Z

Voorblad > Z

zaad

█ Zelfstandig naamwoord

Plantenvoortbrengsel (uitgegroeide zaadknop) waaruit een plant van dezelfde soort kan groeien.

Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Zaad_(plant)

Verwante termen:
Duitse termen: Same, Samen
https://de.wikipedia.org/wiki/Same_(Pflanze)
Franse term: graine
https://fr.wikipedia.org/wiki/Graine
Engelse term: seed
https://en.wikipedia.org/wiki/Seed

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/z#zaad


zaadbank
zaad•bank

█ Zelfstandig naamwoord

https://nl.wikipedia.org/wiki/Zaadbank_(ecologie)
https://nl.wikipedia.org/wiki/Zaadbank_(genenbank)
www.ecopedia.be/12/encyclopedie

Verwante termen:
Duitse termen: Saatbank, Saatgutbibliothek
https://de.wikipedia.org/wiki/Saatgutbibliothek
Franse termen: banque de semence, banque de graines du sol
https://fr.wikipedia.org/wiki/Banque_de_semence
https://fr.wikipedia.org/wiki/Banque_de_graines_du_sol
Engelse termen: seed bank, soil seed bank, canopy seed bank
https://en.wikipedia.org/wiki/Seedbank
https://en.wikipedia.org/wiki/Soil_seed_bank
https://en.wikipedia.org/wiki/Canopy_seed_bank

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/z#zaadbank


zaadbed
zaad•bed

█ Zelfstandig naamwoord

Bodem waarin zaden kiemen.

Verwante termen:
+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/z#zaadbed


zaadbeginsel
zaad•be•gin•sel

█ Zelfstandig naamwoord

■ Synoniem: zaadknop

Kijk bij zaadknop.


zaadboom
zaad•boom

█ Zelfstandig naamwoord

■ Bosbouwkundig synoniem: overstaander

1. Boom die met zijn zaad nakomelingen voortbrengt.

2. In de bosbouw: Een boom die men bij een kapping laat staan om nakomelingen voort te brengen.

Verwante termen
Duitse term: Samenbaum
Franse term: estallon. In een middelbos: baliveau de l'âge de la dernière coupe = overstaander die zo oud is als de laatste kap. Bron: http://micmap.org/dicfro/search/dictionnaire-godefroy/estallon
https://en.wiktionary.org/wiki/estalon
Engelse term: seed tree
https://en.wikipedia.org/wiki/Seed_tree

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/z#zaadboom


zaadgoed
zaad•goed

█ Zelfstandig naamwoord

Zaaizaad. Hetgeen gezaaid wordt. Bron: http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M087670.re.168

Verwante termen:

zaadknop
zaad•knop

█ Zelfstandig naamwoord

■ Synoniemen: zaadbeginsel, ovulum

Kleine knopvormige structuur in het vruchtbeginsel, vóór de bevruchting. Groeit uit tot een zaad.

https://nl.wikipedia.org/wiki/Zaadknop

Verwante term: zaad
Duitse term: Samenanlage
https://de.wikipedia.org/wiki/Samenanlage
Franse term: ovule
https://fr.wikipedia.org/wiki/Ovule_(botanique)
Engelse term: ovule
https://en.wikipedia.org/wiki/Ovule

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/z#zaadknop


zaadlob
zaad•lob

█ Zelfstandig naamwoord

■ Synoniem: cotyl

Het eerste blaadje van een kiemplant.

https://nl.wikipedia.org/wiki/Zaadlob

Verwante termen:
Duitse termen: Keimblatt, Kotyledone, Kotyledo
https://de.wikipedia.org/wiki/Kotyledone
Franse term: cotylédon
https://fr.wikipedia.org/wiki/Cotylédon
Engelse termen: cotyledon, seed-leaf
https://en.wikipedia.org/wiki/Cotyledon

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/z#zaadlob


zaadmantel
zaad•man•tel

█ Zelfstandig naamwoord

■ Synoniem: arillus

https://nl.wikipedia.org/wiki/Zaadmantel

Verwante term: zaad
Duitse termen: Arillus, Samenmantel
https://de.wikipedia.org/wiki/Arillus
Franse termen: arille
https://fr.wikipedia.org/wiki/Arille
Engelse termen: aril, arillus
https://en.wikipedia.org/wiki/Aril

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/z#zaadmantel


zaadoogst
zaad•oogst

█ Zelfstandig naamwoord

Oogst van zaden.

Verwante termen:
+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/z#zaadoogst


zaadplanten
zaad•plan•ten

█ Zelfstandig naamwoord

https://nl.wikipedia.org/wiki/Zaadplanten

Verwante termen:
Duitse term: Samenpflanzen
https://de.wikipedia.org/wiki/Samenpflanzen
Franse term: plantes à graines
https://fr.wikipedia.org/wiki/Spermatophyta
Engelse term: seed plants
https://en.wikipedia.org/wiki/Spermatophyte

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/z#zaadplanten


zaadpluis
zaad•pluis

█ Zelfstandig naamwoord

■ Kortweg: pluis

https://nl.wikipedia.org/wiki/Zaadpluis
(bv vrouwelijke populier)

Verwante termen:
Duitse term: Samenhaar
https://de.wikipedia.org/wiki/Samenhaar

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/z#zaadpluis


zaadtuin
zaad•tuin

█ Zelfstandig naamwoord

1. Tuin die ingericht is om zaadgoed voort te brengen.

2. Bos of deel van een bos dat aangeduid is als plaats om zaadgoed te winnen. Zaadboomgaard.

Verwante termen:
+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/z#zaadtuin


zaadvang
zaad•vang

█ Zelfstandig naamwoord

1. Lichaam dat zaad vangt.

2. Naamwoord van handeling van zaad vangen.

Verwante termen:
+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/z#zaadvang


zaadverspreiding
zaad•ver•sprei•ding

█ Zelfstandig naamwoord
█ Naamwoord van handeling van zaad verspreiden

https://nl.wikipedia.org/wiki/Zaad_(plant)#Natuurlijke_verspreidingswijze_van_zaden

Verwante termen:
Duitse term: Samenausbreitung
https://de.wikipedia.org/wiki/Samenausbreitung
Franse term: dissémination des graines
https://fr.wikipedia.org/wiki/Dissémination_des_graines
Engelse term: seed dispersal
https://en.wikipedia.org/wiki/Seed_dispersal

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/z#zaadverspreiding


zaadvoorraad
zaad•voor•raad

█ Zelfstandig naamwoord

Hoeveelheid voorhanden zaad.

Verwante term: zaadbank
Duitse term: Samenvorrat
Engelse term: seed stock
https://en.wiktionary.org/wiki/seed_stock

zaadvorming
zaad•vor•ming

█ Zelfstandig naamwoord
█ Naamwoord van handeling van zaad vormen

■ Synoniem: zaadzetting

De vorming van zaad in een plant.

Verwante termen:
+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/z#zaadvorming


zaad winnen
zaad win•nen

█ Werkwoordelijke woordgroep
█ Naamwoorden van handeling: (de) zaadwinning, (het) zaad winnen

Zaad oogsten van planten, in het bijzonder van bomen en struiken.


zaadwinning
zaad•win•ning

█ Zelfstandig naamwoord
█ Naamwoord van handeling van zaad winnen

Kijk bij zaad winnen.


zaad zetten
zaad zet•ten

█ Werkwoord
█ Naamwoorden van handeling: (het) zaadzetten, (de) zaadzetting

Bij een plant: Vormen van een vruchtbeginsel na de bloei.

● Verwante termen:
+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/z#zaad-zetten


zaadzetting
zaad•zet•ting

█ Zelfstandig naamwoord
█ Naamwoord van handeling van zaad zetten

■ Synoniem: zaadvorming

Kijk bij zaadvorming.


zaag

█ Zelfstandig naamwoord

Getand snijwerktuig waarmee door heen en weer te bewegen hout in stukken deelt.
Bron:
www.vandale.be/opzoeken?pattern=zaag&lang=nn

Duitse term: Säge
https://de.wikipedia.org/wiki/Säge
Franse term: scie
https://fr.wikipedia.org/wiki/Scie
Engelse term: saw
https://en.wikipedia.org/wiki/Saw

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/z#zaag


zaagbank
zaag•bank

█ Zelfstandig naamwoord

www.encyclo.nl/begrip/ZAAGBANK

Verwante termen:
Duitse term: Sägebank
Franse term: table à scier?
Engelse term: saw bench

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/z#zaagbank


zaagbok
zaag•bok

█ Zelfstandig naamwoord

Bok (schraag, steun) om op te zagen.

Verwante termen:
Duitse term: Sägebock

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/z#zaagbok


zaagezel
zaag•ezel

█ Zelfstandig naamwoord

Zaagbok, zaagstelling.

http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M016273.re.18

Plaatsnaam in Achel (B): Den Ezel. Plaats waar een stelling stond waarop men bomen tot planken kon verzagen.

Verwante termen:
Franse term: chèvre

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/z#zaagezel


zaaghout
zaag•hout

█ Zelfstandig naamwoord

Hout dat geschikt is of bestemd is om verzaagd te worden.
Bron: http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M087802.re.36

Verwante termen:
Duitse term: Schnittholz
Franse term: sciage

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/z#zaaghout


zaagklem
zaag•klem

█ Zelfstandig naamwoord

Toestel om een zaagblad zodanig vast te zetten, dat men haar gemakkelijk kan zetten en scherpvijlen.
Bron, bewerkte tekst: http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M087696.re.52

https://nl.wikipedia.org/wiki/Zaagklem

Verwante termen:
Duitse termen: Sägeklemme, Sägekluppe
Franse term: étau d’affûtage
Engelse termen: saw clamp, saw vise

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/z#zaagklem

Duitse termen: Sägegrube, Sägekuhle
Franse term: fosse de sciage
Engelse term: saw pit
https://en.wikipedia.org/wiki/Saw_pit

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/z#zaagkuil


zaaglust
zaag•lust

█ Zelfstandig naamwoord

■ Synoniem: zaagwoede

De drang die een mens voelt om bomen om te zagen.

Verwante termen:
Duitse termen: Sägelust, Sägewut

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/z#zaaglust


zaagmolen
zaag•mō•len

█ Zelfstandig naamwoord

■ Voluit: houtzaagmolen

Molen waarin een grote zaag gebouwd is die aangedreven kan worden door wind, water, stoom of stroom.

Zaagtypen:
  • horizontale en verticale raamzagen
  • horizontale en verticale cirkelzagen
  • horizontale en verticale lintzagen
www.zaagmolen.nl/zagen/horizontalezaag.htm
Engelse term: saw mill

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/z#zaagmolen


zaagput
zaag•put

█ Zelfstandig naamwoord

■ Synoniem: zaagkuil

Kijk bij zaagkuil.


zaagsmid
zaag•smid

█ Zelfstandig naamwoord

■ Synoniemen: zagenmaker, zagensmid

Smid die zich toelegt op het maken van zagen.


zaagsnede
zaag•sne•de

█ Zelfstandig naamwoord

■ Synoniem: kerf

Snede die de zaag maakt.

https://nl.wiktionary.org/wiki/zaagsnede

Verwante termen:
Duitse termen: Sägeschnitt
Franse term: trait de scie
https://fr.wiktionary.org/wiki/trait_de_scie
Engelse termen: kerf, saw cut, saw groove, saw slot
www.merriam-webster.com/dictionary/kerf

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/z#zaagsnede


zaagstelling
zaag•stel•ling

█ Zelfstandig naamwoord

Stelling waarop men met een kraanzaag hout kan zagen

zaagezel, schraag

Verwante termen:
Duitse term: Sägegerust?
Franse termen: échafaudage, tréteaux de sciage
Engelse termen: saw threstle, threstle
zaag•vijl

█ Zelfstandig naamwoord

■ Synoniem: scherpvijl

https://nl.wikipedia.org/wiki/Zaagvijl

Verwante termen:
Duitse term: Sägefeile, Schärffeile
Franse term: lime d'affûtage
Engelse termen: saw file, sharpening file

zaagwerk
zaag•werk

█ Zelfstandig naamwoord
█ Naamwoord van handeling van zagend werken


zaagwoede
zaag•woe•de

█ Zelfstandig naamwoord

■ Synoniem: zaaglust

Kijk bij zaaglust.


zaagzettang
zaag•zet•tang

█ Zelfstandig naamwoord

■ Kortweg: zettang

Kijk bij zettang.


zaaien
zaai•en

█ Werkwoord
█ Naamwoorden van handeling: (de) zaaiing, (het) zaaien
Als wederkerend werkwoord: zich uitzaaien

Verwante termen:
Duitse term: säen. Naamwoorden van handeling: Saat, Säen
https://de.wikipedia.org/wiki/Saat
Franse term: semer. Naamwoorden van handeling: semis, les semailles
https://fr.wikipedia.org/wiki/Semis_(agriculture)
Engelse term: sow. Naamwoord van handeling: sowing
https://en.wikipedia.org/wiki/Sowing

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/z#zaaien


zaaigraan
zaai•graan

█ Zelfstandig naamwoord

http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article_content&wdb=WNT&id=M087717

Verwante termen:
+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/z#zaaigraan


zaaikorf
zaai•korf

█ Zelfstandig naamwoord

■ Synoniem: zaaimand


zaailing
zaai•ling

█ Zelfstandig naamwoord


Verwante termen:
Duitse termen: Keimling, Sämling, Schössling
https://de.wikipedia.org/wiki/Sämling
https://de.wikipedia.org/wiki/Schössling

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/z#zaailing


zaaitijd
zaai•tijd

█ Zelfstandig naamwoord

De periode waarin gezaaid kan worden. Bron: https://nl.wiktionary.org/wiki/zaaitijd

Verwante termen:
Duitse term: Saatzeit
Franse term: les semailles (ook: het inzaaien)
Engelse term: sowing time

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/z#zaaitijd


zaaizaad
zaai•zaad

█ Zelfstandig naamwoord

Zaad dat voorbestemd is om gezaaid te worden.

http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M087732

Verwante termen:

zachthellend
zacht•hel•lend

█ Bijvoeglijk naamwoord

De eigenschap hebbend te hellen onder een kleine hoek.

Bijvoorbeeld een zachthellende oever.

zachtrot
zacht•rot

█ Zelfstandig naamwoord

www.ecopedia.be/395/encyclopedie/

www.bomenbieb.nl/boomziekte/korsthoutskoolzwam/

Verwante termen:
+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/z#zachtrot


zagen
za•gen

█ Werkwoord
█ Naamwoorden van handeling: (het) gezaag, (het) zagen
Duitse term: sägen
Franse term: scier
Engelse term: saw

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/z#zagen


zager
za•ger

█ Zelfstandig naamwoord dat degene/datgene noemt die/dat een handeling verricht (nomen agentis)

https://data.cultureelerfgoed.nl/semnet/9e96c21e-50a3-42b5-9ee9-91fa28d9023b.html

Onderzager en bovenzager.

Patroniemen: Seegers, Zeegers

Nomen agentis (naamwoord van een handelende).

Verwante termen:

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/z#zager


zagerij
za•ge•rij

█ Zelfstandig naamwoord

■ Voluit: houtzagerij

Plaats waar hout gezaagd wordt met machines.
Franse term: scierie
https://fr.wikipedia.org/wiki/Scierie
Engelse term: saw mill
https://en.wikipedia.org/wiki/Sawmill

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/z#zagerij


zakband
zak•band

█ Zelfstandig naamwoord

http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M087810

Verwante term: band
Duitse term: Sackband

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/z#zakband


zandbinder
zand•bin•der

█ Zelfstandig naamwoord

1. Plant die in zand groeit en met haar wortels zand vasthoudt.

2. Plant die in zand groeit en met haar bovengrondse delen (vooral gebladerte) zand vasthoudt.

Verwante termen:
Engelse term: sand binder
Merriam-Webster: a grass or other plant that grows in sand which it holds in place by its rootstocks and roots

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/z#zandbinder


zandgronden
zand•gron•den

█ Zelfstandig naamwoord

https://nl.wikipedia.org/wiki/Zandgronden

Verwante termen:
zand•heg

█ Zelfstandig naamwoord

www.leestekensvanhetlandschap.nl/zandheg

Verwante termen:
+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/z#zandheg


zandhorst
zand•horst

█ Zelfstandig naamwoord

■ Wisselvorm: santhorst


zandinwaai
zand•in•waai

█ Zelfstandig naamwoord
█ Naamwoord van handeling van zand inwaaien

De verplaatsing van zand door de wind naar een windafwaarts gelegen gebied.
Een wal kan bescherming bieden tegen zandinwaai.

zandvang
zand•vang

█ Zelfstandig naamwoord

www.joostdevree.nl/shtmls/zandvang.shtml

Verwante termen:
+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/z#zandvang


zandverstuiving
zand•ver•stui•ving

█ Zelfstandig naamwoord
zand•wal

█ Zelfstandig naamwoord

www.leestekensvanhetlandschap.nl/zandwal

Verwante termen:
+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/z#zandwal


zandweg

zangboom
zang•boom

█ Zelfstandig naamwoord

Boom waarin vogels zingen.

Verwante termen:
za•vel

█ Zelfstandig naamwoord

■ Wisselvorm: savel
■ Waarschijnlijk afgeleid van Latijn sabulum
zee•duin

█ Zelfstandig naamwoord

■ Synoniem: kustduin


zeef

█ Zelfstandig naamwoord

■ Wisselvorm: zift

Oorspronkelijk een komvormig handwerktuig met een bodem van gaas of vol gaatjes om mengsels te scheiden op basis van korrelgrootte, of vast van vloeibaar. Tegenwoordig gemaakt in vele vormen.

https://nl.wikipedia.org/wiki/Zeef

Verwante term: wan
Duitse term: Sieb
https://de.wikipedia.org/wiki/Sieb
Franse term: tamis
https://fr.wikipedia.org/wiki/Tamis
Engelse term: sieve
https://en.wikipedia.org/wiki/Sieve

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/z#zeef


zeefmaker

zeewier
zee•wier

█ Zelfstandig naamwoord

https://nl.wikipedia.org/wiki/Zeewier

Verwante termen:
Duitse termen: Seetang, Tang
https://de.wikipedia.org/wiki/Seetang
Franse term: varech
https://fr.wikipedia.org/wiki/Varech
Engelse term: seaweed
https://en.wikipedia.org/wiki/Seaweed

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/z#zeewier

zeisie, zeissie
zeis•blad

■ Synoniem: zeismes

Blad van de zeis.

Verwante termen:

zeisboom
zeis•boom

█ Zelfstandig naamwoord

■ Kortweg: boom
■ Wisselvorm: zeisenboom
■ Synoniemen: snade, snaad, zeissteel

http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=MNW&id=52866
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M064634&article=snaad
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=MNW&id=56451 (swade)

Verwante termen:
Duitse termen: Sensenbaum, Sensenstiel, Sensenwurf
Engelse termen: snath, snathe
www.merriam-webster.com/dictionary/snath

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/z#zeisboom


zeisen
zei•sen

█ Werkwoord
█ Naamwoord van handeling: (het) zeisen

■ Wisselvorm: zeisenen

zeisie
zei•sie

█ Zelfstandig naamwoord

■ Wisselvorm: zeis.

Kijk bij zeis.


zelfbestuiving
zelf•be•stui•ving

█ Zelfstandig naamwoord
█ Naamwoord van handeling van zelfbestuiven

■ Synoniem: autogamie

https://nl.wikipedia.org/wiki/Zelfbestuiving
www.ecopedia.be/378/encyclopedie

Verwante termen:
Duitse term: Selbstbestäubung
https://de.wikipedia.org/wiki/Selbstbestäubung
Franse term: zutopollinisation
https://fr.wikipedia.org/wiki/Autopollinisation
Engelse term: self-pollination
https://en.wikipedia.org/wiki/Self-pollination

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/z#zelfbestuiving


zelfbevruchting
zelfbevruchting

█ Zelfstandig naamwoord
█ Naamwoord van handeling van zelfbevruchten

Samensmelting van een mannelijke gameet met een vrouwelijke gameet van hetzelfde individu. Bron: http://static.digischool.nl/bi/pbb/search.php

Een geslaagde zelfbestuiving leidt tot een zelfbevruchting. Bestuiven leidt niet noodzakelijk tot bevruchten.

Verwante termen:
+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/z#zelfbevruchting


zelflossend blok
zelf•los•send blok

█ Woordgroep met bijvoeglijk naamwoord en zelfstandig naamwoord

■ Synoniem: zelflossende katrol

www.ecopedia.be/221/encyclopedie

https://sites.google.com/site/termenvanboheest/z/zelflossend_blok_Igland.png


Verwante termen:
Duitse term: Selbstauslösende Umlenkrolle (Bron: grube.de)
Engelse term, Noord-Amerika: self releasing snatch block
to snatch, afgeleid van het Nederlandse snakken en snaken
www.merriam-webster.com/dictionary/snatch
snakken
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M064641
snaken
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M064639

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/z#zelflossend-blok


zelflossende katrol
zelf•los•sen•de ka•trol

█ Woordgroep met bijvoeglijk naamwoord en zelfstandig naamwoord

■ Synoniem: zelflossend blok



zelfontbranden
zelf•ont•bran•den

█ Werkwoord
█ Naamwoorden van handeling: (het) zelfontbranden, (de) zelfontbranding

anaërobe zelfontbranding
https://nl.wikipedia.org/wiki/Zelfontbranding_(scheikunde)

Verwante term: broei

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/z#zelfontbranden


zelfredzaam
zelf•red•zaam

█ Bijvoeglijk naamwoord

Het vermogen hebbend zichzelf te redden of te helpen. Bijvoorbeeld met de kennis van woningbouw, landbouw, bosbouw ...

zelfverspreider
zelf•ver•sprei•der

█ Zelfstandig naamwoord dat degene/datgene noemt die/dat een handeling verricht (nomen agentis)

Plant die haar zaden verspreid zonder externe hulp. (brem, springzaad)

Verwante termen:
Duitse term: Selbststreuer

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/z#zelfverspreider


zelfvoorzieningslandbouw
zelf•voor•zie•nings•land•bouw

█ Zelfstandig naamwoord

https://nl.wikipedia.org/wiki/Zelfvoorzieningslandbouw
https://nl.wikipedia.org/wiki/Bestaanseconomie

Verwante termen:
Duitse term: Subsistenzwirtschaft
https://de.wikipedia.org/wiki/Subsistenzwirtschaft
Franse termen: agriculture de subsistance, agriculture vivrière
https://fr.wikipedia.org/wiki/Économie_de_subsistance
https://fr.wikipedia.org/wiki/Agriculture_vivrière
Engelse term: subsistence agriculture
https://en.wikipedia.org/wiki/Subsistence_agriculture

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/z#zelfvoorzieningslandbouw


zemel
zē•mel

█ Zelfstandig naamwoord

www.etymologiebank.nl/trefwoord/zemel
www.neerlandistiek.nl/2015/06/etymologie-zemel/
https://nl.wikipedia.org/wiki/Zemelen

Verwante term: graan
Duitse term:
Franse term:
Engelse term:

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/z#zemel


zetijzer
zet•ij•zer

█ Zelfstandig naamwoord

■ Voluit: zaagzetijzer

www.mot.be/resource/Tool/zaagzetijzer?lang=nl

Verwante termen:
Franse term:
www.mot.be/resource/Tool/tourne-a-gauche?lang=fr
Engelse term:
www.mot.be/resource/Tool/saw-setting-iron?lang=en

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/z#zetijzer


zettang
zet•tang

█ Zelfstandig naamwoord

■ Voluit: zaagzettang

https://nl.wikipedia.org/wiki/Zaagzettang
www.mot.be/resource/Tool/zaagzettang?lang=nl

Verwante termen:
Duitse term: Schränkzange
Franse term:
www.mot.be/resource/Tool/pince-a-avoyer?lang=fr
Engelse termen: saw set, saw setting pliers

zetten
zet•ten

█ Werkwoord
█ Naamwoorden van handeling: (het) zetten, (de) zetting

De tanden van een zaag in bepaalde positie buigen met een zetijzer, zettang of hamer.

Verwante term:
Duitse term: schränken. Naamwoorden van handeling: Schränken, Schränkung
www.duden.de/rechtschreibung/schraenken
https://de.wikipedia.org/wiki/Schränkung_(Säge)
Franse term: avoyer. Naamwoord van handeling: avoyage
https://fr.wiktionary.org/wiki/avoyer
https://fr.wikipedia.org/wiki/Avoyage
Engelse term: set

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/z#zetten


zicht

█ Zelfstandig naamwoord

■ Synoniemen: kniezeis, pik

zich•ten

█ Werkwoord
█ Naamwoord van handeling: (het) zichten


zichthout
zicht•hout

█ Zelfstandig naamwoord

Hout dat na verwerking zichtbaar is. Bijvoorbeeld het hout aan de oppervlakte van een meubel.

Verwante term: blindhout

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/z#zichthout


zichtlaan
zicht•laan

█ Zelfstandig naamwoord

https://nl.wikipedia.org/wiki/Zichtlaan

Verwante termen:
+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/z#zichtlaan


zichtscherm
zicht•scherm

█ Zelfstandig naamwoord

In de context van deze lijst: bomen en struiken die door hun opstelling het zicht ontnemen. Van toepassing op een haag of dichte bomenrij die het zicht op een gebouw of tuin ontneemt.
Franse term: brise vue

ziektebeeld
ziek•te•beeld

█ Zelfstandig naamwoord

http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M088873

Verwante term: plantenziekte

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/z#ziektebeeld


ziekteverwekker
ziek•te•ver•wek•ker

█ Zelfstandig naamwoord

■ Synoniem: pathogeen

https://nl.wikipedia.org/wiki/Pathogeen

Verwante termen:
+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/z#ziekteverwekker


zigzagsgewijs
zig•zags•ge•wijs

█ Zelfstandig naamwoord

■ Synoniemen: zigzag, zigzagpatroon, zigzagvormig

http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M088991
https://nl.wikipedia.org/wiki/Zigzag_(lijn)
www.neerlandistiek.nl/2017/02/etymologie-zigzag/

Groeiwijze die men aantreft in jonge takken van onder meer hazelaar en veldiep.

Verwante termen:
Duitse term: Zickzack-Muster
https://de.wikipedia.org/wiki/Zick-Zack-Muster
Franse term: zigzag
https://fr.wikipedia.org/wiki/Zigzag
https://fr.wiktionary.org/wiki/zigzag
Engelse term: zigzag
https://en.wikipedia.org/wiki/Zigzag

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/z#zigzagsgewijs


zijp

█ Zelfstandig naamwoord

■ Wisselvorm: ziep

Er is woordverwantschap tussen zijp en sijpelen (in het Duits ook siepen en seifen).
www.etymologiebank.nl/trefwoord/zijpen

Verwante term: beek
Duitse term: Seife
Regenrinne im Feld, Strassenrinne. Bron: 2.a., http://woerterbuchnetz.de/cgi-bin/WBNetz/wbgui_py?sigle=RhWB&lemid=RS17352

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/z#zijp


zink

█ Zelfstandig naamwoord

■ Wisselvormen: zenk, zonk
■ Van het werkwoord zinken


zinkhout
zink•hout

█ Zelfstandig naamwoord

Hout in water dat niet drijft.
Bijvoorbeeld, hout van de gele kornoelje zinkt in water.

Verwante termen:
+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/z#zinkhout


zinkstuk
zink•stuk

█ Zelfstandig naamwoord

https://nl.wikipedia.org/wiki/Zinkstuk

Verwante termen:
+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/z#zinkstuk


zode
zō•de

█ Zelfstandig naamwoord

Zode, plag/vlag en ris/rus zijn in grote lijnen synoniemen.

https://nl.wikipedia.org/wiki/Graszode
www.etymologiebank.nl/trefwoord/zode1
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=results&wdb=wnt%2Cvmnw%2Conw%2Cmnw&uitvoer=HTML&lemmodern=%22zode%22

Verwante termen:
Duitse termen: Sode, Soden
www.dwds.de/wb/Sode
https://de.wikipedia.org/wiki/Grassode
www.woerterbuchnetz.de/cgi-bin/WBNetz/wbgui_py?sigle=RhWB&lemid=RS18819 (Rasenstück, ausgestochenes Grasstück (zum Verbrennen))
www.woerterbuchnetz.de/cgi-bin/WBNetz/wbgui_py?sigle=DWB&lemid=GS30240 (torfscholle, ausgestochenes rasenstück)
(... zunächst von dem zur feuerung (als siedemittel) gebrauchten torf gesagt, nachher auch auf das grüne rasenstück bezogen worden ist;)
www.woerterbuchnetz.de/cgi-bin/WBNetz/wbgui_py?sigle=Meyers&lemid=IS10972
www.plattmakers.de/nl/773/Soden

"sumpfige Stelle in Feld u. Wiese, Sumpf; Wiesenstück im Felde"
http://www.woerterbuchnetz.de/cgi-bin/WBNetz/wbgui_py?sigle=RhWB&lemid=RS18854

Zwitserduitse term: Sode
https://digital.idiotikon.ch/idtkn/id7.htm#!page/70319/mode/1up
Engelse term: sod
https://en.wikipedia.org/wiki/Sod
https://en.wiktionary.org/wiki/sod
www.etymonline.com/word/sod

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/z#zode


zoden

zodenbijl
zō•den•bijl

█ Zelfstandig naamwoord

www.mot.be/resource/Tool/zodenbijl?lang=nl

Verwante termen:
+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/z#zodenbijl


zodenslag
zō•den•slag

█ Zelfstandig naamwoord
█ Naamwoord van handeling van zoden slaan

■ Wisselvorm: zoodslag

Recht van zoden te steken of meer algemeen van aarde te halen.
Bron, bewerkte tekst:
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M089401.re.38

Verwante term:

zoei

█ Zelfstandig naamwoord

■ Synoniem: zouw

Kijk bij zouw.


zoeien
zoei•en

█ Werkwoord

■ Synoniem: zouwen

Kijk bij zouwen.


zoeimes
zoei•mes

█ Zelfstandig naamwoord

■ Synoniem: zouwmes

Kijk bij zouwmes.


zoekwortel
zoek•wor•tel

█ Zelfstandig naamwoord

■ Synoniem: strijkwortel

Kijk bij strijkwortel.


zoemboom
zoem•boom

█ Zelfstandig naamwoord

Boom of hogere struik in bloei die veel bijen, hommels en andere gevleugelde insecten aantrekt op zoek naar nectar.
Als men in de buurt van de boom komt lijkt het alsof de boom zoemt. Dat is het geluid van de vleugelslagen van de talrijke insecten die aangetrokken worden door de nectar in de zoemboom.
Enkele voorbeelden van zoemboomsoorten zijn boswilg, meidoorn, linde en valse acacia.

Verwante termen:
Engelse term: buzzing tree
www.flickr.com/photos/jen_in_brisbane/3043092916/

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/z#zoemboom


zoemplek
zoem•plek

█ Zelfstandig naamwoord

Plek met bloemen en bloesem in een tuin of park waar je vliegende insecten zoals vliegen en bijen luid hoort zoemen.
Aster, klimop, wilg en linde zijn planten die veel zoemende insecten aantrekken.

Verwante termen:
+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/z#zoemplek


zoethout
zoet•hout

█ Zelfstandig naamwoord

https://nl.wikipedia.org/wiki/Zoethout

Verwante term: hout
Duitse term: Süß­holz
https://de.wikipedia.org/wiki/Lakritze
Franse term: (baton de) réglisse
Engelse term: liquorice (stick)

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/z#zoethout


zoetwatergetij
zoet•wa•ter•ge•tij

█ Zelfstandig naamwoord

■ Synoniem: zoetwatergetijde

Kijk bij zoetwatergetijde.


zoetwatergetijde
zoet•wa•ter•ge•tij•de

█ Zelfstandig naamwoord

■ Synoniem: zoetwatergetij

Getijde in zoete wateren.

Verwante term: vloedbranding
Verwante Engelse termen: tidal marsh, tidal river
https://en.wikipedia.org/wiki/Tidal_marsh
https://en.wikipedia.org/wiki/Tidal_river

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/z#zoetwatergetijde


zoetwatergetijdenatuur
zoet•wa•ter•ge•tij•de•na•tuur

█ Zelfstandig naamwoord

http://macrofauna.web-log.nl/macrofauna/

Verwante termen:
+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/z#zoetwatergetijdenatuur


zomerannuel
zō•mer•an•nuel

█ Zelfstandig naamwoord

Term voor eenjarige planten die in dezelfde groeiperiode kiemen, zaad zetten en afsterven.
Bron: www.groen.net/Article.aspx?id=6884

annuel
https://nl.wiktionary.org/wiki/annuel

Verwante termen:
Engelse term: summer annual
https://en.wikipedia.org/wiki/Annual_plant#Summer

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/z#zomerannuel


zomerbed
zō•mer•bō•de

█ Zelfstandig naamwoord

Verschijning die de zomer aankondigt.
Ontwikkeling in een plant die aantoont dat de zomer nabij is.

http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M089515.re.65
www.volkskrant.nl/wetenschap/de-fluiter-is-de-ultieme-zomerbode~a4038140/

Verwante termen:
+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/z#zomerbode


zomerdijk
zō•mer•dijk

█ Zelfstandig naamwoord

https://nl.wikipedia.org/wiki/Zomerkade

Verwante termen:
+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/z#zomerdijk


zomergast
zō•mer•gast

█ Zelfstandig naamwoord

https://nl.wikipedia.org/wiki/Zomergast

Vogels en vlinders.

Verwante termen:
+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/z#zomergast


zomerinteressant
zō•mer•in•te•res•sant

█ Bijvoeglijk naamwoord

In de zomer: Planten die textuur, kleur of andere visuele effecten bieden door bladkleur, vruchten, schorsbeeld en andere verschijnselen en die het zomerbeeld opfleuren zijn zomerinteressant.

Verwante termen:
+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/z#zomerinteressant


zomerloot
zō•mer•loot

█ Zelfstandig naamwoord

■ Wisselvorm: zomerlot

In de zomer gevormde loot.
Verwante termen:
+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/z#zomerloot


zomerpunt
zō•mer•punt

█ Zelfstandig naamwoord

■ Synoniem: langste dag
■ Antoniemen: winterpunt, kortste dag

https://nl.wikipedia.org/wiki/Langste_dag

Verwante termen:
+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/z#zomerpunt


zomersnoei
zō•mer•snoei

█ Zelfstandig naamwoord

Snoei uitgevoerd in de zomer.

In het boek Bossen van Vlaanderen staat geschreven dat geleide hagen best twee maal per zomerhalfjaar geschoren, geleid en gevlochten worden.
Bossen van Vlaanderen - Een historische ecologie. Guido Tack, Paul Van den Bremt en Martin Hermy. Davidsfonds, 1993. Bladzijde 88, kolom 2.

Zomersnoei kan zonnebrand veroorzaken aan appels en druiven

Verwante termen:
Duitse term: Sommerschnitt

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/z#zomersnoei


zomertooi
zō•mer•tooi

█ Zelfstandig naamwoord

Het geheel aan bladeren en voortplantingsorganen van bomen en struiken in de zomer en hoe dat eruitziet. Wat bomen en struiken in de zomer dragen.
Verwante termen:
Duitse term: Sumf
Engelse termen: sump, swamp
www.etymonline.com/word/sump
www.etymonline.com/word/swamp

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/z#zomp


zompig
zom•pig

█ Bijvoeglijk naamwoord

■ Synoniem: moerassig

https://nl.wiktionary.org/wiki/zompig
https://nl.wiktionary.org/wiki/zompig
www.vandale.nl/gratis-woordenboek/nederlands/betekenis/zompig

Verwante termen:
Engelse term, woordverwant: swampy
https://en.wiktionary.org/wiki/swampy
Engelse term: marshy
https://fr.wiktionary.org/wiki/marshy

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/z#zompig


zonlichtdempend
zon•licht•dem•pend

█ Bijvoeglijk naamwoord

De eigenschap hebbend zonlicht te dempen. De dichte kroon van een opgaande boom heeft een zonlichtdempend effect op planten onder de kroon.

www.dbnl.org/tekst/hulz002ontr02_01/hulz002ontr02_01_0004.php

dempend

Verwante termen:
+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/z#zonlichtdempend


zonnebrand
zon•ne•brand

█ Zelfstandig naamwoord

■ Synoniem: schorsbrand

1. Schade door directe lichtinval van de zon op bomen met een dunne schorslaag zoals beuk. Waar nevenstaande, schaduwwerpende bomen weggehaald worden kan er zonnebrand optreden bij de overstaanders. Zware kroonsnoei kan leiden tot schorsbrand bij de gesnoeide boom.

https://nl.wikipedia.org/wiki/Zonnebrand

2. Schade door directe lichtinval van de zon op appelen, peren en druiven.

www.houtwal.be/vakjargon/_vaktaal_index.htm
www.houtwal.be/vakartikels/ziekten_plagen/zonnebrand.htm

Verwante termen:
Duitse termen: Rindenbrand, Sonnenbrand
https://de.wikipedia.org/wiki/Holzfehler#Rindenbrand
www.forst.tu-muenchen.de/EXT/LST/BOTAN/LEHRE/PATHO/abiotisch/sonnenbrand.html
Franse term: coup de soleil
Engelse term: sunscald
https://en.wikipedia.org/wiki/Sun_scald

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/z#zonnebrand


zonnescherm
zon•ne•scherm

█ Zelfstandig naamwoord

Scherm dat beschutting biedt tegen zonlicht.

Verwante term: zichtscherm
Franse term: brite-soleil
https://fr.wikipedia.org/wiki/Brise-soleil
Engelse termen: brise soleil, sunscreen, sunshade
https://en.wikipedia.org/wiki/Brise_soleil

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/z#zonnescherm


zonnescheur
zon•ne•scheur

█ Zelfstandig naamwoord

Scheur in de schors van een zonnebrandgevoelige soort zoals beuk, veroorzaakt door zonlicht.

Verwante term: zonnebrand

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/z#zonnescheur


zonnewende
zon•n•wen•de

█ Zelfstandig naamwoord

https://nl.wikipedia.org/wiki/Zonnewende

Zomerwende en winterwende.

Verwante termen:
Duitse term: Sonnenwende
https://de.wikipedia.org/wiki/Sonnenwende
Franse term: solstice
https://fr.wikipedia.org/wiki/Solstice
Engelse term: solstice
https://en.wikipedia.org/wiki/Solstice

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/z#zonnewende


zoöchorie
zoö•cho•rie

█ Zelfstandig naamwoord

Verspreiding van zaden door dieren.
https://nl.wikipedia.org/wiki/Zoöchorie
www.ecopedia.be/145/encyclopedie/

bestuiving, bevruchting

Verwante termen:

Verwante term: -gamie
Franse term: zoogamie
https://fr.wiktionary.org/wiki/zoogamie
Engelse term: zoogamy
https://en.wiktionary.org/wiki/zoogamy

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/z#zoogamie


zoönose
zoö•no•se

█ Zelfstandig naamwoord

https://nl.wikipedia.org/wiki/Zoönose
www.ecopedia.be/272/encyclopedie/

Verwante term: vector
Duitse term: Zoonose
https://de.wikipedia.org/wiki/Zoonose
Franse term: zoonose
https://fr.wikipedia.org/wiki/Zoonose
Engelse term: zoonosis
https://en.wikipedia.org/wiki/Zoonosis

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/z#zoonose


zoom

█ Zelfstandig naamwoord

www.ecopedia.be/317/encyclopedie

Verwante termen:
Duitse termen: Krautsaum, Saum
Franse termen: bande herbeuse, ourlet, ourlet herbacé, ourlet herbeux

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/z#zoom


zoomkap
zoom•kap

█ Zelfstandig naamwoord

■ Synoniem: zoomslag

Kijk bij zoomslag.


zoom-mantelvegetatie
zoom-man•tel•ve•ge•ta•tie

█ Zelfstandig naamwoord

www.doordebomenhetboszien.nl/html/z.html

Verwante termen:
Franse term: lisière
https://fr.wikipedia.org/wiki/Lisière

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/z#zoom-mantelvegetatie


zoomslag
zoom•slag

█ Zelfstandig naamwoord
█ Naamwoord van handeling van zoom slaan

■ Synoniem: zoomkap

www.ecopedia.be/182/encyclopedie/
https://nl.wikipedia.org/wiki/Productiebos#Zoomslag

Verwante termen:
Duitse term: Saumschlag
https://de.wikipedia.org/wiki/Saumschlag

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/z#zoomslag


zoomvegetatie
zoom•ve•ge•ta•tie

█ Zelfstandig naamwoord

www.encyclo.nl/begrip/zoomvegetatie


zoutschade
zout•scha•de

█ Zelfstandig naamwoord

www.encyclo.nl/begrip/Zoutschade

Verwante term: plantenziekte

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/z#zoutschade


zouw

█ Zelfstandig naamwoord

Duitse term: Sode, Su, Suche, Suge

Sode
"Rinne, nicht gepflastert, in der die schmutzigen Abwässer stehen, Strassengosse, Sumpfgraben, auch der darin befindliche schlammige Schmutz, Wasserabflussrinne im Hof, im Keller [Pohlsödche Abfluss aus dem Stalle Bo; Wassergraben, Regenrinne im Felde" Bron: Artikel 2.a. www.woerterbuchnetz.de/cgi-bin/WBNetz/wbgui_py?sigle=RhWB&lemid=RS18819

Su
Su = Sau (s. d.); Su II -ū: = Wasserabzugsgraben s. Suge I.
Bron: www.woerterbuchnetz.de/cgi-bin/WBNetz/wbgui_py?sigle=RhWB&lemid=RS28353

Suche
Artikel d. "als wasserleitung auf dem felde Schöpf tirol. 728; rinnsal eines baches, mühlgraben"
Bron: www.woerterbuchnetz.de/cgi-bin/WBNetz/wbgui_py?sigle=DWB&lemid=GS55811

Suge
www.wdw.uni-trier.de/onlinewb/index.php3?id=62584

Waalse term, woordverwant: sohe
"Le sillon fait pour la plantation de la haie s'appelle so/ie. Une sohe est aussi une rigole qui permet l'écoulement des eaux d'un terrain humide (sohi one wede). Ce travail est aujourd'hui supplanté par le drainage, drênèS^e."
https://archive.org/stream/BulletinDictionnaireWallon1/wallon_bulletin1_djvu.txt

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/z#zouw


zouwen
zou•wen

█ Werkwoord
█ Naamwoorden van handeling: (het) zoeien, (de) zoeiing

■ Wisselvorm: zoeien

Het aanleggen en onderhouden van zouwenn, bijvoorbeeld met een zoewmes.

Verwante termen:

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/z#zouwen


zouwhak
zouw•hak

Hak om te zouwen.

zouwkoord
zouw•koord

█ Zelfstandig naamwoord

Koord die bij het zouwen gespannen wordt om ...
1. de zouw rechtlijnig te laten verlopen,
2. de diepte van de zouw te bepalen,
3. het verval van de zouw te bepalen of de zouw waterpas te leggen.

zouwmes
zouw•mes

█ Zelfstandig naamwoord

■ Wisselvormen: zoegmes, zoeimes
■ Synoniem: walmes

Gereedschap om zouwen aan te leggen en te onderhouden. Het zouwmes kan ook gebruikt worden om klot dat op de bodem gedroogd is in stukken te snijden.

www.mot.be/resource/Tool/zodensnijder?lang=nl

Verwante termen:
Duitse termen: Bänden-messer, Bänden-axt (Bänd = beemd), Wiesenbeil, Wiesenmesser

www.woerterbuchnetz.de/cgi-bin/WBNetz/wbgui_py?sigle=RhWB&lemid=RB01004
www.woerterbuchnetz.de/cgi-bin/WBNetz/wbgui_py?sigle=RhWB&mode=Vernetzung&hitlist=&patternlist=&lemid=RB00992#XRB00993 (Wiesenbeil zum Aufhauen der Wiesenrinnen)

Het Wiesenbeil heeft waarschijnlijk een iets andere functie dan het zoeimes. Met het Wiesenbeil slaat men in de grond en met het zoeimes snijdt men.
www.woerterbuchnetz.de/cgi-bin/WBNetz/startGlobalSearch.tcl?stichwort=wiesenmesser
www.woerterbuchnetz.de/cgi-bin/WBNetz/startGlobalSearch.tcl?stichwort=wiesenbeil
www.mot.be/resource/Tool/zodenbijl?lang=nl

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/z#zouwmes


zouwschop
zouw•schop

█ Zelfstandig naamwoord

■ Wisselvorm: zouwbats
■ Synoniem, uit de bouwwereld: kabelschop

Versmalde bats om zouwen te vegen of uit te graven.

www.polet.be/sites/polet/files/products/1103121.jpg

In de context van zouwen had deze schop nog geen naam. De samensteller heeft deze naam bedacht en hier geplaatst op 2 oktober 2018.

Verwante termen:

zuiger
zui•ger

█ Zelfstandig naamwoord

Oorspronkelijk een term uit de boomfruitteelt: Tak die meestal op de rug van een gesteltak boven in de boom groeit en waarvan de schors/bast glad blijft. Zuigers zijn ongezonde, instabiele takken die in veel gevallen uit zichzelf terugsterven.
Bron, bewerkte tekst: www.fruitpluktuin.nl/fruit/Overige/woordenlijst-van-fruitboom
Deze tak verbruikt oftewel zuigt dus nutteloos groeikracht van de boom, nutteloos in de ogen van de oogster.

In de terminologie van boomverzorgers komt zuiger ook voor als een tak die concurreert met de top van de hoofdstam.

vormbreker
Vorm zoals in groeivorm; een tak die de gewenste groeivorm van de boom verbreekt.

Verwante term: plakoksel


zuigwortel
zuig•wor•tel

█ Zelfstandig naamwoord

Wortel van een (half)parasiet die in het weefsel van de gastheer doordringt, en daar sappen uitzuigt (= haustorium).

http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article_content&wdb=WNT&id=M010308

Verwante termen:
+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/z#zuigwortel


zuilboom
zuil•boom

█ Zelfstandig naamwoord

1. Een boom of hogere struik die van nature zuilvormig is, met opstaande takken, zoals de jeneverbes.


2. Een boom of struik die van jongs af aan door de mens in een zuilvorm gesnoeid is en door de mens in deze vorm gehouden wordt door regelmatig te snoeien.

Verwante termen:
+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/z#zuilboom


zuiver kwartiers
zui•ver kwar•tiers

█ Woordgroep met twee bijvoeglijke naamwoorden

Bijvoeglijk naamwoord dat wijst op de methode van hout versnijden, evenwijdig met de draad. Het versnijden gebeurt door middel van zagen of klieven.

www.joostdevree.nl/shtmls/rift_gezaagd.shtml
www.joostdevree.nl/bouwkunde2/kwartiers_gezaagd.htm

In de video hieronder kun je zien hoe een boomstam zuiver kwartiers versneden wordt door middel van klieven.


Verwante termen:
Duitse termen: Radialschnitt, Riftschnitt
Franse term: débit(age) sur maille
Engelse term: rift sawn
Rift is verwant aan to rive (= splijten).
www.merriam-webster.com/dictionary/rift
www.merriam-webster.com/dictionary/rive

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/z#zuiver-kwartiers


zuiveren
zui•ve•ren

█ Werkwoord
█ Naamwoorden van handeling: (het) zuiveren, (de) zuivering

In de bosbouw: In een jong bos (vóór het omslagpunt) wegnemen van slecht gevormde of beschadigde exemplaren of bomen die de gewenste soorten in hun groei belemmeren. Bron: www.doordebomenhetboszien.nl/html/z.html

zuurdesem
zuur•de•sem

█ Zelfstandig naamwoord

Deze term is een tautologie. Kijk bij desem.

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/z#zuurdesem


zuurminnend
zuur•min•nend

█ Bijvoeglijk naamwoord

Wordt gezegd van planten die een zure bodem (een bodem met een lage pH) verkiezen.
Bron: Een bewerking van de tekst van Guy De Kinder. www.houtwal.be/vakjargon/_vaktaal_index.htm

Minnend: onvoltooid deelwoord van minnen. https://nl.wiktionary.org/wiki/minnend


zwad

█ Zelfstandig naamwoord

■ Wisselvormen: swade, swat, zwade, zwat
3. In de vorm van zwade: grote zeis of zeissteel

http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M090245

+++
Toevoeging bij 1
Zwad in de betekenis van 1 kan in verband gebracht worden met de lemma's zwet en swette die een grens aanduiden.

De verklaring hiervoor is te vinden in een Engelstalige bron.
Old Frisian swethe "boundary made by a scythe". www.etymonline.com/index.php?allowed_in_frame=0&search=swath
Rik Thomas vermeldt in zijn werk Tussen schachttoren en steenstort* dat zwart in Zwarte berg mogelijk een wisselvorm is van swat of swade en dan is zwarte berg een heuvel aan of op een grens. Swat is ook een dialectisme dat zwart betekent en daardoor kan in de loop der tijd betekenisverwisseling en daaropvolgend klankverwisseling ontstaan.

Nog enkele relevante tekstdelen uit Elien Ranson's Masterproef**:

Bladzijde 115
Hieruit kan afgeleid worden dat Zwart een derivatie is van ‘swaerde’ of ‘sweerde’ wat duidt op grond met grasbegroeiing (Van Goethem, 1965, p. 32). Als uitgegaan wordt van de ligging van het gehucht op de grens Moerbeke-Stekene, lijkt een verklaring van zwart als grensscheiding ook mogelijk. In dit geval zouden ‘zwart’ en ‘swaerten’ eerder afkomstig zijn van het Middelnederlandse ‘swat’ of ‘swade’ (Van Goethem, 1965, p. 32).

Bladzijde 122
Het bepalende gedeelte swert of zwart kan op diverse manieren verklaard worden. Indien het letterlijk geïnterpreteerd wordt, wijst zwart op de kleur en dus op de hoedanigheid van de bodem. Hoewel de dunne bodemlaag van heidegronden over het algemeen aan de donkere kant is, stelt Heyse (1989b) dat deze benaming weinig specifiek is. Zwart zou eerder een vervorming zijn van ofwel het Middelnederlandse ‘swet’ wat grensscheiding betekent, ofwel ‘sweerde, swaerde’, wat duidt op grond met grasbegroeiing (Van Goethem, 1965, p. 32). Hoewel beide verklaringen mogelijk zijn, gezien de bodemgesteldheid, geeft Heyse (1989b, p. 61) de voorkeur aan de betekenis van grensscheiding waardoor het toponiem kan verklaard worden als ‘grensscheidende heuvel’.

* Rik Thomas, Tussen schachttoren en steenstort : oorsprong en verleden van een zwarte berg, zijn zwart goud en de mijnwerkers die er leefden. Opglabbeek. ISBN 90-807338-1-4.
** Elien Ranson, Historisch-geografisch onderzoek naar de relatie tussen toponiemen en het landschap in het studiegebied gelegen in de gemeentes Moerbeke, Stekene en Sinaai. 2011. Masterproef.
http://lib.ugent.be/fulltxt/RUG01/001/787/501/RUG01-001787501_2012_0001_AC.pdf


swaerde, zwoerd

+++

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/z#zwad


zwadkeerder
zwad•keer•der

█ Zelfstandig naamwoord

1. Beugel aan een zeis die het zwad tijdens het maaien keert.

■ Synoniemen: jager, toejacht, toejager
■ Synoniem, indien groot en gemaakt van hout: wolf

http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M090233.re.5&article


Verwante termen bij 1:
Duitse term, indien groot en gemaakt van hout: Reff
www.werkzeuginfos.de/sense-kaufen/
www.dwds.de/wb/Reff

2. Machine die het zwad keert.

zwamvlok
zwam•vlok

█ Zelfstandig naamwoord

■ Synoniem: mycelium 

https://nl.wikipedia.org/wiki/Zwamvlok

Verwante termen:
Duitse term: Myzel
https://de.wikipedia.org/wiki/Myzel
Franse term: mycélium
https://fr.wikipedia.org/wiki/Mycélium
Engelse term: mycelium
https://en.wikipedia.org/wiki/Mycelium

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/z#zwamvlok


zwank

█ Bijvoeglijk naamwoord

Duits schwingen en Engels swag en swing zijn woordverwant aan zwank.
www.etymonline.com/word/swag
www.etymonline.com/word/swing

zwart residuloog
zwart re•si•du•loog

█ Woordgroep met bijvoeglijk naamwoord en zelfstandig naamwoord

Bijprodukt in de papierproductie.

www.proz.com/kudoz/english_to_dutch/paper_paper_manufacturing/3211367-black_liquor.html

Verwante term: teer
Duitse term:
https://de.wikipedia.org/wiki/Schwarzlauge
Franse term:
https://fr.wikipedia.org/wiki/Liqueur_noire
Engelse term:
https://en.wikipedia.org/wiki/Black_liquor

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/z#zwart-residuloog


zwartstreperig
zwart•strē•pe•rig

█ Bijvoeglijk naamwoord

Van hout. Zwarte strepen bevattend.

www.houtinfobois.be/nl/tools/woordenlijst/#Z

zwemvijver
zwem•vij•ver

█ Zelfstandig naamwoord

■ Synoniem: biologisch zwembad

Een zwemvijver is een vijver waarin ook kan gezwommen worden. De zuivering van het water gebeurt volledig biologisch met een filterende moeraszone. Bron: www.heldervijveren.com/nl/vijverinfo/zwemvijver

Verwante termen:
Duitse term: Schwimmteich
https://de.wikipedia.org/wiki/Schwimmteich
Franse termen: baignade biologique, piscine biologique
https://fr.wikipedia.org/wiki/Baignade_biologique
Engelse termen: natural pool, natural swimming pool
https://en.wikipedia.org/wiki/Natural_pool

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/z#zwemvijver


zwerfafval
zwerf•af•val

█ Zelfstandig naamwoord

■ Synoniem: zwerfvuil

Kijk bij zwerfvuil.


zwerfhout
zwerf•hout

█ Zelfstandig naamwoord

1. Zwerfvuil in de vorm van hout.

2. Synoniem voor drijfhout, drijvend op het water of aan land gespoeld.

Verwante termen:
Engelse term: driftwood
https://en.wikipedia.org/wiki/Driftwood

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/z#zwerfhout


zwerfsteen
Verwante termen:
Duitse term: Findling
https://de.wikipedia.org/wiki/Findling
Franse term: bloc erratique
https://fr.wikipedia.org/wiki/Bloc_erratique

zwerfvuil
zwerf•vuil

█ Zelfstandig naamwoord

■ Synoniem: zwerfafval

https://nl.wikipedia.org/wiki/Zwerfafval

Verwante term: zwerfhout
Engelse term: litter
https://en.wikipedia.org/wiki/Litter

+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/z#zwerfvuil


zwiksen
zwik•sen

█ Zelfstandig naamwoord

■ Wisselvormen: zwiksezwiksiezwikselzwikser

Bij een waterput: Paal, balk of stok om water mee boven te halen.

http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M090659

Verwante termen:
+ Bladwijzer: www.termenvanboheest.org/z#zwiksen


zwin

█ Zelfstandig naamwoord

■ Wisselvormen: swin, zwind
■ Synoniem: priel

Een langgerekte, ondiepe geul op het strand, evenwijdig met de kustlijn verlopend. Meer algemeen wordt 'zwin' ook gebruikt voor een getijdengeul of voor een natuurlijke laagte met geulen of kreken in buitendijkse gronden, die ook bij eb met zeewater is gevuld. (Bron: Begrippenlijst landschap, Onroerend Erfgoed.)

https://nl.wikipedia.org/wiki/Zwin_(zee)
https://nl.wikipedia.org/wiki/Zwinkuil

http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M090678
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M090679
www.etymologiebank.nl/trefwoord/zwin
www.etymologiebank.nl/trefwoord/zwinden

Bij de lemma's zwin en zwind horen de werkwoorden zwinden en verzwinden, gerelateerd aan de Duitse werkwoorden schwinden en verschwinden.

Zwijn in Zwijnaarde en Zwijndrecht is een afgeleide van zwin.
naar boven


Voorblad | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z