etymologie
https://de.wikipedia.org/wiki/Rhein#Etymologie

https://books.google.be/books?id=9_X44k9-3j8C&pg=PA567&lpg=PA567&dq=reen+rein&source=bl&ots=ZRQY4Kr9ho&sig=wM_G1L9FKUWesVbwTsRj9W3GIbQ&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwjisqnNxpXdAhUSb1AKHV-PCPEQ6AEwEHoECAAQAQ#v=onepage&q=reen%20rein&f=false

Verwante termen:
Duitse termen: Rain, Rein
Duitse term, met voorvoegsel: Feldrain
https://de.wikipedia.org/wiki/Rain
https://de.wikipedia.org/wiki/Feldrain
https://de.wiktionary.org/wiki/Rain
https://de.wiktionary.org/wiki/Feldrain
www.woerterbuchnetz.de/DWB?lemma=rain
www.woerterbuchnetz.de/cgi-bin/WBNetz/wbgui_py?sigle=Lexer&lemid=LR00683
www.woerterbuchnetz.de/cgi-bin/WBNetz/wbgui_py?sigle=RhWB&lemid=RR00400
www.woerterbuchnetz.de/cgi-bin/WBNetz/wbgui_py?sigle=PfWB&lemid=PR00208
www.dwds.de/wb/Rain
www.dwds.de/wb/Feldrain

Verband met Rinne?
www.dwds.de/wb/Rinne

Deens: ren
Franse term: rain
www.cnrtl.fr/etymologie/rain
www.littre.org/definition/rain

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/r#reen

naar boven



reenboom
reen•boom

█ Zelfstandig naamwoord

■ Wisselvorm: reinboom

Boom die als grenspaal dienst doet; ook: op palen liggende boom die als afsluiting dient.
Bron: Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M058056.re.2

Middelnederlandsch Woordenboek, 1300-1500, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=MNW&id=45812

Verwante termen:
Duitse term, woordverwant: Rainbaum
www.woerterbuchnetz.de/DWB?lemma=rainbaum

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/r#reenboom

naar boven



reengenoot
reen•ge•noot

█ Zelfstandig naamwoord

■ Wisselvorm: reingenoot



Middelnederlandsch Woordenboek, 1300-1500, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=MNW&id=45824&article=reingenoot

Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M058476
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M058062

Verwante term: reen

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/r#reengenoot

naar boven



reenkant
reen•kant

█ Zelfstandig naamwoord

■ Wisselvorm: reinkant

Zijde aan de reen.
Bron: Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M058056

Verwante termen:
+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/r#reenkant

naar boven



reenpad
reen•pad

█ Zelfstandig naamwoord

■ Wisselvorm: reinpad

Pad dat een reen vormt of langs een reen loopt.

Plaatsnaam:
Reinpadstraat, Genk (B)

Verwante term: reen

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/r#reenpad

naar boven



reensteen
reen•steen

█ Zelfstandig naamwoord



Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M058056.re.8

Middelnederlandsch Woordenboek, 1300-1500, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=MNW&id=45846

Verwante termen:
Duitse term, woordverwant: Rainstein
Duitse term: Feldstein
www.woerterbuchnetz.de/DWB?lemma=rainstein
www.woerterbuchnetz.de/cgi-bin/WBNetz/startGlobalSearch.tcl?stichwort=feldstein

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/r#reensteen

naar boven



reep

█ Zelfstandig naamwoord

■ Wisselvorm: rijp, zoals Duits Reif en Reifen



Etymologiebank.nl
www.etymologiebank.nl/trefwoord/reep1

Geïntegreerde Taal-Bank, Instituut voor de Nederlandse Taal
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=results&wdb=wnt%2Cvmnw%2Conw%2Cmnw&uitvoer=HTML&lemmodern=%22reep%22

repel (reepel, reipel)
reep + el (diminutiefsuffix)

"repel" in Etymologiebank.nl
"repel" in Geïntegreerde Taal-Bank, Instituut voor de Nederlandse Taal
1. Band Hoep/hoepel. Smalle strook hout

Duits Reifen.

2. Strook land. Plaatsnaam. Wisselvorm: rijp

Middelnederlandsch Woordenboek, 1300-1500, Geïntegreerde Taal-Bank
Reppel, gehucht in Molenstede (B)
Straatnaam: Reppelsebaan

Plaatsnamen met rijp:
Oudnederlands Woordenboek, 500-1200, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=ONW&id=ID5810

Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M060057

Stroomnaam: Tongelreep (NL)
Duitse termen: Reif, Reifen
www.dwds.de/wb/Reifen
reepbank
reep•bank

█ Zelfstandig naamwoord

■ Synoniem: snijbank



Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M059038.re.3

werkwoord "repen", Engels "rip", Duits "raufen" en "rupfen"
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M059038
www.dwds.de/wb/raufen
Verwante termen:
Duitse term, woordverwant: Reifbank. Reifbank en Reifmesser (haalmes).

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/r#reepbank

naar boven



reet

█ Zelfstandig naamwoord

1. Wisselvorm van riet. Kijk bij riet.

2. Rootput.

Verwante termen:
+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/r#reet

naar boven



refugium
re•fu•gium

█ Zelfstandig naamwoord



Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Refugium_(ecologie)

Verwante termen:
Duitse term: Refugium
https://de.wikipedia.org/wiki/Refugium
Engelse term: refugium
https://en.wikipedia.org/wiki/Refugium_(population_biology)

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/r#refugium

naar boven



regel
rē•gel

█ Zelfstandig naamwoord



Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M058225

Etymologiebank.nl
www.etymologiebank.nl/trefwoord/regel

dwarsregel
www.irismonument.be/nl.glossarium.definition.Dwarsregel.html

Verwantschap met rij? rij + gel = regel?
www.etymologiebank.nl/trefwoord/rij

Verwante term:
Duitse term: Riegel
www.duden.de/rechtschreibung/Riegel

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/r#regel

naar boven



regelmatig beheer
rē•gel•ma•tig be•heer

█ Woordgroep [bijvoeglijk naamwoord + zelfstandig naamwoord]

■ Synoniemen: periodiek beheer, regelmatig onderhoud, wederkerend beheer

Beheer dat herhalend uitgevoerd wordt in een bepaalde kringloop op het moment dat het nodig of gunstig is.

Verwante termen:
+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/r#regelmatig-beheer

naar boven



regelwerk
rē•gel•werk

█ Zelfstandig naamwoord



Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M058251

Verwante termen:
+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/r#regelwerk

naar boven



regeneratiejaar
rē•ge•ne•ra•tie•jaar

█ Zelfstandig naamwoord

■ Synoniem: hersteljaar

Bij knotbomen en hakhout: een jaar waarin de scheuten op een afgezette stoof uitschieten. De term regeneratiejaar wordt in het bijzonder gebruikt om de eerste drie jaren na afzetten (die kritisch zijn voor een duurzaaml herstel) te benoemen, maar eigenlijk is elk jaar na afzetten een regeneratiejaar tót de stoof opnieuw afgezet wordt.

Verwante termen:
+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/r#regeneratiejaar

naar boven



regenwater
rē•gen•wa•ter

█ Zelfstandig naamwoord

Water dat als regen is neergevallen.
Bron: Van Dale
www.vandale.nl/opzoeken?pattern=regenwater&lang=nn


regenwaterven
rē•gen•wa•ter•ven

█ Zelfstandig naamwoord

■ Synoniemen: stuwwaterven

Ven dat zich in tegenstelling tot een grondwaterven uitsluitend vult met gestuwd regenwater.



regenwoud
rē•gen•woud

█ Zelfstandig naamwoord



Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Regenwoud

https://nl.wikipedia.org/wiki/Nevelwoud
https://nl.wikipedia.org/wiki/Tropisch_regenwoud
www.natuurinformatie.nl/nnm.dossiers/natuurdatabase.nl/i000668.html

Verwante term: woud

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/r#regenwoud

naar boven



rei

█ Zelfstandig naamwoord

■ Wisselvormen: ree, rui



Etymologiebank.nl
www.etymologiebank.nl/trefwoord/rei2

Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M061356

Vroegmiddelnederlands Woordenboek, 1200-1300, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=VMNW&id=ID11653

Geïntegreerde Taal-Bank, Instituut voor de Nederlandse Taal
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=results&wdb=wnt%2Cvmnw%2Conw%2Cmnw&uitvoer=HTML&lemmodern=%22rei%22
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=results&wdb=wnt%2Cvmnw%2Conw%2Cmnw&uitvoer=HTML&lemmodern=%22rui%22
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=results&wdb=wnt%2Cvmnw%2Conw%2Cmnw&uitvoer=HTML&lemmodern=%22ree%22

Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Rui_(watergang)
https://nl.wikipedia.org/wiki/Antwerpse_ruien
https://nl.wikipedia.org/wiki/Brugse_reien
https://nl.wikipedia.org/wiki/Reie

"reerecht" in Middelnederlandsch Woordenboek, 1300-1500, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=MNW&id=45647


raai, raailijn, rooi, rooilijn

Verwante termen:


rein

█ Zelfstandig naamwoord

■ Wisselvorm: reen

Kijk bij reen.

naar boven



reinboom
rein•boom

█ Zelfstandig naamwoord

■ Wisselvorm: reenboom

Kijk bij reenboom.

naar boven



reingenoot
rein•ge•noot

█ Zelfstandig naamwoord

■ Wisselvorm: reengenoot

Kijk bij reengenoot.

naar boven



reinkant
rein•kant

█ Zelfstandig naamwoord

■ Wisselvorm: reenkant

Kijk bij reenkant.

naar boven



reinpad
rein•pad

█ Zelfstandig naamwoord

■ Wisselvorm: reenpad

Kijk bij reenpad.

naar boven



reinsteen
rein•steen

█ Zelfstandig naamwoord

■ Wisselvorm: reensteen

Kijk bij reensteen.

naar boven



rek

█ Zelfstandig naamwoord

1. Staak, stok.

Etymologiebank.nl
www.etymologiebank.nl/trefwoord/rek1

Geïntegreerde Taal-Bank, Instituut voor de Nederlandse Taal
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=results&wdb=wnt%2Cvmnw%2Conw%2Cmnw&uitvoer=HTML&lemmodern=%22rek%22

2. Gestel van latten.
Verwante termen:
Engelse term: rack
www.etymonline.com/index.php?allowed_in_frame=0&search=rack

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/r#rek

naar boven



rel

█ Zelfstandig naamwoord

■ Wisselvorm van ril.

Kijk bij ril.

naar boven



relict
re•lict

█ Zelfstandig naamwoord

■ Van Latijn rēlictum, van het werkwoord rēlinquere = verlaten
■ Synoniem: overblijfsel

Overblijfsel uit vroegere tijd.
Bron: Wiktionary
https://nl.wiktionary.org/wiki/relict

Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Relict

Verwante termen:
+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/r#relict

naar boven



relictpopulatie
re•lict•po•pu•la•tie

█ Zelfstandig naamwoord



Natuurlexicon
www.natuurlexicon.be/relictpopulatie.html

Verwante termen:
Duitse term: Reliktpopulation
Engelse term: remnant population

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/r#relictpopulatie

naar boven



respiratie
res•pi•ra•tie

█ Zelfstandig naamwoord

■ Synoniem: ademhaling



Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Ademhaling_(plant)

Verwante termen:
+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/r#respiratie

naar boven



rh...

naar boven



rhiza

█ Zelfstandig naamwoord
█ Voorvoegsel
█ Achtervoegsel

■ Oudgrieks voor wortel

Als voorvoegsel: rhizo-, in het Nederlands gemoderniseerd tot -rizo.
Als achtervoegsel: -rhiza

Wiktionary
https://nl.wiktionary.org/wiki/ῥίζα
Verwante termen:


rhizoom
rhi•zoom

█ Zelfstandig naamwoord

■ Oude schrijfwijze van rizoom.

Kijk bij rizoom.

naar boven



rhizosfeer
rhi•zo•sfeer

█ Zelfstandig naamwoord

■ Oude schrijfwijze van rhisosfeer.

Kijk bij rizosfeer.

naar boven



ri...

naar boven



richtsnede
richt•sne•de

█ Zelfstandig naamwoord

■ Synoniem: ondersnede

Kijk bij ondersnede.

naar boven



riek

█ Zelfstandig naamwoord

■ Wisselvorm: rik

Vork.

Wiktionary
https://nl.wiktionary.org/wiki/riek

Etymologiebank.nl
www.etymologiebank.nl/trefwoord/riek

"reken" in Etymologiebank.nl
www.etymologiebank.nl/trefwoord/reken

Verwante termen:
Duitse term: Gabel
https://de.wikipedia.org/wiki/Gabel_(Werkzeug)
Franse term: fourche
https://fr.wikipedia.org/wiki/Fourche
Engelse woordverwante term: rake
www.etymonline.com/index.php?allowed_in_frame=0&search=rake
Engelse termen: fork, pitch fork
https://en.wikipedia.org/wiki/Pitchfork

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/r#riek




riet

█ Zelfstandig naamwoord
█ Stofnaam

1. Plant van de grassenfamilie. Riet werd vroeger veel geoogst.

Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Riet

Verwante termen bij 1:
Duitse term bij 1: Ried, Schilf, Schilfrohr
https://de.wikipedia.org/wiki/Schilfrohr
In de context van dak dekken: Reet, Rohr
www.plattmakers.de/nl/258/Reet
https://de.wikipedia.org/wiki/Reetdach
Franse term bij 1: roseau
In de context van dak dekken: chaume
www.vandale.nl/opzoeken?pattern=riet&lang=nf
https://fr.wikipedia.org/wiki/Roseau_commun
Engelse term bij 1: reed
https://en.wikipedia.org/wiki/Reed_(plant)
https://en.wikipedia.org/wiki/Phragmites

2. Wisselvormen: reet, reit, rieten

Nat stuk land, in het bijzonder met riet begroeid.

Kijk ook bij rijt.

Plaatsnaam: de Rieten in Wijshagen.

Oudnederlands Woordenboek, 500-1200, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=ONW&id=ID1744

Vroegmiddelnederlands Woordenboek, 1200-1300, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=VMNW&id=ID84313

"reit" in Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M058565

Verwante term bij 2:
Duitse termen bij 2: Ried, Riet

"feuchtes Wiesenland"
www.woerterbuchnetz.de/cgi-bin/WBNetz/wbgui_py?sigle=PfWB&lemid=PR01618

"mooriger Landstrich, besonders, wenn er mit Schilf (riet) bewachsen ist"
www.woerterbuchnetz.de/cgi-bin/WBNetz/wbgui_py?sigle=Meyers&lemid=IR03773

Opmerking:
In het Hoogduits is er Reut dat te maken heeft met rooien. Een bron vermeld dat Riet een wisselvorm kan zijn van Reut. (zie bron op Lauftext.de)
3. Rotan, riet genoemd om de gelijkenis tussen riet en rotan.

rotan palm, calamus rotang
"rotting" in Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M061212

calamus, vervormd tot kalmoes in het Nederlands en Kalmus in het Duits

naar boven



rietdekken
riet•dek•ken

█ Werkwoord
█ Naamwoorden van handeling: (het) rietdekken, (de) rietdekking

Dak dekken met riet.

Verwante termen:
+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/r#rietdekken

naar boven



rietdekker
riet•dek•ker

█ Zelfstandig naamwoord




https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Rietdekkers_aan_het_werk1607.JPG

Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Rieten_dak

Verwante termen:
Duitse termen: Reetdachdecker, Reetdächer
https://de.wikipedia.org/wiki/Reetdach
Franse term: chaumier
https://fr.wikipedia.org/wiki/Toit_de_chaume


rieten
rie•ten

█ Zelfstandig naamwoord

1. Plaatsnaam die verwijst naar riet. Kijk bij riet.

2. Gemaakt van riet. Bijvoeglijk naamwoord.

Verwante termen:
+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/r#rieten

naar boven



rietfilter
riet•fil•ter

█ Zelfstandig naamwoord



Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Riet#Helofytenfilter

Verwante termen:
+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/r#rietfilter

naar boven



riethaak
riet•haak

█ Zelfstandig naamwoord

■ Synoniem: rietsnit

Sikkelvormig werktuig om riet mee te oogsten.

rietkraag
riet•kraag



Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=A013297.re.1

Wiktionary
https://nl.wiktionary.org/wiki/rietkraag

Verwante termen:
Duitse term: Schilfgürtel

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/r#rietkraag

naar boven



rietsnit
riet•snit

█ Zelfstandig naamwoord

■ Synoniem: riethaak

Kijk bij riethaak.


rietveld
riet•veld

█ Zelfstandig naamwoord



Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M059929

Oudnederlands Woordenboek, 500-1200, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=ONW&id=ID3217

Patroniem: Rietveld
riet•vlech•ten

Vlechten met rotan, riet genoemd omdat deze rotan op riet lijkt.

Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank

Verwante termen:
+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/r#rietvlechten




rift

█ Zelfstandig naamwoord

■ Van Engels rift (werkwoord rive), daarvoor van Scandinavische oorsprong, Engels rive: scheuren/afscheuren, klieven

1. Zelfstandig naamwoord. Radiaal uit de stam gezaagd hout.

2. Bijvoeglijk naamwoord. Radiaal gezaagd.

Etymologiebank.nl
Rift en rijf zijn woordverwant.


rijf

█ Zelfstandig naamwoord

Hark.

Etymologiebank.nl
www.etymologiebank.nl/trefwoord/rijf1

Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M059966

Middelnederlandsch Woordenboek, 1300-1500, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=MNW&id=46391
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=MNW&id=46630

Rijf en rift zijn wordverwant.

Verwante termen:


rijm

█ Zelfstandig naamwoord

■ Wisselvorm: rijp

Uit bevroren waterdamp ontstane fijne ijskristallen in het gras enz.
Bron: Van Dale
www.vandale.nl/opzoeken?pattern=rijp&lang=nn


Rijm of rijp?
In het "Deutsches Wörterbuch von Jacob Grimm und Wilhelm Grimm" staat daar het volgende over:
"... in der bedeutung trennen sich reif und reim gewöhnlich derartig, dasz ersteres den gefrorenen thau bezeichnet, letzteres zunächst den kalten nebeldunst, der z. b. im winter die bäume umzieht (der hoachreim Lexer kärnt. wb. 206) und den dadurch verursachten leichten niederschlag." en verder "...auch das nld. (Nederlands) hat rijm neben rijp."
Bron: Deutsches Wörterbuch von Jacob Grimm und Wilhelm Grimm langs Wörterbuchnetz
www.woerterbuchnetz.de/cgi-bin/WBNetz/wbgui_py?sigle=DWB&lemid=GR03461

Rijm of rijp wordt ook gebruikt om de waslaag op een vrucht of beharing op een tak te beschrijven; het onderwerp is berijmd of berijpt.

Etymologiebank.nl
www.etymologiebank.nl/trefwoord/rijm1

Geïntegreerde Taal-Bank, Instituut voor de Nederlandse Taal
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=results&wdb=wnt%2Cvmnw%2Conw%2Cmnw&uitvoer=HTML&lemmodern=%22rijm%22

Etymologiebank.nl
www.etymologiebank.nl/trefwoord/rijp1

Geïntegreerde Taal-Bank, Instituut voor de Nederlandse Taal
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=results&wdb=wnt%2Cvmnw%2Conw%2Cmnw&uitvoer=HTML&lemmodern=%22rijp%22

berijmd, met rijm bedekt

Verwante term: ijzel
Duitse term: Reif
https://de.wikipedia.org/wiki/Reif_(Niederschlag)
Franse term: gelée
https://fr.wikipedia.org/wiki/Gelée_blanche
Engelse term: rime
https://en.wikipedia.org/wiki/Frost#Rime
https://en.wikipedia.org/wiki/Hard_rime
www.etymonline.com/index.php?allowed_in_frame=0&search=rime

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/r#rijm

naar boven



rijp

1. █ Bijvoeglijk naamwoord

Van vruchten: Hun volle ontwikkeling bereikt hebbend en daardoor geschikt voor de oogst.
2. █ Zelfstandig naamwoord

Bevroren dauw of nevel.
berijpt, met rijp bedekt

3. █ Zelfstandig naamwoord

Wisselvorm: reep

Kijk bij reep.

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/r#rijp

naar boven



rijpen
rij•pen

█ Werkwoord
█ Naamwoorden van handeling: (het) rijpen, (de) rijping

Van vruchten: Rijp worden.

Verwante termen:


rijs

█ Zelfstandig naamwoord
█ Stofnaam

1. Als voorwerpsnaam: Tak, scheut.

Etymologiebank.nl
www.etymologiebank.nl/trefwoord/rijs1

Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M060076

Geïntegreerde Taal-Bank, Instituut voor de Nederlandse Taal
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=results&wdb=wnt%2Cvmnw%2Conw%2Cmnw&uitvoer=HTML&lemmodern=%22rijs%22

2. Als verzamelnaam: Fijne takken en dunne stammen.

Etymologiebank.nl
www.etymologiebank.nl/trefwoord/rijs1

Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M060076

Geïntegreerde Taal-Bank, Instituut voor de Nederlandse Taal
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=results&wdb=wnt%2Cvmnw%2Conw%2Cmnw&uitvoer=HTML&lemmodern=%22rijs%22

Verwante termen:
Duitse termen: Reis, Reisig
www.dwds.de/wb/Reis
https://de.wikipedia.org/wiki/Reisig
https://de.wiktionary.org/wiki/Reisig
www.dwds.de/wb/Reisig

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/r#rijs

naar boven



rijsbundel
rijs•bun•del

█ Zelfstandig naamwoord

■ Synoniem: rijsbos

Bundel bijeengebonden rijs. Mutsaard.

Verwante termen:
Duitse term: Reisigbündel, ook Reiswelle?
https://de.wikipedia.org/wiki/Reisigbündel
https://als.wikipedia.org/wiki/Reisigbündel
https://de.wikipedia.org/wiki/Faschine

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/r#rijsbundel

naar boven



rijshaak
rijs•haak


rijshakhout
rijs•hak•hout

█ Zelfstandig naamwoord

Hakhout dat bestaat uit rijs. Hakhout dat men niet voorbij het rijsstadium laat groeien (= hakhout zonder (aankomende) opgaande bomen).
+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/r#rijshakhout

naar boven



rijshout
rijs•hout

█ Zelfstandig naamwoord

rijs + hout. Kijk bij rijs. Rijs verwijst op zich naar hout en daarom is rijshout eigenlijk een tautologie. Echter, rijshout kan gebruikt worden in volgende omstandigheden. 1. In een opsomming die gaat over hout. Voorbeeld van een opsomming: "Te koop: boolhout, kophout, rijshout." 2. Om de onwetende lezer of aanhoorder meteen duidelijk te maken dat rijs betrekking heeft op hout. 3. Hout betekent ook bos (staande groep bomen). Rijshout = bos dat bestaat uit rijs.
Engelse term: brushwood
https://en.wikipedia.org/wiki/Brushwood

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/r#rijshout

naar boven



rijshoutpers
rijs•hout•pers

█ Zelfstandig naamwoord

■ Synoniem: rijspers

Kijk bij rijspers.

naar boven



rijspers
rijs•pers

█ Zelfstandig naamwoord

■ Synoniemen: rijsdrukker, rijshoutpers, schansenbinder
■ Maaskempens: mutsaardenmachientje (mútterdemachienke)

Toestel om rijs bijeen te persen zodat het rijs gebonden kan worden met een binddraad. Dient om bundels zoals mutsaarden mee te maken.

MOT
www.mot.be/resource/Tool/takkenbospers?lang=nl

Verwante termen:
Duitse termen: Reisigbündelbock, Reisigpresse, Reiswellenbock
Duitse term in de context van 'Faschinen': Faschinenbock
Franse term: fagotière

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/r#rijspers

naar boven



rijswaard
rijs•waard

█ Zelfstandig naamwoord

■ Wisselvorm: rijsweerd



Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M06010

Verwante termen:
+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/r#rijswaard

naar boven



rijsweerd
rijs•weerd

█ Zelfstandig naamwoord

■ Synoniem: rijswaard

"rijd" in Taaldacht
Kijk ook bij riet.

Op de webstede van Plattelandsvereniging Hei, Heg en Hoogeind staat er een belanghebbende tekst waar dit lemma in verklaard wordt: https://hei-heg-hoogeind.dse.nl/historie_gebied/willem%20iven/toponymie/ivens_toponymie.htm

Verwante termen:
+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/r#rijt

naar boven



rijzel
rij•zel

█ Zelfstandig naamwoord

■ Synoniem: erwtenrijs

Kijk bij erwtenrijs.

naar boven



rijzer
rij•zer

█ Zelfstandig naamwoord

■ Synoniem: erwtenrijs

Kijk bij erwtenrijs.

naar boven



ril

█ Zelfstandig naamwoord

■ Wisselvorm: rel

1. Waterloop, vore.
1.1. Hoogte langs een waterloop, vore.

Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M060154

Etymologiebank.nl
www.etymologiebank.nl/trefwoord/ril1

"rel" in Etymologiebank.nl


Rel in duinrel is een wisselvorm van ril.

"duinrel" in Wikipedia
Duitse term: Rille


ringen
rin•gen

█ Werkwoord
█ Naamwoorden van handeling: (het) ringen, (de) ringing



Ecopedia
www.ecopedia.be/252/encyclopedie/

Verwante termen:
Duitse termen: ringeln. Naamwoorden van handeling: Ringeln, Ringelung
https://de.wikipedia.org/wiki/Ringelung
Franse term: anneler. Naamwoord van handeling: annélation
https://fr.wikipedia.org/wiki/Annélation
Engelse termen: girdle, ring bark. Naamwoorden van handeling: girdling, ring barking
https://en.wikipedia.org/wiki/Girdling

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/r#ringen

naar boven



ringherstel
ring•her•stel

█ Zelfstandig naamwoord
█ Naamwoord van handeling van ringherstellen

Bij het ringen van een boom: Door ongrondig te ringen kan een boom de ring overgroeien en de sapstroom herstellen. Dit is het ringherstel. Met nazorg (tijdelijke controle en ingrijpen achteraf) kan men ringherstel voorkomen of beëindigen.

Verwante termen:
+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/r#ringherstel

naar boven



ringschaligheid
ring•scha•lig•heid

█ Zelfstandig naamwoord

Kijk bij ringscheurig.

naar boven



ringscheur
ring•scheur

█ Zelfstandig naamwoord



Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M060208

"rinkelscheur" in Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
[ring + el] = ringel = rinkel

Verwante termen:
+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/r#ringscheur

naar boven



ringscheurig
ring•scheu•rig

█ Bijvoeglijk naamwoord

Synoniem: rieschalig en daarvan afgeleid rietschalig, waarschijnlijk van rieselijk = ondeugdelijk

Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M060208&article=ringscheurig

rieschalig, rietschalig
van ries (ondeugdelijk) en daarvan afgeleid rieselijk

"ries" in Middelnederlandsch Woordenboek, 1300-1500, Geïntegreerde Taal-Bank

"rieschaald" in Middelnederlandsch Woordenboek, 1300-1500, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=MNW&id=46333&lemmodern=rieschaald&domein=0&conc=true

"rieschaald", "rieschalig", "rietschaald" en "rietschalig" in Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M059887&lemmodern=rieschaald
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M059920

ringschalig?
De term ringschalig dwaalt rond in onze taal en dit is waarschijnlijk een vals woord.

[ring]scheurig + rie[schalig] = [ring] + [schalig] = ringschalig, een ongelukkige samenstelling

Een belangrijke bron die ringschaligheid vermeld is het boek Bossen van Vlaanderen:
"Bij tamme kastanje (Castanea sativa): wanneer het hout concentrisch barst als gevolg van het ontstaan van ringscheuren tussen de segmenten van groeiringen."
Bossen van Vlaanderen - Een historische ecologie. Guido Tack, Paul Van den Bremt en Martin Hermy. Davidsfonds, 1993. Bladzijde 77.

Verwante termen:
+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/r#ringscheurig

naar boven



ringscheurigheid
ring•scheu•rig•heid

█ Zelfstandig naamwoord



Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M060208&article=ringscheurigheid
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M060174&article=ringscheurigheid

Verwante termen:
+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/r#ringscheurigheid

naar boven



rins

█ Bijvoeglijk naamwoord

■ Van Rijns, Rijnse wijn, van de Rijn afkomstig, zuur, zuurachtig

Zuur. Zoetzuur.

Etymologiebank.nl
www.etymologiebank.nl/trefwoord/rins

Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Rins

Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M060246

Wiktionary
https://nl.wiktionary.org/wiki/rins

"rinse stroop"

Verwante term:


ris

█ Zelfstandig naamwoord

■ Wisselvorm: rus
■ Synoniem: plag, zode

Ris/rus, plag/vlag en zode zijn in grote lijnen synoniemen.

rus, ris, heiris (hei + ris)
Vroegmiddelnederlands Woordenboek, 1200-1300, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=VMNW&id=ID13470

Middelnederlandsch Woordenboek, 1300-1500, Geïntegreerde Taal-Bank
Rus en ris zijn woordverwant aan het Duitse werkwoord reisen (rissen, rijten)
Middelnederlandsch Woordenboek, 1300-1500, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=MNW&id=46607

Vroegmiddelnederlands Woordenboek, 1200-1300, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=VMNW&id=ID6724

Plaatsnaam:

Verwante termen:
+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/r#ris

naar boven



rissen
ris•sen

█ Werkwoord
█ Naamwoord van handeling: (het) rissen



Middelnederlandsch Woordenboek, 1300-1500, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=MNW&id=46607

Vroegmiddelnederlands Woordenboek, 1200-1300, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=VMNW&id=ID6724

Verwante termen:


rist

█ Zelfstandig naamwoord

■ Wisselvorm: ris

Fijn vertakt spruitje aan een bessenstruik, wijnstok enz., waaraan de bessen zitten.
Bron: Van Dale
www.vandale.be/opzoeken?pattern=rist&lang=nn

Een getakt rankje van den aalbessestruik en sommige andere op dezelfde wijze groeiende gewassen, waaraan de vruchten vastzitten en groeien.
Bron: Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
Artikel A.4., http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M060276

Verwante termen:
Franse termen: grappe, grappe de groseilles
https://fr.wikipedia.org/wiki/Grappe
www.cavusvinifera.com/fr/grappe.php

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/r#rist

naar boven



rits

█ Zelfstandig naamwoord

1. Reest, spleet. Insnijding, inkrassing.

Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
2. Werktuig om te ritsen. Ritsmes.

Etymologiebank.nl
www.etymologiebank.nl/trefwoord/rits3

Mes om tekeningen mee te maken aan de buitenkant van een klomp.
www.thuisinbrabant.nl/object/noordbrabants-museum/13260

Verwante termen bij 2:

ritsen
rit•sen

█ Werkwoord
█ Naamwoord van handeling: (het) ritsen



Etymologiebank.nl
www.etymologiebank.nl/trefwoord/ritsen

Geïntegreerde Taal-Bank, Instituut voor de Nederlandse Taal
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=results&wdb=wnt%2Cvmnw%2Conw%2Cmnw&uitvoer=HTML&lemmodern=%22ritsen%22

Ritsen is woordverwant aan rijten, Duits reissen.

Verwante termen:

ritser
rit•ser

█ Zelfstandig naamwoord

1. Werktuig waarmee geritst wordt.

Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?wdb=WNT&actie=article&uitvoer=HTML&id=M060314
ritsmes

Afbeelding: www.pijlenboog.be/index.php/File:Ritser.png
Bronbladzijde van de afbeelding: www.pijlenboog.be/index.php/Basisbegrippen_hout

2. Voorstelterm voor vormbreker, een tak die de vorm van de boom breekt.

Verwante term: groeivorm

ritsijzer
rits•ij•zer

█ Zelfstandig naamwoord

■ Synoniem: ritsmes

Kijk bij ritsmes.

naar boven



ritsmes
rits•mes

█ Zelfstandig naamwoord

■ Synoniemen: boomrits, rits, ritsijzer

Mes om tekeningen mee te maken aan de buitenkant van een klomp.
www.thuisinbrabant.nl/object/noordbrabants-museum/13260

Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M060292

MOT
www.mot.be/resource/Tool/boomrits?lang=nl
www.mot.be/resource/Tool/klompenmakersrits?lang=nl
www.mot.be/resource/Tool/balkenrits?lang=nl
www.mot.be/resource/Tool/tapmes?lang=nl
www.mot.be/resource/Tool/kuipersrits?lang=nl

Verwante termen:
+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/r#ritsmes

naar boven



rivier
ri•vier

█ Zelfstandig naamwoord

■ Verwant aan Latijn ripa dat oever betekent

rivierbed
ri•vier•bed

█ Zelfstandig naamwoord

■ Synoniem: rivierbedding

Bed waarover een rivier stroomt.

Wiktionary
https://nl.wiktionary.org/wiki/rivierbed

Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M060335

Verwante termen:
Duitse term: Flussbett
Engelse term: river bed

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/r#rivierbed

naar boven



rizosfeer
ri•zō•sfeer

█ Zelfstandig naamwoord

■ Oude schrijfwijze: rhizosfeer

rizoom
ri•zoom

█ Zelfstandig naamwoord

■ Oude schrijfwijze: rhizoom
■ Synoniem: wortelstok
ro...

naar boven



rode
rō•de

█ Zelfstandig naamwoord

■ Wisselvormen: rade, ray, rooi, rooth, roy
■ Synoniem: brand



Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/-rode

Etymologiebank.nl
www.etymologiebank.nl/trefwoord/rode
www.etymologiebank.nl/trefwoord/roden

Vroegmiddelnederlands Woordenboek, 1200-1300, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=VMNW&id=ID93413

Middelnederlandsch Woordenboek, 1300-1500, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=MNW&id=46685

Plaatsnamen: Gelrode, Gruitrode (roy), Kinrooi, Nieuwrode, Plockroy, Sint-Genesius-Rode, Sint-Pieters-Rode, Stockrooi, Stramproy, Walrode (ontginning door Walen, nu Waanrode)

Familienamen: www.meertens.knaw.nl/nfb/detail_naam.php?info=kenmerk&kenmerk=toponiem&nfd_naam=Rooij,%20van%20(y)&gba_lcnaam=&operator=cn&taal=

Woordverwant aan Nederlands en Duits roden = rooien.
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M061048

Plaatsnamen: Op 't Rooth, 't Rooth
Oudnederlands Woordenboek, 500-1200, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=ONW&id=ID4458&article=rooth

Patroniemen: op 't Roodt (Nederland), Op 't Roodt (België), Optroodt

Plaatsnamen met rade of wisselvormen daarvan:
Hergenrath (B)
https://nl.wikipedia.org/wiki/Hergenrath#Etymologie
Kerkrade (NL)
https://nl.wikipedia.org/wiki/Kerkrade_(plaats)
Welkenrath (B)
https://nl.wikipedia.org/wiki/Welkenraedt

Plaatsnaam: Roden
Etymologiebank.nl
www.etymologiebank.nl/trefwoord/roden

Verwante termen:
https://de.wikipedia.org/wiki/-rath
https://de.wikipedia.org/wiki/Kerkrade#Ortsnamen
https://de.wikipedia.org/wiki/Rodungsname
https://de.wikipedia.org/wiki/Rodung
https://de.wikipedia.org/wiki/-roda
https://rheinische-landeskunde.lvr.de/de/sprache/wissensportal_neu/namen_1/ortsnamen_1/einzelne_ortsnamen_1/rodungsnamen.html
Engelse term, woordverwant: royd
https://en.wikipedia.org/wiki/Thornhill,_West_Yorkshire
https://en.wikipedia.org/wiki/Hebden_Royd
https://en.wikipedia.org/wiki/Mytholmroyd
The Royd, Deepcar
https://en.wikipedia.org/wiki/Royd
Engelse term, mogelijk vooral Noord-Amerikaans Engels: clearing
www.etymonline.com/word/clearing
https://en.wikipedia.org/wiki/Clearing_(geography)
https://en.wiktionary.org/wiki/clearing
Franse termen: essart, sart
https://fr.wiktionary.org/wiki/essart
https://fr.wiktionary.org/wiki/sart
https://fr.wikipedia.org/wiki/Essart
Waalse term: broûli, Frans brûly (van Waals broûler, Frans brûler = branden -> brandrooien). Vergelijkbaar met de Nederlandse en Duitse plaatsnaam brand.
https://fr.wikipedia.org/wiki/Brûly-de-Pesche#Étymologie
https://fr.wikipedia.org/wiki/Le_Brûly
https://wa.wikipedia.org/wiki/Li_Broûli_d'_Peche
https://nl.wikipedia.org/wiki/Brûly-de-Pesche

http://chanae.walon.org/lh/wa/dic/index.php?query=brôlî
http://chanae.walon.org/lh/wa/dic/index.php?query=broûli
https://wa.wiktionary.org/wiki/broûlî

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/r#rode

naar boven



Rode Lijst
ro•de lijst

█ Woordgroep [bijvoeglijk naamwoord + zelfstandig naamwoord]



Ecopedia
www.ecopedia.be/56/encyclopedie

Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Rode_lijst

INBO
www.inbo.be/nl/rode-lijsten-vlaanderen


Rode Lijstsoort
ro•de lijst•soort

█ Woordgroep [bijvoeglijk naamwoord + zelfstandig naamwoord]



Ecopedia
www.ecopedia.be/133/encyclopedie

Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Vlaamse_Rode_Lijst_(zoogdieren)

Verwante termen:
+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/r#rode-lijstsoort

naar boven



roede
roe•de

█ Zelfstandig naamwoord

■ Wisselvorm: roe



Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M060405

Geïntegreerde Taal-Bank, Instituut voor de Nederlandse Taal
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=results&wdb=wnt%2Cvmnw%2Conw%2Cmnw&uitvoer=HTML&lemmodern=%22roede%22

Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Roede

Etymologiebank.nl
www.etymologiebank.nl/trefwoord/roede

(is ook een maat)
https://nl.wikipedia.org/wiki/Roede_(oppervlaktemaat)

Verwante termen:
Duitse term: Rute
https://de.wiktionary.org/wiki/Rute
Engelse term: rod
www.etymonline.com/index.php?allowed_in_frame=0&search=rod
Franse term: gaule
www.cnrtl.fr/definition/gaule

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/r#roede

naar boven



roedenbundel
roe•den•bun•del

█ Zelfstandig naamwoord

Bundel bijeengebonden roedevormig rijs.

roest

█ Zelfstandig naamwoord

1. Rustplaats van vogels.

Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M060501

Etymologiebank.nl
www.etymologiebank.nl/trefwoord/roest2

De stam hroost vertoont sterke gelijkenissen met horst.

Verwante term bij 1:
Engelse term bij 1: roost
www.etymonline.com/index.php?allowed_in_frame=0&search=roost

2. Schimmelziekte bij planten.

Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Urediniomycetes

Verwante term bij 2:
Duitse term: Rost
https://de.wikipedia.org/wiki/Rostpilze
Franse term: rouille

roestbiotoop
roest•bio•toop

█ Zelfstandig naamwoord

Biotoop waarin vogels roesten.

Verwante termen:
Duitse term: Rastbiotop
Engelse term:

roestboom
roest•boom

█ Zelfstandig naamwoord

Boom waarin vogels roesten.

roestbos
roest•bos

█ Zelfstandig naamwoord

Bos waar vogels roesten.

Verwante termen:
+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/r#roestbos

naar boven



roesten
roes•ten

█ Werkwoord
█ Naamwoord van handeling: (het) roesten

Met betrekking tot vogels: rusten, overnachten.

Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Roesten_(gedrag)

Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M060504

Rusten en roesten zijn woordverwant.
Vroegmiddelnederlands Woordenboek, 1200-1300, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=VMNW&id=ID55613&article=roesten

Verwante term: roest
Duitse term: rasten. Naamwoorden van handeling: Rasten, Rastung
Engelse term: roost. Naamwoord van handeling: roosting
www.etymonline.com/index.php?allowed_in_frame=0&search=roost
https://en.wikipedia.org/wiki/Communal_roosting

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/r#roesten

naar boven



roestplaats
roest•plaats

█ Zelfstandig naamwoord

Plaats waar vogels roesten.

Verwante termen:
Duitse term: Rastplatz

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/r#roestplaats

naar boven



roetdauw
roet•dauw

█ Zelfstandig naamwoord



Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Roetdauw

Verwante termen:
+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/r#roetdauw

naar boven



roken
rō•ken

█ Werkwoord
█ Naamwoorden van handeling: (het) roken, (de) roking

■ Synoniem: smoken

1.  Van voedsel:

Wikipedia
"smoken" in Etymologiebank.nl
www.etymologiebank.nl/trefwoord/smoken

"smoken" in Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M064546

Verwante term bij 1:
Duitse termen bij 1: räuchern, schmäuchen. Naamwoord van handeling: Räuchern, Schmäuchen
https://de.wikipedia.org/wiki/Räuchern
https://de.wikipedia.org/wiki/Räucherkammer
www.woerterbuchnetz.de/cgi-bin/WBNetz/wbgui_py?sigle=DWB&lemid=GS13245
Franse term bij 1: fumer. Naamwoord van handeling: fumage
https://fr.wikipedia.org/wiki/Fumage
Engelse term bij 1: smoke. Naamwoord van handeling: smoking
www.etymonline.com/word/smoke
https://en.wikipedia.org/wiki/Smoking_(cooking)
https://en.wikipedia.org/wiki/Smokehouse

2. Van hout:

Eikenhout donkerder maken met ammoniak. In een afgesloten ruimte laat men ammoniakdampen chemisch reageren met stoffen in het eikenhout. Gerookte eik komt men nu nog tegen bij houten vloeren.
Franse term bij 2: fumer. Naamwoord van handeling: fumage
Engelse term bij 2, naamwoord van handeling: ammonia fuming
https://en.wikipedia.org/wiki/Ammonia_fuming

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/r#roken

naar boven



rolsteen
rol•steen

█ Zelfstandig naamwoord

■ Synoniem: Maasei

Een steen die door rollen in een rivier of stroming rond en glad geworden is.

Verwante termen:

romantiek
rō•man•tiek

█ Zelfstandig naamwoord



Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Romantiek

Verwante termen:
+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/r#romantiek

naar boven



rommelbeheer
rom•mel•be•heer

█ Zelfstandig naamwoord

Beheer waarin met niet handelt met kennis van zaken.

Verwante termen: beheren, rommelbeleid

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/r#rommelbeheer

naar boven



rommelbeleid
rom•mel•be•leid

█ Zelfstandig naamwoord

Wanordelijk en ondoelmatig beleid.

Verwante termen:
+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/r#rommelbeleid

naar boven



ronde houtmijt
ron•de hout•mijt

█ Woordgroep [bijvoeglijk naamwoord + zelfstandig naamwoord]


Verwante termen:
+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/r#ronde-houtmijt

naar boven



rondhout
rond•hout

█ Zelfstandig naamwoord

Te vellen of gevelde bomen (rond van vorm).

Verwante termen:
Duitse term: Rundholz
https://de.wikipedia.org/wiki/Rundholz
Franse termen: bois rond, rondin
https://fr.wikipedia.org/wiki/Rondin
Engelse termen: log wood, round timber, round wood

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/r#rondhout

naar boven



roofbouw
roof•bouw

█ Zelfstandig naamwoord



Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Roofbouw

Verwante termen:
Duitse term: Raubbau
https://de.wikipedia.org/wiki/Raubbau_(Natur)
https://de.wikipedia.org/wiki/Raubbau_(Bergbau)
https://de.wikipedia.org/wiki/Übernutzung
Franse term: surexploitation
https://fr.wikipedia.org/wiki/Surexploitation
Engelse termen: overexploitation, overharvesting
https://en.wikipedia.org/wiki/Overexploitation

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/r#roofbouw

naar boven



roofdier
roof•dier

█ Zelfstandig naamwoord

■ Synoniem, contextueel: predator



Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Roofdieren

Verwante termen:
+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/r#roofdier

naar boven



rooien
rooi•en

█ Werkwoord
█ Naamwoord van handeling: (het) rooien, (de) rooiing

■ Wisselvorm: roden

Bomen of aardvruchten met wortel en al uit de bodem halen.

"roden", Middelnederlandsch Woordenboek, 1300-1500, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=MNW&id=46696

Ecopedia
www.ecopedia.be/193/encyclopedie/

Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
Het werkwoord uitroeien komt van rooien. Rijden = rijen, snijden = snijen, roden = rooien, rooien = roeien.
Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M072188&article=rooien
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M072186&article=rooien
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M072185

"uitroeien", Etymologiebank.nl
www.etymologiebank.nl/trefwoord/uitroeien

Roden, plaatsnaam, Etymologiebank.nl
www.etymologiebank.nl/trefwoord/roden

Verwante termen:
Duitse termen: reuten, roden. Naamwoorden van handeling: Reute, Reuten, Reutung, Roden, Rodung
https://de.wikipedia.org/wiki/Rodung
https://de.wiktionary.org/wiki/roden
www.dwds.de/wb/reuten
www.dwds.de/wb/roden
Engelse term, woordverwant: rid
Engelse termen: clear, grub, grub up, uproot
www.etymonline.com/word/rid
https://en.wiktionary.org/wiki/rid#Etymology_1
https://en.wikipedia.org/wiki/Uprooting
www.merriam-webster.com/dictionary/grub
Franse term, vertaalequivalenten: défricher, essarter. Naamwoord van handeling: défrichage, essartage
https://fr.wiktionary.org/wiki/essarter
Franse term, ontwortelen: déraciner
https://fr.wiktionary.org/wiki/déraciner
https://fr.wiktionary.org/wiki/essoucher
https://fr.wiktionary.org/wiki/arracher

"défricher", Wiktionary
https://fr.wiktionary.org/wiki/défricher

"friche", Wiktionary
https://fr.wiktionary.org/wiki/friche#Étymologie

"friche" -> friche lant -> vers land
www.cnrtl.fr/etymologie/friche

"défrichement", Wikipedia
https://fr.wikipedia.org/wiki/Défrichement

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/r#rooien

naar boven



rooigat
rooi•gat

█ Zelfstandig naamwoord

Gat in de aarde dat overblijft nadat een boom gerooid. Stronkgat.

Verwante termen:
+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/r#rooigat

naar boven



rooihak
rooi•hak

█ Zelfstandig naamwoord

1. Zwaar uitgevoerde hak om gerooid land mee te bewerken.

2. Hak met een smal blad om mee te rooien. Met deze hak kan men de aarde rond de wortels wegtrekken zodat ze gekapt kunnen worden en wortels tot een bepaalde diameter doorhakken.

Verwante termen:
Duitse term: Reuthacke


rooi-ijzer
rooi-ij•zer

█ Zelfstandig naamwoord

■ Synoniem: wortelsteker

Kijk bij wortelsteker.

naar boven



rooiing
rooi•ing

█ Zelfstandig naamwoord

Kijk bij rooien.

naar boven



rooilier
rooi•lier

█ Zelfstandig naamwoord

■ Synoniemen: rooiwindas, rooiwinde
■ In de Limburgse Kempen veelal: poestenmachien, postenmachien
■ Synoniem: boswinde. Dialectvormen: boswien, boswin, boswing

Lier om stronken uit de grond te lichten.

"poest" in Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M054984

"post" in Etymologiebank.nl
"post" in Etymonline.com
"puust" in Middelnederlandsch Woordenboek, 1300-1500, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=MNW&id=44558

Verwante termen:
Duitse termen: Rodewinde, Stockrodemaschine, Stubbenheber


rooilust
rooi•lust

█ Zelfstandig naamwoord

■ Synoniem: rooiwoede

De drang die een mens voelt om te rooien.

Verwante termen:
Duitse term: Rodungswut

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/r#rooilust

naar boven



rooivlakte
rooi•vlak•te

█ Zelfstandig naamwoord

Vlakte die overblijft na het rooien.

Verwante termen:
Duitse term: Rodungsfläche
Engelse termen: grubbing-up area, slash and burn area

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/r#rooivlakte

naar boven



rooiwindas
rooi•win•das

█ Zelfstandig naamwoord

■ Synoniem: rooilier

Kijk bij rooilier.

naar boven



rooiwoede
rooi•woe•de

█ Zelfstandig naamwoord

■ Synoniem: rooilust

Kijk bij rooilust.

naar boven



rooizuchtig
rooi•zuch•tig

█ Bijvoeglijk naamwoord

Vol verlangen naar rooien. Een rooizuchtig mens.

Verwante termen:


rootput
root•put

█ Zelfstandig naamwoord

■ Voluit: vlasrootput
■ Synoniem: rootkuil

Een put waarin vlas wordt geroot.
Verwante termen:
Duitse termen: Flachsrotte, Flachskuhle, Rottekuhlen
https://de.wikipedia.org/wiki/Flachsrotte
Franse term: routoir
https://fr.wikipedia.org/wiki/Routoir

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/r#rootput

naar boven



rosarium
ro•sā•ri•um

█ Zelfstandig naamwoord

■ Synoniemen: rozengaard, rozenhof, rozenstede, rozentuin



Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Rosarium

Wiktionary
https://nl.wiktionary.org/wiki/rosarium

"rozengaard", Middelnederlandsch Woordenboek, 1300-1500, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=MNW&id=47242

"rozenhof", Middelnederlandsch Woordenboek, 1300-1500, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=MNW&id=47260&

"rozenhof", Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M061097.re.95

"rozenstede", Middelnederlandsch Woordenboek, 1300-1500, Geïntegreerde Taal-Bank


rosse woelmuis
ros•se woel•muis

█ Woordgroep [bijvoeglijk naamwoord + zelfstandig naamwoord]

Knaagdier dat schors en wortels eet.

Wikipedia


rosmolen
ros•mo•len

█ Zelfstandig naamwoord

■ Regionaal synoniem: menēsie (woordverwant aan manège)



Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Rosmolen

Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M061154

Verwante termen:
Duitse termen: Göpel, Rossmühle
https://de.wikipedia.org/wiki/Göpel
www.woerterbuchnetz.de/cgi-bin/WBNetz/wbgui_py?sigle=RhWB&lemid=RR05392
www.woerterbuchnetz.de/cgi-bin/WBNetz/wbgui_py?sigle=PfWB&lemid=PR02247
www.woerterbuchnetz.de/cgi-bin/WBNetz/wbgui_py?sigle=DWB&lemid=GR07930
www.woerterbuchnetz.de/cgi-bin/WBNetz/wbgui_py?sigle=Adelung&lemid=DR01816
Franse term: manège
https://fr.wikipedia.org/wiki/Manège_(machine)
www.porslanvers.eu/energie/les-manèges/
Engelse term: horse mill
https://en.wikipedia.org/wiki/Horse_mill
https://en.wikipedia.org/wiki/Gin_gang

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/r#rosmolen

naar boven



rot

█ Zelfstandig naamwoord

De werking en het gevolg van rotten.
Van Dale
Aangetast door rot.

Rot zijn.


roten
rō•ten

█ Werkwoord
█ Naamwoorden van handeling: (het) roten, (de) roting

■ Wisselvormen: reuten, rotten



Wikipedia
"reuten" in Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M059609

Roten is woordverwant aan rotten en verrotten.

Verwante termen:
Duitse termen: rösten, rotten
https://de.wikipedia.org/wiki/Röste
Franse term: rouir. Naamwoord van handeling: rouissage
https://fr.wikipedia.org/wiki/Rouissage
www.larousse.fr/dictionnaires/francais/rouir/70039
Engelse term: ret. Naamwoord van handeling: retting
https://en.wikipedia.org/wiki/Retting
www.merriam-webster.com/dictionary/ret

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/r#roten

naar boven



rotsplant
rots•plant

█ Zelfstandig naamwoord



Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Rotsplant
https://nl.wikipedia.org/wiki/Lithofyt

Verwante termen:


rotten
rot•ten

█ Werkwoord
█ Naamwoorden van handeling: het rotten, (de) rotting



Wiktionary
https://nl.wiktionary.org/wiki/rotten

Rotten is woordverwant aan roten.

Verwante termen:
Duitse term: rotten. Naamwoord van handeling: Rotten
https://de.wiktionary.org/wiki/rotten
Engelse term: rot. Naamwoord van handeling: rotting
https://en.wiktionary.org/wiki/rot

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/r#rotten

naar boven



rozelaar
ro•ze•laar

█ Zelfstandig naamwoord

Rozenstruik.

Middelnederlandsch Woordenboek, 1300-1500, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=MNW&id=47248

Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M061097.re.3

Verwante termen:
Franse term: rosier

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/r#rozelaar

naar boven



rozenboog
ro•zen•boog

█ Zelfstandig naamwoord



Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Rozenboog

Verwante termen:
Duitse term: Rosenbogen
Franse termen: arceau à rosier, arche à rosier
Engelse term: rose arch

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/r#rozenboog

naar boven



rozenbottel
ro•zen•bot•tel

█ Zelfstandig naamwoord

■ Wisselvorm, oude schrijfwijze: rozebottel
■ Wisselvorm, weinig gebruikt: rozenbot
■ rozen + bottel. Bottel [bot + el], verkleinvorm van bot = knop

Vlezige vrucht van de roos.
Opmerking van de samensteller: "In het artikel bottel op Wiktionary laat men na om te verwijzen naar het lemma bot dat knop betekent."

Verwante termen:
Duitse term: Hagebutte. Duits Butte, Engels bud, Nederlands bot.
https://de.wikipedia.org/wiki/Hagebutte
www.dwds.de/wb/Hagebutte
Franse term: cynorrhodon
https://fr.wikipedia.org/wiki/Cynorrhodon
Engelse termen: rose bud, rose hip
www.etymonline.com/word/rosebud
https://en.wikipedia.org/wiki/Rose_hip
https://en.wiktionary.org/wiki/rosehip
www.etymonline.com/word/hip

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/r#rozenbottel

naar boven



rozenknop
ro•zen•knop

█ Bijvoeglijk naamwoord

■ Wisselvorm, oude schrijfwijze: rozeknop
■ Synoniem: rozenbot

1. Knop op een rozenplant.

Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M061277

"rozeknop" in Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
2. Vrucht van de roos. Rozenbot, rozenbottel.

Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M061277&article=rozebottel&domein=0&conc=true

Verwante termen:
+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/r#rozenknop

naar boven



ru...

naar boven



ruderaal
ru•de•raal

█ Bijvoeglijk naamwoord

Van een plant: Groeiend in of afhankelijk van verstoorde bodem.
█ Zelfstandig naamwoord

Kruid dat gedijt in verstoorde bodem. Zie de CSR-theorie van Grime.

Verwante term bij 2:
Franse term bij 2: plante rudérale
https://fr.wikipedia.org/wiki/Plante_rudérale
Engelse term bij 2: ruderal
https://en.wiktionary.org/wiki/ruderal

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/r#ruderaal

naar boven



ruderaal terrein
ru•de•raal ter•rein

█ Woordgroep [bijvoeglijk naamwoord + zelfstandig naamwoord]



Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Ruderaal_terrein

Vlinderstichting
www.vlinderstichting.nl/vlinders/vlinders-herkennen/habitat/details1/?habitat=172

Verwante termen:
+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/r#ruderaal-terrein

naar boven



ruderale vegetatie
ru•de•rā•le vē•gē•ta•tie

█ Woordgroep [bijvoeglijk naamwoord + zelfstandig naamwoord]

Vegetatie op ruderaal terrein die bestaat uit dikwijls tweejarige, hoog opgroeiende kruidachtige planten.

Verwante termen:
Duitse term: Ruderalvegetation
https://de.wikipedia.org/wiki/Ruderalvegetation
Engelse termen: ruderal species, ruderal vegetation
https://en.wikipedia.org/wiki/Ruderal_species

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/r#ruderale-vegetatie

naar boven



ruif

█ Zelfstandig naamwoord

■ Synoniem: hooirek



Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Ruif

Verwante termen:
ruig•te

█ Zelfstandig naamwoord



Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Ruigte

Ecopedia
www.ecopedia.be/encyclopedie/ruigte



rug

█ Zelfstandig naamwoord

Verhoging in een watering/beemd die lijkt op een rug. Aan de lager gelegen kanten van de rug wordt het water afgevoerd.



ruimen
rui•men

█ Werkwoord
█ Naamwoorden van handeling: (het) ruimen, (de) opruiming

1. Kappen of rooien van bomen of struiken die hinderlijk zijn voor menselijke activiteiten of behoeften.

Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
2. Slib en waterplanten verwijderen uit watergangen zoals sloten en beken.

Ecopedia
www.ecopedia.be/168/encyclopedie/

Verwante termen bij 2:
+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/r#ruimen

naar boven



ruimhakhout
ruim•hak•hout

█ Zelfstandig naamwoord

Natuurlijk geplant hout dat op regelmatige basis gekapt wordt om te ruimen, met houtoogst als bijkomst. Vindt men bijvoorbeeld langs (voormalige) spoorwegbeddingen.

Verwante termen:
Engelse term: clearance coppice

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/r#ruimhakhout




ruimingshakhout
rui•mings•hak•hout

█ Zelfstandig naamwoord

■ Synoniem: ruimhakhout

Kijk bij ruimhakhout.




ruimingssnoei
rui•mings•snoei

█ Zelfstandig naamwoord

■ Synoniem: ruimsnoei

Kijk bij ruimsnoei.




ruimsnoei
ruim•snoei

█ Zelfstandig naamwoord

■ Synoniem: ruimingssnoei

1. Snoei bij een opgaande boom om plaats te maken. Bijvoorbeeld wanner de kroon van een boom elektriciteitskabels raakt.

2. Snoei bij ruimhakhout.

Verwante termen:

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/r#ruimsnoei




ruimtebeslag
ruim•te•be•slag

█ Zelfstandig naamwoord

De hoeveelheid ruimte die in gebruik wordt genomen.

Verwante term: uitgroeien
Engelse term: footprint

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/r#ruimtebeslag




ruimtelijke ordening
ruim•te•lij•ke or•de•ning

█ Woordgroep [bijvoeglijk naamwoord + zelfstandig naamwoord]



Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Ruimtelijke_ordening

Verwante termen:
Duitse term: Raumordnung
https://de.wikipedia.org/wiki/Raumordnung
Franse term: aménagement du territoire
https://fr.wikipedia.org/wiki/Aménagement_du_territoire
Engelse term: spatial planning
https://en.wikipedia.org/wiki/Spatial_planning

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/r#ruimtelijke-ordening




ruisen
rui•sen

█ Werkwoord
█ Naamwoord van handeling: (het) ruisen

Geluid dat de wind, bladeren, een stroom maken.
Bron: Van Dale

www.vandale.nl/opzoeken?pattern=ruisen&lang=nn

Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M061465

Verwante term: zoemboom
Duitse term: rauschen

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/r#ruisen




ruiter
rui•ter

█ Zelfstandig naamwoord

Gestel waarop hooi te drogen gehangen wordt.

Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Ruiter_(stellage)

Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
Verwante term: opper

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/r#ruiter




ruiteren
rui•te•ren

█ Werkwoord
█ Naamwoord van handeling: (het) ruiteren

Verwante term: opperen

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/r#ruiteren




run

█ Zelfstandig naamwoord
█ Stofnaam

■ Synoniemen: loo, looi

Vermalen schors om leer mee te looien.
rinde > runde > rund (d nog nauwelijk hoorbaar) > run


Verwante termen:
Duitse term: Rinde
Engelse term: rind
www.etymonline.com/word/rind

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/r#run




runturf
run•turf

█ Zelfstandig naamwoord

"looierijturf" in Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M071281.re.45


rupsvraat
rups•vraat

█ Zelfstandig naamwoord

■ Wisselvorm: rupsenvraat

Vraat door rupsen. Bijvoorbeeld door de wilgenhoutrups.

Verwante termen:
Duitse term: wurmfrass
Engelse term: worm damage

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/r#rupsvraat

naar boven



rus

1. █ Zelfstandig naamwoord

Juncaceae, bies.

Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Russenfamilie

Etymologiebank.nl
www.etymologiebank.nl/trefwoord/rus2

Geïntegreerde Taal-Bank, Instituut voor de Nederlandse Taal
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=results&wdb=wnt%2Cvmnw%2Conw%2Cmnw&uitvoer=HTML&lemmodern=%22rus%22
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=results&wdb=wnt%2Cvmnw%2Conw%2Cmnw&uitvoer=HTML&lemmodern=%22bies%22

"heen" in Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article_content&wdb=WNT&id=M024838

www.etymologiebank.nl/trefwoord/heen1
www.etymologiebank.nl/trefwoord/heen3

https://nl.wikipedia.org/wiki/Rus_(geslacht)
https://nl.wikipedia.org/wiki/Russenfamilie

Verwante termen:
Engelse term: rush
https://en.wikipedia.org/wiki/Juncaceae
https://en.wiktionary.org/wiki/rush#Etymology_1
www.etymonline.com/index.php?term=rush&allowed_in_frame=0
Verwante Engelse term: rushlight
https://en.wikipedia.org/wiki/Rushlight

2. █ Zelfstandig naamwoord

2. ■ Wisselvorm: ris

Plag, zode. Kijk bij ris.

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/r#rus

naar boven



 
Voorblad | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z