Z

Voorblad > Z


zaad

█ Zelfstandig naamwoord

Plantenvoortbrengsel (uitgegroeide zaadknop) waaruit een plant van dezelfde soort kan groeien.

Bron: Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Zaad_(plant)

Verwante termen:
Nederduits: Saat
www.plattmakers.de/nl/850/Saat
Duitse term, woordverwant: Saat
Duitse termen, vertaalequivalenten in biologie: Same, Samen
https://de.wiktionary.org/wiki/Saat
https://de.wikipedia.org/wiki/Same_(Pflanze)
www.dwds.de/wb/Samen
https://de.wiktionary.org/wiki/Same
https://de.wiktionary.org/wiki/Samen
Engelse term: seed
https://en.wikipedia.org/wiki/Seed
https://en.wiktionary.org/wiki/seed
www.etymonline.com/word/seed
Franse term: graine
https://fr.wikipedia.org/wiki/Graine

+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zaad




zaadbank
zaad•bank

█ Zelfstandig naamwoord



Bron: Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Zaadbank_(ecologie)
https://nl.wikipedia.org/wiki/Zaadbank_(genenbank)

Bron: Ecopedia
www.ecopedia.be/12/encyclopedie

Verwante termen:
Duitse termen: Saatbank, Saatgutbibliothek
https://de.wikipedia.org/wiki/Saatgutbibliothek
Engelse termen: seed bank, soil seed bank, canopy seed bank
https://en.wikipedia.org/wiki/Seedbank
https://en.wikipedia.org/wiki/Soil_seed_bank
https://en.wikipedia.org/wiki/Canopy_seed_bank
Franse termen: banque de semence, banque de graines du sol
https://fr.wikipedia.org/wiki/Banque_de_semence
https://fr.wikipedia.org/wiki/Banque_de_graines_du_sol

+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zaadbank




zaadbed
zaad•bed

█ Zelfstandig naamwoord

Bodem waarin zaden kiemen.

Verwante termen:
Duitse term: Saatbett
https://de.wikipedia.org/wiki/Saatbett
Engelse term: seedbed
https://en.wikipedia.org/wiki/Seedbed

+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zaadbed




zaadbeginsel
zaad•be•gin•sel

█ Zelfstandig naamwoord

■ Synoniem: zaadknop

Kijk bij zaadknop.




zaadboom
zaad•boom

█ Zelfstandig naamwoord

■ Bosbouwkundig synoniem: overstaander

1. Boom die met zijn zaad nakomelingen voortbrengt.

2. In de bosbouw: Een boom die men bij een kapping laat staan om nakomelingen voort te brengen.

Verwante termen
Duitse term: Samenbaum
Engelse term: seed tree
https://en.wikipedia.org/wiki/Seed_tree
Franse term: estallon. In een middelbos: baliveau de l'âge de la dernière coupe = overstaander die blijven staan is bij de laatste kap. Bron: http://micmap.org/dicfro/search/dictionnaire-godefroy/estallon
https://en.wiktionary.org/wiki/estalon

+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zaadboom




zaadgoed
zaad•goed

█ Zelfstandig naamwoord

Zaaizaad. Hetgeen gezaaid wordt.
Bron: Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M087670.re.168

Verwante termen:
+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zaadgoed




zaadknop
zaad•knop

█ Zelfstandig naamwoord

■ Synoniemen: zaadbeginsel, ovulum

Kleine knopvormige structuur in het vruchtbeginsel, vóór de bevruchting. Groeit uit tot een zaad.

Bron: Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Zaadknop

Verwante termen:
Duitse term: Samenanlage
https://de.wikipedia.org/wiki/Samenanlage
Engelse term: ovule
https://en.wikipedia.org/wiki/Ovule
Franse term: ovule
https://fr.wikipedia.org/wiki/Ovule_(botanique)

+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zaadknop




zaadlob
zaad•lob

█ Zelfstandig naamwoord

■ Synoniem: cotyl

Het eerste blaadje van een kiemplant.

Bron: Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Zaadlob

Verwante termen:
Duitse termen: Keimblatt, Kotyledone, Kotyledo
https://de.wikipedia.org/wiki/Kotyledone
Engelse termen: cotyledon, seed-leaf
https://en.wikipedia.org/wiki/Cotyledon
Franse term: cotylédon
https://fr.wikipedia.org/wiki/Cotylédon

+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zaadlob




zaadmantel
zaad•man•tel

█ Zelfstandig naamwoord

■ Synoniem: arillus



Bron: Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Zaadmantel

Verwante term: zaad
Duitse termen: Arillus, Samenmantel
https://de.wikipedia.org/wiki/Arillus
Engelse termen: aril, arillus
https://en.wikipedia.org/wiki/Aril
Franse termen: arille
https://fr.wikipedia.org/wiki/Arille

+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zaadmantel




zaadoogst
zaad•oogst

█ Zelfstandig naamwoord

Oogst van zaden.

Verwante termen:
+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zaadoogst




zaadplanten
zaad•plan•ten

█ Zelfstandig naamwoord



Bron: Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Zaadplanten

Verwante termen:
Duitse term: Samenpflanzen
https://de.wikipedia.org/wiki/Samenpflanzen
Engelse term: seed plants
https://en.wikipedia.org/wiki/Spermatophyte
Franse term: plantes à graines
https://fr.wikipedia.org/wiki/Spermatophyta

+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zaadplanten




zaadpluis
zaad•pluis

█ Zelfstandig naamwoord

■ Kortweg: pluis



Bron: Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Zaadpluis
(bv vrouwelijke populier)

Verwante termen:
Duitse term: Samenhaar
https://de.wikipedia.org/wiki/Samenhaar

+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zaadpluis




zaadtuin
zaad•tuin

█ Zelfstandig naamwoord

1. Tuin die ingericht is om zaadgoed voort te brengen.

2. Bos of deel van een bos dat aangeduid is als plaats om zaadgoed te winnen. Zaadboomgaard.

Verwante termen:
+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zaadtuin




zaadvang
zaad•vang

█ Zelfstandig naamwoord

Zaadvangend lichaam.

Verwante termen:
+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zaadvang




zaadverspreiding
zaad•ver•sprei•ding

█ Zelfstandig naamwoord



Bron: Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Zaad_(plant)#Natuurlijke_verspreidingswijze_van_zaden

Verwante termen:
Duitse term: Samenausbreitung
https://de.wikipedia.org/wiki/Samenausbreitung
Engelse term: seed dispersal
https://en.wikipedia.org/wiki/Seed_dispersal
Franse term: dissémination des graines
https://fr.wikipedia.org/wiki/Dissémination_des_graines

+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zaadverspreiding




zaadvoorraad
zaad•voor•raad

█ Zelfstandig naamwoord

Hoeveelheid voorhanden zaad.

Verwante term: zaadbank
Duitse term: Samenvorrat
Engelse term: seed stock
https://en.wiktionary.org/wiki/seed_stock

+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zaadvoorraad




zaadvorming
zaad•vor•ming

█ Zelfstandig naamwoord

■ Synoniem: zaadzetting

De vorming van zaad in een plant.

Verwante termen:
+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zaadvorming




zaad winnen
zaad win•nen

█ Werkwoordelijke woordgroep

Zaad oogsten van planten, in het bijzonder van bomen en struiken.
Verwante termen:
+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zaad-winnen




zaadwinning
zaad•win•ning

█ Zelfstandig naamwoord

Kijk bij zaad winnen.




zaad zetten
zaad zet•ten

█ Werkwoordelijke woordgroep

Bij een plant: Vormen van een vruchtbeginsel na de bloei.

Verwante termen:
+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zaad-zetten




zaadzetting
zaad•zet•ting

█ Zelfstandig naamwoord

■ Synoniem: zaadvorming

Kijk bij zaadvorming.




zaag

█ Zelfstandig naamwoord

Werktuig dat dient om door een heen en weer gaande beweging harde materialen zoals hout in stukken te delen of te vormen, gewoonlijk bestaande uit een aan één zijde getande, platte strook ijzer of staal en bevestigd in een handvat, raam of beugel; vervolgens ook in toepassing op zaagmachines met een andervormig blad en een doorgaande beweging zoals de cirkelzaag en de lintzaag; zowel ter aanduiding van het gehele werktuig als van het zaagblad in engere zin.
Bron, gewijzigde tekstovername: Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M087696

Bron: Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Zaag

Bron: Etymologiebank.nl
www.etymologiebank.nl/trefwoord/zaag

Verwante termen:
Nederduitse term: Saag
www.plattmakers.de/nl/603/Saag
Duitse term: Säge
https://de.wikipedia.org/wiki/Säge
https://de.wiktionary.org/wiki/Säge
www.dwds.de/wb/Säge
Engelse term: saw
https://en.wikipedia.org/wiki/Saw
Franse term: scie.Scie is een deverbaal van het werkwoord scier.
https://fr.wikipedia.org/wiki/Scie
https://fr.wiktionary.org/wiki/scie

+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zaag




zaagbank
zaag•bank

█ Zelfstandig naamwoord



Bron: Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M087802.re.30

Bron: Encyclo.nl
www.encyclo.nl/begrip/ZAAGBANK

Verwante termen:
Duitse term: Sägebank
Engelse term: saw bench
Franse term: table à scier?

+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zaagbank




zaagblad
zaag•blad

█ Zelfstandig naamwoord

Deel van de zaag, zijnde een getand blad, waarmee men het hout doorsnijdt.

Verwante termen:
Duitse term: Sägeblatt
Engelse term: sawblade
Franse term: lame de scie

+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zaagblad




zaagbok
zaag•bok

█ Zelfstandig naamwoord

Bok (schraag, steun) om op te zagen.

Verwante termen:
Duitse term: Sägebock

+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zaagbok




zaagezel
zaag•ēzel

█ Zelfstandig naamwoord

Zaagbok, zaagstelling.

Bron: Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M016273.re.18

Plaatsnaam in Achel (B): Den Ezel. Plaats waar een stelling stond waarop men bomen tot planken kon verzagen.

Verwante termen:
Franse term: chèvre

+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zaagezel




zaaghout
zaag•hout

█ Zelfstandig naamwoord

Hout dat geschikt is of bestemd is om verzaagd te worden. (geen brandhout)
Bron: http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M087802.re.36

Verwante termen:
Duitse term: Schnittholz
Franse term: sciage

+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zaaghout




zaagklem
zaag•klem

█ Zelfstandig naamwoord

Toestel om een zaagblad zodanig vast te zetten, dat men haar gemakkelijk kan zetten en vijlen.
Bron, bewerkte tekst: Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M087696.re.52

Bron: Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Zaagklem

Verwante termen:
Duitse termen: Sägeklemme, Sägekluppe
Engelse termen: saw clamp, saw vise
Franse term: étau d’affûtage

+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zaagklem




zaagkuil
zaag•kuil

█ Zelfstandig naamwoord

■ Synoniem: zaagput



Bron: Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Zaagkuil

Bron: Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M087802.re.57
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M087802.re.41

Bron: Leestekens van het Landschap
www.leestekensvanhetlandschap.nl/zaagkuil



Verwante termen:
Duitse termen: Sägegrube, Sägekuhle
Engelse term: saw pit
https://en.wikipedia.org/wiki/Saw_pit
Franse term: fosse de sciage

+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zaagkuil




zaaglust
zaag•lust

█ Zelfstandig naamwoord

■ Synoniem: zaagwoede

De drang die een mens voelt om bomen om te zagen.

Verwante termen:
Duitse termen: Sägelust, Sägewut

+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zaaglust




zaagmolen
zaag•mō•len

█ Zelfstandig naamwoord

■ Voluit: houtzaagmolen

Molen waarin een grote zaag gebouwd is die aangedreven kan worden door wind, water, stoom of stroom.

Zaagtypen:
  • horizontale en verticale raamzagen
  • horizontale en verticale cirkelzagen
  • horizontale en verticale lintzagen
www.zaagmolen.nl/zagen/horizontalezaag.htm
https://nl.wikipedia.org/wiki/Zaagmolen
https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3AEnige_stoomhoutzagerij_van_Nederland-516937.ogv

https://nl.wikibooks.org/wiki/Houtzaagmolens_praktijkhandboek

Verwante termen:
Engelse term: saw mill

+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zaagmolen




zaagput
zaag•put

█ Zelfstandig naamwoord

■ Synoniem: zaagkuil

Kijk bij zaagkuil.




zaagsmid
zaag•smid

█ Zelfstandig naamwoord

■ Synoniemen: zagenmaker, zagensmid

Smid die zich toelegt op het maken van zagen.

Verwante term: zaag
Duitse termen: Sägenschmid, Sägeschmied
www.woerterbuchnetz.de/cgi-bin/WBNetz/wbgui_py?sigle=Adelung&lemid=DS00110
www.rzuser.uni-heidelberg.de/~cd2/drw/e/sa/gesc/hmie/sageschmied.htm

Scherschmid
www.woerterbuchnetz.de/cgi-bin/WBNetz/wbgui_py?sigle=DWB&lemid=GS07119

+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zaagsmid




zaagsnede
zaag•sne•de

█ Zelfstandig naamwoord

■ Synoniem: kerf

Snede die de zaag maakt.

Bron: Wiktionary
https://nl.wiktionary.org/wiki/zaagsnede

Verwante termen:
Duitse term: Sägeschnitt
Engelse termen: kerf, saw cut, saw groove, saw slot
www.merriam-webster.com/dictionary/kerf
Franse term: trait de scie
https://fr.wiktionary.org/wiki/trait_de_scie

+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zaagsnede




zaagstelling
zaag•stel•ling

█ Zelfstandig naamwoord

Stelling waarop men met een kraanzaag hout kan zagen

zaagezel, schraag

Verwante termen:
Duitse term: Sägegerust?
Engelse termen: saw threstle, threstle
Franse termen: échafaudage, tréteaux de sciage

+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zaagstelling




zaagvijl
zaag•vijl

█ Zelfstandig naamwoord

■ Synoniem: scherpvijl



Bron: Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Zaagvijl

Verwante termen:
Duitse term: Sägefeile, Schärffeile
Engelse termen: saw file, sharpening file
Franse term: lime d'affûtage

+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zaagvijl




zaagwerk
zaag•werk

█ Zelfstandig naamwoord

Werk dat bestaat uit zagen.

Bron: Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M087802.re.66

Verwante termen:
+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zaagwerk




zaagwoede
zaag•woe•de

█ Zelfstandig naamwoord

■ Synoniem: zaaglust

Kijk bij zaaglust.




zaagzettang
zaag•zet•tang
█ Zelfstandig naamwoord

■ Kortweg: zettang

Kijk bij zettang.




zaaien
zaai•en

█ Werkwoord
█ Naamwoorden van handeling: (de) zaaiing, (het) zaaien



Bron: Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Zaaien

Als wederkerend werkwoord: zich uitzaaien

Verwante termen:
Nederduitse term: saihn. Naamwoorden van handeling: Saat = tijd om te zaaien
www.plattmakers.de/nl/9031/saihn
www.plattmakers.de/nl/850/Saat
Duitse term: säen. Naamwoorden van handeling: Saat, Säen
https://de.wiktionary.org/wiki/säen
https://de.wikipedia.org/wiki/Saat
https://de.wiktionary.org/wiki/Saat
Engelse term: sow. Naamwoord van handeling: sowing
https://en.wikipedia.org/wiki/Sowing
Franse term: semer.
Naamwoorden van handeling: semis, les semailles
https://fr.wikipedia.org/wiki/Semis_(agriculture)

+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zaaien




zaaigraan
zaai•graan

█ Zelfstandig naamwoord



Bron: Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article_content&wdb=WNT&id=M087717

Verwante termen:
+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zaaigraan




zaaikorf
zaai•korf

█ Zelfstandig naamwoord

■ Synoniem: zaaimand



Bron: Wiktionary
https://nl.wiktionary.org/wiki/zaaikorf

Het Virtuele Land - Centrum Agrarische Geschiedenis
www.hetvirtueleland.be/cag/items/show/48654

Verwante termen:
+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zaaikorf




zaailing
zaai•ling

█ Zelfstandig naamwoord

Uit een zaad gegroeide jonge plant die uit de kiemfase is.

Bron: Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Zaailing
Bron: Ecopedia
www.ecopedia.be/379/encyclopedie/

Verwante termen:
Duitse termen: Sämling, Schössling
https://de.wikipedia.org/wiki/Sämling
https://de.wikipedia.org/wiki/Schössling
Duitse term, antoniem: Kernwuchs. Vrij vertaald: kiemgroei. Gekiemde plant <> gestekte plant, aflegger.
https://de.wikipedia.org/wiki/Kernwuchs
www.dwds.de/wb/Kernwuchs
Engelse term: seedling
https://en.wikipedia.org/wiki/Seedling
https://en.wiktionary.org/wiki/seedling

+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zaailing




zaaitijd
zaai•tijd

█ Zelfstandig naamwoord

Geschikte tijd om te zaaien; tijd waarin gezaaid hoort te worden.
Bron: Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M087728

Bron: Wiktionary
https://nl.wiktionary.org/wiki/zaaitijd

Verwante termen:
Duitse term: Saatzeit
Engelse term: sowing time
Franse term: les semailles (ook: het inzaaien)

+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zaaitijd




zaaizaad
zaai•zaad

█ Zelfstandig naamwoord

Zaad dat voorbestemd is om gezaaid te worden.

Bron: Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M087732

Verwante termen:
+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zaaizaad




zachthellend
zacht•hel•lend

█ Bijvoeglijk naamwoord

De eigenschap hebbend te hellen onder een kleine hoek.

Bijvoorbeeld een zachthellende oever.

"hellend", Bron: Wiktionary
https://nl.wiktionary.org/wiki/hellend

Verwante term: steilrand

+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zachthellend




zachtrot
zacht•rot

█ Zelfstandig naamwoord



Bron: Ecopedia
www.ecopedia.be/395/encyclopedie/

Bomenbieb.nl
www.bomenbieb.nl/boomziekte/korsthoutskoolzwam/

Verwante termen:
+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zachtrot




zagen
zā•gen

█ Werkwoord
█ Naamwoorden van handeling: (het) gezaag, (het) zagen



Bron: Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Hout_zagen
https://nl.wikipedia.org/wiki/Zagen_(verspaningstechniek)

Bron: Wiktionary
https://nl.wiktionary.org/wiki/gezaag
https://nl.wiktionary.org/wiki/ge-

Verwante termen:
Nederduitse term: sagen
www.plattmakers.de/nl/2513/sagen
Duitse term: sägen
www.dwds.de/wb/sägen
Engelse term: saw
www.etymonline.com/word/saw
Franse term: scier
www.cnrtl.fr/etymologie/scier
www.cnrtl.fr/definition/scier
https://it.wiktionary.org/wiki/segare

+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zagen




zager
zā•ger

█ Zelfstandig naamwoord (nomen agentis)

In vroegere tijden. Iemand die, al dan niet beroepsmatig, bomen tot planken en balken zaagt.

https://data.cultureelerfgoed.nl/semnet/9e96c21e-50a3-42b5-9ee9-91fa28d9023b.html

Onderzager en bovenzager.

Patroniemen: Seegers, Zeegers

Nomen agentis (naamwoord van een handelende).

Verwante termen:
Engels patroniem: Sawyer
www.etymonline.com/index.php?allowed_in_frame=0&search=sawyer

+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zager




zagerij
zā•ge•rij

█ Zelfstandig naamwoord

■ Voluit: houtzagerij

Plaats waar hout gezaagd wordt met machines.

Bron: Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Houtzagerij

Verwante termen:
Duitse termen: Sägerei, Sägewerk
https://de.wikipedia.org/wiki/Sägewerk
Engelse term: saw mill
https://en.wikipedia.org/wiki/Sawmill
Franse term: scierie
https://fr.wikipedia.org/wiki/Scierie

+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zagerij




zakband
zak•band

█ Zelfstandig naamwoord



Bron: Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M087810

Verwante term: band
Duitse term: Sackband

+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zakband




zandbinder
zand•bin•der

█ Zelfstandig naamwoord

1. Plant die in zand groeit en met haar wortels zand vasthoudt.

2. Plant die in zand groeit en met haar bovengrondse delen (vooral gebladerte) zand vasthoudt.

Verwante termen:
Engelse term: sand binder
Merriam-Webster: a grass or other plant that grows in sand which it holds in place by its rootstocks and roots

+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zandbinder




zandgronden
zand•gron•den

█ Zelfstandig naamwoord



Bron: Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Zandgronden

Verwante termen:
+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zandgronden




zandheg
zand•heg

█ Zelfstandig naamwoord



Bron: Leestekens van het Landschap
www.leestekensvanhetlandschap.nl/zandheg

Verwante termen:
+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zandheg




zandhorst
zand•horst

█ Zelfstandig naamwoord

■ Wisselvorm: santhorst

Op zandgrond: Met kreupelhout begroeide hoogte.
Bron: Vroegmiddelnederlands Woordenboek, 1200-1300, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=VMNW&id=ID19082

Bron: Middelnederlandsch Woordenboek, 1300-1500, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=MNW&id=48313

Verwante termen:
Engelse term:sandhurst
https://en.wikipedia.org/wiki/Sandhurst

+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zandhorst




zandinwaai
zand•in•waai

█ Zelfstandig naamwoord

De verplaatsing van zand door de wind naar een windafwaarts gelegen gebied.
Een wal kan bescherming bieden tegen zandinwaai.

Verwante termen:
+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zandinwaai




zandpad
zand•pad

█ Zelfstandig naamwoord

■ Synoniem: zavelpad



Bron: Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M087914

"zavelpad", Bron: Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M087999.re.26

Verwante termen:
+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zandpad




zandvang
zand•vang

█ Zelfstandig naamwoord



Bron: Joostdevree.nl
www.joostdevree.nl/shtmls/zandvang.shtml

Verwante termen:
+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zandvang




zandverstuiving
zand•ver•stui•ving

█ Zelfstandig naamwoord



Bron: Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Zandverstuiving
https://nl.wikipedia.org/wiki/Zandverstuiving_(natuurdoeltype)

Bron: Middelnederlandsch Woordenboek, 1300-1500, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=MNW&id=64969&article=zandverstuiving

Bron: Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M087921

Bron: Leestekens van het Landschap
www.leestekensvanhetlandschap.nl/zandverstuiving

Toponiemen met zand als tweede lid:
Cadzand
Kootwijkerzand
Hulshorsterzand
Harskamperzand

Verwante termen:
+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zandverstuiving




zandwal
zand•wal

█ Zelfstandig naamwoord



Bron: Leestekens van het Landschap
www.leestekensvanhetlandschap.nl/zandwal

Bron: Wiktionary
https://nl.wiktionary.org/wiki/zandwal

Verwante termen:
+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zandwal




zandweg
zand•weg

█ Zelfstandig naamwoord



Bron: Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Zandweg

Bron: Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M087922

Verwante termen:
Duitse term: Sandweg
www.duden.de/rechtschreibung/Sandweg

+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zandweg




zangboom
zang•boom

█ Zelfstandig naamwoord

Boom waarin zangvogels zingen.

Verwante termen:

+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zangboom




zangvogel
zang•vō•gel
█ Zelfstandig naamwoord

Naam voor alle vogels die behoren tot de Orde der Passeriformes, welke ongeveer zestig percent van alle vogelsoorten uitmaakt. Het zijn over het algemeen de kleinere vogelsoorten, die zich in en buiten de broedtijd veelvuldig door hun zang onderscheiden (door middel van hun zangstrottenhoofd oftewel syrinx).
Bron, gewijzigde tekstovername: Verklarend en etymologisch woordenboek van de Nederlandse vogelnamen door K.J. Eigenhuis (2004), langs
Bron: Etymologiebank.nl
www.etymologiebank.nl/trefwoord/zangvogel

Bron: Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Zangvogels

Bron: Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M087931.re.144

Verwante termen:
  • orde
  • roestboom
  • zangboom
+ Lemmaschakel: -




zavel
zā•vel

█ Zelfstandig naamwoord

■ Wisselvorm: savel
■ Waarschijnlijk afgeleid van Latijn sabulum
Zand. Tevens plaatsnaam.

Bron: Etymologiebank.nl
www.etymologiebank.nl/trefwoord/zavel

Bron: Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M087999

Bron: Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Zavel

Bron: Neerlandistiek
www.neerlandistiek.nl/2018/02/zavel/

Bron: Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Savelsbos

Verwante term: dekzand

+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zavel




zavelkuil
zā•vel•kuil

█ Zelfstandig naamwoord

■ Synoniem: zandkuil, zavelput

Kuil in de grond die ontstaat door het afgraven van zavel oftewel zand.
Bron, gewijzigde tekst: Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M087999.re.19

"zandkuil", Bron: Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M087891.re.208

"zavelput", Bron: Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M087999.re.29

Patroniemen: Savelkoel, Savelkoels, Zavelkoul, Zavelkouls

Verwante termen:
Duitse termen: Sandkaule, Sandkuhle
www.woerterbuchnetz.de/cgi-bin/WBNetz/wbgui_py?sigle=PfWB&lemid=PS00545
www.woerterbuchnetz.de/cgi-bin/WBNetz/wbgui_py?sigle=DWB&lemid=GS01760

+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zavelkuil




zavelstreek
zā•vel•streek

█ Zelfstandig naamwoord

■ zavel + streek

Streek, ook strekel [strē•kel] = bepaalde houten tuig om een zeisblad te scherpen.
Zavel = zand, slijpzand
Zavelstreek = streek die met zand besmeerd wordt waarop de streek schurend vermogen krijgt.

Verwante term:
+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zavelstreek




ze...





zeeduin
zee•duin

█ Zelfstandig naamwoord

■ Synoniem: kustduin

Duin aan de kust.

Bron: Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M088055.re.196

www.geologievannederland.nl/landschap/landschapsvormen/kustduin

Verwante termen:
+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zeeduin




zeef

█ Zelfstandig naamwoord

■ Wisselvorm: zift

Oorspronkelijk een komvormig handwerktuig met een bodem van gaas of vol gaatjes om mengsels te scheiden op basis van korrelgrootte, of vast van vloeibaar. Tegenwoordig gemaakt in vele vormen.

Bron: Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Zeef

Verwante term: wan
Duitse term: Sieb
https://de.wikipedia.org/wiki/Sieb
Engelse term: sieve
https://en.wikipedia.org/wiki/Sieve
Franse term: tamis
https://fr.wikipedia.org/wiki/Tamis

+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zeef




zeefmaker
zeef•maker

█ Zelfstandig naamwoord

■ Synoniem: zevenmaker



https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Sieber-1568.png

www.beroepenvantoen.nl/Oude-beroepen-Z.html

Verwante term: zeef
Duitse term: Sieber, Siebmacher
www.woerterbuchnetz.de/cgi-bin/WBNetz/wbgui_py?sigle=PfWB&lemid=PS07475

+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zeefmaker




zeelklos
zeel•klos

█ Zelfstandig naamwoord

■ Synoniem: spanblok

Kijk bij spanblok.

Zeelklos is een woord bedacht door Carlos Montfort. Voor het eerst wereldkundig gemaakt op 12 oktober 2019 op Termen van Boheest.

Verwante term:
+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zeelklos




zeewier
zee•wier

█ Zelfstandig naamwoord



Bron: Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Zeewier

Verwante termen:
Duitse termen: Seetang, Tang
https://de.wikipedia.org/wiki/Seetang
Engelse term: seaweed
https://en.wikipedia.org/wiki/Seaweed
Franse term: varech
https://fr.wikipedia.org/wiki/Varech

+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zeewier




zeis

█ Zelfstandig naamwoord

■ Wisselvormen: seis, zeisie, zeisel, zeisen, zeisem, zeising, zeissie, zessie

Bepaald handwerktuig om te maaien.

Bron: Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Zeis

Bron: Etymologiebank.nl
www.etymologiebank.nl/trefwoord/zeis

Bron: Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M088419

Bron: Geïntegreerde Taal-Bank, Instituut voor de Nederlandse Taal
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=results&wdb=wnt%2Cvmnw%2Conw%2Cmnw&uitvoer=HTML&lemmodern=%22zeis%22

Het Virtuele Land - Centrum Agrarische Geschiedenis
www.hetvirtueleland.be/items/show/48661

Bron: Het MOT
www.mot.be/resource/Tool/zeis?lang=nl

"zein", Bron: Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M088407

"zeisen", Bron: Etymologiebank.nl
www.etymologiebank.nl/trefwoord/zeisen

Bron: Wiktionary
https://nl.wiktionary.org/wiki/zeisen

zeisene,Bron: Middelnederlandsch Woordenboek, 1300-1500, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=MNW&id=51207

zeisie, zeissie
-ie als plus-foneem
www.dbnl.org/tekst/_tij003195901_01/_tij003195901_01_0010.php
https://books.google.be/books?id=0rPczFW55pAC&pg=PA32&lpg=PA32&dq=plusfoneem&source=bl&ots=YpteXuzVPi&sig=NgN3C8cgjVk8SdHolpwV7rmJKB0&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwik4pTJ_ZTdAhVMaVAKHdAhC-8Q6AEwAnoECAgQAQ#v=onepage&q=plusfoneem&f=false

www.etymonline.com/word/*sek-

Verwante termen:
Nederduitse term: Sees, Sesel
www.plattmakers.de/nl/3440/Sees
www.plattmakers.de/nl/3857/Sesel
Duitse term: Sense
https://de.wikipedia.org/wiki/Sense_(Werkzeug)
www.dwds.de/wb/Sense

https://de.wikipedia.org/wiki/Sensenwerk

Engelse term: scythe
https://en.wikipedia.org/wiki/Scythe
https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Scythes_in_art
Franse term: faux
https://fr.wikipedia.org/wiki/Faux_(outil)

+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zeis




zeisblad
zeis•blad

■ Kortweg: blad
■ Synoniem: zeismes

Blad van de zeis.

Verwante termen:
+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zeisblad




zeisboom
zeis•boom

█ Zelfstandig naamwoord

■ Kortweg: boom
■ Wisselvorm: zeisenboom
■ Synoniemen: snade, snaad, zeissteel



Bron: Middelnederlandsch Woordenboek, 1300-1500, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=MNW&id=52866

Bron: Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M064634&article=snaad

Bron: Middelnederlandsch Woordenboek, 1300-1500, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=MNW&id=56451 (swade)

Verwante termen:
Duitse termen: Sensenbaum, Sensenstiel, Sensenwurf
Engelse termen: snath, snathe
www.merriam-webster.com/dictionary/snath

+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zeisboom




zeisen
zei•sen

█ Werkwoord
█ Naamwoord van handeling: (het) zeisen

■ Wisselvorm: zeisenen

Met een zeis gras of graan maaien.

Bron: Wiktionary
https://nl.wiktionary.org/wiki/zeisen#Werkwoord

Verwante termen:
+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zeisen




zeisie
zei•sie

█ Zelfstandig naamwoord

■ Wisselvorm: zeis.

Kijk bij zeis.




zelfbestuiving
zelf•be•stui•ving

█ Zelfstandig naamwoord



Bron: Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Zelfbestuiving

Bron: Ecopedia
www.ecopedia.be/378/encyclopedie

Verwante termen:
Duitse term: Selbstbestäubung
https://de.wikipedia.org/wiki/Selbstbestäubung
Engelse term: self-pollination
https://en.wikipedia.org/wiki/Self-pollination
Franse term: autopollinisation
https://fr.wikipedia.org/wiki/Autopollinisation

+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zelfbestuiving




zelfbevruchting
zelfbevruchting

█ Zelfstandig naamwoord

■ Synoniem: autogamie

Samensmelting van een mannelijke gameet met een vrouwelijke gameet van hetzelfde individu.
Bron, dode koppeling: http://static.digischool.nl/bi/pbb/search.php

Een geslaagde zelfbestuiving leidt tot een zelfbevruchting. Bestuiven leidt niet noodzakelijk tot bevruchten.

Verwante termen:
+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zelfbevruchting




zelflossend blok
zelf•los•send blok

█ Woordgroep [bijvoeglijk naamwoord + zelfstandig naamwoord]

■ Synoniem: zelflossende katrol



Bron: Ecopedia
www.ecopedia.be/221/encyclopedie

https://sites.google.com/site/termenvanboheest/z/zelflossend_blok_Igland.png


Verwante termen:
Duitse term: Selbstauslösende Umlenkrolle (Bron: grube.de)
Engelse term, Noord-Amerika: self releasing snatch block
to snatch, afgeleid van het Nederlandse snakken en snaken
www.merriam-webster.com/dictionary/snatch
"snakken", Bron: Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M064641
"snaken", Bron: Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M064639

+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zelflossend-blok




zelflossende katrol
zelf•los•sen•de ka•trol

█ Woordgroep [bijvoeglijk naamwoord + zelfstandig naamwoord]

■ Synoniem: zelflossend blok

Kijk bij zelflossend blok.




zelfontbranden
zelf•ont•bran•den

█ Werkwoord
█ Naamwoorden van handeling: (het) zelfontbranden, (de) zelfontbranding



anaërobe zelfontbranding, Bron: Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Zelfontbranding_(scheikunde)

Verwante term: broei

+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zelfontbranden




zelfredzaam
zelf•red•zaam

█ Bijvoeglijk naamwoord

Het vermogen hebbend zichzelf te redden of te helpen. Bijvoorbeeld met de kennis van woningbouw, landbouw, bosbouw ...

Verwante termen:
+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zelfredzaam




zelfverspreider
zelf•ver•sprei•der

█ Zelfstandig naamwoord dat degene/datgene noemt die/dat een handeling verricht (nomen agentis)

Plant die haar zaden verspreid zonder externe hulp. (brem, springzaad)

Verwante termen:
Duitse term: Selbststreuer

+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zelfverspreider




zelfvoorzieningslandbouw
zelf•voor•zie•nings•land•bouw

█ Zelfstandig naamwoord



Bron: Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Zelfvoorzieningslandbouw
https://nl.wikipedia.org/wiki/Bestaanseconomie

Verwante termen:
Duitse term: Subsistenzwirtschaft
https://de.wikipedia.org/wiki/Subsistenzwirtschaft
Engelse term: subsistence agriculture
https://en.wikipedia.org/wiki/Subsistence_agriculture
Franse termen: agriculture de subsistance, agriculture vivrière
https://fr.wikipedia.org/wiki/Économie_de_subsistance
https://fr.wikipedia.org/wiki/Agriculture_vivrière

+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zelfvoorzieningslandbouw




zemel
zē•mel

█ Zelfstandig naamwoord



Bron: Etymologiebank.nl
www.etymologiebank.nl/trefwoord/zemel

Bron: Neerlandistiek
www.neerlandistiek.nl/2015/06/etymologie-zemel/

Bron: Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Zemelen

Verwante term: graan
Duitse term:
Engelse term:
Franse term:

+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zemel




zethaak
zet•haak

█ Zelfstandig naamwoord

■ Synoniem, onder voorbehoud: balkhaak



Bron: MOT
www.mot.be/resource/Tool/zethaak-hout?lang=nl

Bron: Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M088702

"balkhaak", onder voorbehoud een synoniem, Bron: Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M005060

Afbeelding: www.laterreestunjardin.com/wp-content/uploads/2019/01/Hache-2-1.jpg
Bron: www.laterreestunjardin.com/les-outils-du-jardinier/


Bron: Ecopedia.be
www.ecopedia.be/encyclopedie/pikhaak

Verwante termen:
Nederduitse termen: Sethaak, Sethaken [set•hā•ken]
www.woerterbuchnetz.de/cgi-bin/WBNetz/wbgui_py?sigle=DWB&lemid=GS27075
www.plattmakers.de/nl/3835/Haak
www.plattmakers.de/nl/3836/Haken
Duitse term: Setzhaken [setz•hā•ken]
www.woerterbuchnetz.de/cgi-bin/WBNetz/wbgui_py?sigle=DWB&lemid=GS27075

+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zethaak




zetijzer
zet•ij•zer

█ Zelfstandig naamwoord

■ Voluit: zaagzetijzer



Bron: Het MOT
www.mot.be/resource/Tool/zaagzetijzer?lang=nl

Verwante termen:
Engelse term:
www.mot.be/resource/Tool/saw-setting-iron?lang=en
Franse term:
www.mot.be/resource/Tool/tourne-a-gauche?lang=fr

+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zetijzer




zettang
zet•tang

█ Zelfstandig naamwoord

■ Voluit: zaagzettang



Bron: Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Zaagzettang

Bron: Het MOT
www.mot.be/resource/Tool/zaagzettang?lang=nl

Verwante termen:
Duitse term: Schränkzange
Engelse termen: saw set, saw setting pliers
www.mot.be/resource/Tool/saw-setting-pliers?lang=en
Franse term:
www.mot.be/resource/Tool/pince-a-avoyer?lang=fr

+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zettang




zetten
zet•ten

█ Werkwoord
█ Naamwoorden van handeling: (het) zetten, (de) zetting

De tanden van een zaag in bepaalde positie buigen met een zetijzer, zettang of hamer.

Verwante termen:
Duitse term: schränken. Naamwoorden van handeling: Schränken, Schränkung
www.duden.de/rechtschreibung/schraenken
https://de.wikipedia.org/wiki/Schränkung_(Säge)
Engelse term: set. Naamwoord van handeling: setting
Franse term: avoyer. Naamwoord van handeling: avoyage
https://fr.wiktionary.org/wiki/avoyer
https://fr.wikipedia.org/wiki/Avoyage

+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zetten




zi...




zicht

█ Zelfstandig naamwoord

■ Synoniemen: kniezeis, pik

Eenhandige zeis. Wordt tesamen met de mathaak oftewel pikhaak gebruikt.

Bron: Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Zicht_(gereedschap)

Bron: Het MOT
www.mot.be/resource/Tool/zicht?lang=nl

Bron: Etymologiebank.nl
www.etymologiebank.nl/trefwoord/zicht1

Bron: Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M088804

"pik", Bron: Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M053700

"pik", Bron: Etymologiebank.nl
www.etymologiebank.nl/trefwoord/pik2



Verwante termen:
Duitse termen: Kniesense, Sichte
https://de.wikipedia.org/wiki/Sichte
www.hvva.org/hvvanew7-2b.JPG
Engelse termen: sith, flemish scythe
https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Siths
https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Siths_in_art
Franse termen: pique, piquet, sape
www.mot.be/resource/Tool/sape?lang=fr

+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zicht




zichten
zich•ten

█ Werkwoord
█ Naamwoord van handeling: (het) zichten

Afsnijden met de zicht.

Bron: Wiktionary
https://nl.wiktionary.org/wiki/zichten#Werkwoord

Verwante termen:
+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zichten




zichthout
zicht•hout

█ Zelfstandig naamwoord

Hout dat na verwerking zichtbaar is. Bijvoorbeeld het hout aan de oppervlakte van een meubel.

Verwante term: blindhout

+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zichthout




zichtlaan
zicht•laan

█ Zelfstandig naamwoord



Bron: Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Zichtlaan

Verwante termen:
+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zichtlaan




zichtscherm
zicht•scherm

█ Zelfstandig naamwoord

In de context van deze lijst: bomen en struiken die door hun opstelling het zicht ontnemen. Van toepassing op een haag of dichte bomenrij die het zicht op een gebouw of tuin ontneemt.

Verwante termen:
Franse term: brise vue

+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zichtscherm




ziektebeeld
ziek•te•beeld

█ Zelfstandig naamwoord



Bron: Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M088873

Verwante term: plantenziekte

+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#ziektebeeld




ziekteverwekker
ziek•te•ver•wek•ker

█ Zelfstandig naamwoord

■ Synoniem: pathogeen



Bron: Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Pathogeen

Verwante termen:
+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#ziekteverwekker




zigzagsgewijs
zig•zags•ge•wijs

█ Bijvoeglijk naamwoord

■ Synoniemen: zigzag, zigzagpatroon, zigzagvormig



Bron: Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M088991

Bron: Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Zigzag_(lijn)

Bron: Neerlandistiek
www.neerlandistiek.nl/2017/02/etymologie-zigzag/

Groeiwijze die men aantreft in jonge takken van onder meer hazelaar en veldiep.

https://nl.wiktionary.org/wiki/zigzagsgewijs
https://nl.wiktionary.org/wiki/zigzag

Verwante termen:
Duitse term: Zickzack-Muster
https://de.wikipedia.org/wiki/Zick-Zack-Muster
Engelse term: zigzag
https://en.wikipedia.org/wiki/Zigzag
Franse term: zigzag
https://fr.wikipedia.org/wiki/Zigzag
https://fr.wiktionary.org/wiki/zigzag

+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zigzagsgewijs




zijp

█ Zelfstandig naamwoord

■ Wisselvorm: ziep

Keine waterloop.

Bron: Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Ziepbeek
Ziepbeek kan als een tautologie beschouwd worden omdat ziep op zich een waternaam is.

Bron: Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M089127

Bron: Etymologiebank.nl
www.etymologiebank.nl/trefwoord/zijp

Bron: Oudnederlands Woordenboek, 500-1200, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=ONW&id=ID4931

Bron: Vroegmiddelnederlands Woordenboek, 1200-1300, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=VMNW&id=ID67252

Bron: Middelnederlandsch Woordenboek, 1300-1500, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=MNW&id=51904
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=MNW&id=52098

Busselziep, Opoeteren? (B)

Kraaizijpe, Zonnebeke (B)
Bron: Oudnederlands Woordenboek, 500-1200, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=ONW&id=ID4931.re.3&article=kraaizijpe

Er is woordverwantschap tussen zijp en sijpelen (in het Duits ook siepen en seifen).
Bron: Etymologiebank.nl
www.etymologiebank.nl/trefwoord/zijpen

Plaatsnaam: Zijpstraat

Verwante term: beek
Duitse term: Seife
Regenrinne im Feld, Strassenrinne. Bron: 2.a., woerterbuchnetz.de/cgi-bin/WBNetz/wbgui_py?sigle=RhWB&lemid=RS17352

+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zijp




zink

█ Zelfstandig naamwoord

■ Wisselvormen: zenk, zonk
■ Van het werkwoord zinken

Laagte in de bodem.

Bron: Etymologiebank.nl
www.etymologiebank.nl/trefwoord/zink1

Bron: Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M089278

"senke", Bron: Middelnederlandsch Woordenboek, 1300-1500, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=MNW&id=51403

"zonk", Bron: Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M089622

"zinken", Bron: Etymologiebank.nl
www.etymologiebank.nl/trefwoord/zinken

Verwante termen:
Duitse term: Senke
Duitse term, met voorvoegsel: Bodensenke
www.dwds.de/wb/Senke

+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zink




zinkhout
zink•hout

█ Zelfstandig naamwoord

Hout in water dat niet drijft.

www.debinnenvaart.nl/binnenvaarttaal/woord.php?woord=zei#zinkhout

Bijvoorbeeld, hout van de gele kornoelje zinkt in water.

Verwante termen:
+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zinkhout




zinkstuk
zink•stuk

█ Zelfstandig naamwoord



Bron: Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Zinkstuk

Verwante termen:
+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zinkstuk




zo...





zode
zō•de

█ Zelfstandig naamwoord

■ Synoniemen: plag/vlag, ris/rus



Bron: Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Graszode
https://nl.wikipedia.org/wiki/Zode_(vegetatie)

Bron: Etymologiebank.nl
www.etymologiebank.nl/trefwoord/zode1

Bron: Geïntegreerde Taal-Bank, Instituut voor de Nederlandse Taal
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=results&wdb=wnt%2Cvmnw%2Conw%2Cmnw&uitvoer=HTML&lemmodern=%22zode%22

Verwante termen:
Duitse termen: Sode, Soden
www.dwds.de/wb/Sode
https://de.wikipedia.org/wiki/Grassode
www.woerterbuchnetz.de/cgi-bin/WBNetz/wbgui_py?sigle=RhWB&lemid=RS18819 (Rasenstück, ausgestochenes Grasstück (zum Verbrennen))
www.woerterbuchnetz.de/cgi-bin/WBNetz/wbgui_py?sigle=DWB&lemid=GS30240 (torfscholle, ausgestochenes rasenstück)
(... zunächst von dem zur feuerung (als siedemittel) gebrauchten torf gesagt, nachher auch auf das grüne rasenstück bezogen worden ist;)
www.woerterbuchnetz.de/cgi-bin/WBNetz/wbgui_py?sigle=Meyers&lemid=IS10972
www.plattmakers.de/nl/773/Soden

"sumpfige Stelle in Feld u. Wiese, Sumpf; Wiesenstück im Felde"
http://www.woerterbuchnetz.de/cgi-bin/WBNetz/wbgui_py?sigle=RhWB&lemid=RS18854

Zwitserduitse term: Sode
https://digital.idiotikon.ch/idtkn/id7.htm#!page/70319/mode/1up
Engelse term: sod
https://en.wikipedia.org/wiki/Sod
https://en.wiktionary.org/wiki/sod
www.etymonline.com/word/sod

+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zode




zoden
zō•den

█ Werkwoord
█ Naamwoord van handeling: (het) zoden

■ Synoniem: plaggen



Bron: Middelnederlandsch Woordenboek, 1300-1500, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=MNW&id=53082

Bron: Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M089401.re.1

Verwante termen:
Duitse termen: soden
www.woerterbuchnetz.de/cgi-bin/WBNetz/wbgui_py?sigle=DWB&lemid=GS30248
www.wallhecke.de/Niederdeutsch/niederdeutsch.html

+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zoden




zodenbijl
zō•den•bijl

█ Zelfstandig naamwoord



Bron: Het MOT
www.mot.be/resource/Tool/zodenbijl?lang=nl

Verwante termen:
+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zodenbijl




zodenslag
zō•den•slag

█ Zelfstandig naamwoord

■ Wisselvorm: zoodslag

Recht van zoden te steken of meer algemeen van aarde te halen.
Bron, bewerkte tekst: Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M089401.re.38

Verwante termen:
+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zodenslag




zoei

█ Zelfstandig naamwoord

■ Synoniem: zouw

Kijk bij zouw.




zoeien
zoei•en

█ Werkwoord

■ Synoniem: zouwen
Kijk bij zouwen.




zoeimes
zoei•mes

█ Zelfstandig naamwoord

■ Synoniem: zouwmes

Kijk bij zouwmes.




zoekwortel
zoek•wor•tel

█ Zelfstandig naamwoord

■ Synoniem: strijkwortel

Kijk bij strijkwortel.




zoemboom
zoem•boom

█ Zelfstandig naamwoord

Boom of hogere struik in bloei die veel bijen, hommels en andere gevleugelde insecten aantrekt op zoek naar nectar.
Als men in de buurt van de boom komt lijkt het alsof de boom zoemt. Dat is het geluid van de vleugelslagen van de talrijke insecten die aangetrokken worden door de nectar in de zoemboom.
Enkele voorbeelden van zoemboomsoorten zijn boswilg, meidoorn, linde en valse acacia.

Verwante termen:
Engelse term: buzzing tree
www.flickr.com/photos/jen_in_brisbane/3043092916/

+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zoemboom




zoemplek
zoem•plek

█ Zelfstandig naamwoord

Plek met bloemen en bloesem in een tuin of park waar je vliegende insecten zoals vliegen en bijen luid hoort zoemen.
Aster, klimop, wilg en linde zijn planten die veel zoemende insecten aantrekken.

Verwante termen:
+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zoemplek




zoethout
zoet•hout

█ Zelfstandig naamwoord



Bron: Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Zoethout

Verwante term: hout
Duitse term: Süß­holz
https://de.wikipedia.org/wiki/Lakritze
Engelse term: liquorice (stick)
Franse term: (baton de) réglisse

+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zoethout




zoetwatergetijde
zoet•wa•ter•ge•tij•de

█ Zelfstandig naamwoord

■ Synoniem: zoetwatergetij

Getijde in zoete wateren.

Verwante term: vloedbranding
Verwante Engelse termen: tidal marsh, tidal river
https://en.wikipedia.org/wiki/Tidal_marsh
https://en.wikipedia.org/wiki/Tidal_river

+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zoetwatergetijde




zoetwatergetijdenatuur
zoet•wa•ter•ge•tij•de•na•tuur

█ Zelfstandig naamwoord



Zoetwatergetijdenatuur keert terug op Tiengemeten door Marion de Boo
http://natuurtijdschriften.nl/download?type=document;docid=580040

Verwante termen:
+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zoetwatergetijdenatuur




zomerannuel
zō•mer•an•nuel

█ Zelfstandig naamwoord

Term voor eenjarige planten die in dezelfde groeiperiode kiemen, zaad zetten en afsterven.
Bron: www.groen.net/Article.aspx?id=6884

"annuel", Bron: Wiktionary
https://nl.wiktionary.org/wiki/annuel

Verwante termen:
Engelse term: summer annual
https://en.wikipedia.org/wiki/Annual_plant#Summer

+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zomerannuel




zomerbed
zō•mer•bed

█ Zelfstandig naamwoord



Bron: Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Zomerbed

Bron: Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M089521

Verwante termen:
Franse term: lit mineur
https://fr.wikipedia.org/wiki/Lit_mineur

+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zomerbed




zomerbode
zō•mer•bō•de

█ Zelfstandig naamwoord

Verschijning die de zomer aankondigt.
Ontwikkeling in een plant die aantoont dat de zomer nabij is.

Bron: Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M089515.re.65

www.volkskrant.nl/wetenschap/de-fluiter-is-de-ultieme-zomerbode~a4038140/

Verwante termen:
+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zomerbode




zomerdijk
zō•mer•dijk

█ Zelfstandig naamwoord



Bron: Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Zomerkade

Verwante termen:
+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zomerdijk




zomergast
zō•mer•gast

█ Zelfstandig naamwoord



Bron: Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Zomergast

Vogels en vlinders.

Verwante termen:
+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zomergast




zomerinteressant
zō•mer•in•te•res•sant

█ Bijvoeglijk naamwoord

In de zomer: Planten die textuur, kleur of andere visuele effecten bieden door bladkleur, vruchten, schorsbeeld en andere verschijnselen en die het zomerbeeld opfleuren zijn zomerinteressant.

Verwante termen:
+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zomerinteressant




zomerloot
zō•mer•loot

█ Zelfstandig naamwoord

■ Wisselvorm: zomerlot

In de zomer gevormde loot.

Bron: Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M089515.re.261&article=zomerloot

Verwante termen:
Duitse term: summer shoot
https://en.wikipedia.org/wiki/Lammas_growth

+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zomerloot




zomerpunt
zō•mer•punt

█ Zelfstandig naamwoord

■ Synoniem: langste dag
■ Antoniemen: winterpunt, kortste dag



Bron: Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Langste_dag

Verwante termen:
+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zomerpunt




zomersnoei
zō•mer•snoei

█ Zelfstandig naamwoord

Snoei uitgevoerd in de zomer.

In het boek Bossen van Vlaanderen staat geschreven dat geleide hagen best twee maal per zomerhalfjaar geschoren, geleid en gevlochten worden.
Bossen van Vlaanderen - Een historische ecologie. Guido Tack, Paul Van den Bremt en Martin Hermy. Davidsfonds, 1993. Bladzijde 88, kolom 2.

Zomersnoei kan zonnebrand veroorzaken aan appels en druiven

Verwante termen:
Duitse term: Sommerschnitt

+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zomersnoei




zomertooi
zō•mer•tooi

█ Zelfstandig naamwoord

Het geheel aan bladeren en voortplantingsorganen van bomen en struiken in de zomer en hoe dat eruitziet. Wat bomen en struiken in de zomer dragen.

Verwante termen:
+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zomertooi




zomp

█ Zelfstandig naamwoord

Moeras.

Bron: Etymologiebank.nl
www.etymologiebank.nl/trefwoord/zomp2

Bron: Geïntegreerde Taal-Bank, Instituut voor de Nederlandse Taal
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=results&wdb=wnt%2Cvmnw%2Conw%2Cmnw&uitvoer=HTML&lemmodern=%22zomp%22

Bron: Neerlandistiek
www.neerlandistiek.nl/2016/06/etymologie-zomp/

Bron: Wiktionary
https://nl.wiktionary.org/wiki/zomp

Verwante termen:
Duitse term: Sumf
Engelse termen: sump, swamp
www.etymonline.com/word/sump
www.etymonline.com/word/swamp

+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zomp




zompig
zom•pig

█ Bijvoeglijk naamwoord

■ Synoniem: moerassig



Bron: Wiktionary
https://nl.wiktionary.org/wiki/zompig

Bron: Van Dale
www.vandale.nl/gratis-woordenboek/nederlands/betekenis/zompig

Verwante termen:
Engelse term, woordverwant: swampy
https://en.wiktionary.org/wiki/swampy
Engelse term: marshy
https://fr.wiktionary.org/wiki/marshy

+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zompig




zonlichtdempend
zon•licht•dem•pend

█ Bijvoeglijk naamwoord

De eigenschap hebbend zonlicht te dempen. De dichte kroon van een opgaande boom heeft een zonlichtdempend effect op planten onder de kroon.

www.dbnl.org/tekst/hulz002ontr02_01/hulz002ontr02_01_0004.php

"dempend", Bron: Wiktionary https://nl.wiktionary.org/wiki/dempend

Verwante termen:
+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zonlichtdempend




zonnebrand
zon•ne•brand

█ Zelfstandig naamwoord

■ Synoniem: schorsbrand

1. Schade door directe lichtinval van de zon op bomen met een dunne schorslaag zoals beuk. Waar nevenstaande, schaduwwerpende bomen weggehaald worden kan er zonnebrand optreden bij de overstaanders. Zware kroonsnoei kan leiden tot schorsbrand bij de gesnoeide boom.

Bron: Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Zonnebrand

2. Schade door directe lichtinval van de zon op appelen, peren en druiven.

www.houtwal.be/vakjargon/_vaktaal_index.htm
www.houtwal.be/vakartikels/ziekten_plagen/zonnebrand.htm

Verwante termen:
Duitse termen: Rindenbrand, Sonnenbrand
https://de.wikipedia.org/wiki/Holzfehler#Rindenbrand
www.forst.tu-muenchen.de/EXT/LST/BOTAN/LEHRE/PATHO/abiotisch/sonnenbrand.html
Engelse term: sunscald
https://en.wikipedia.org/wiki/Sun_scald
Franse term: coup de soleil

+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zonnebrand




zonnescherm
zon•ne•scherm

█ Zelfstandig naamwoord

Scherm dat beschutting biedt tegen zonlicht.

Verwante termen:
Engelse termen: brise soleil, sunscreen, sunshade
https://en.wikipedia.org/wiki/Brise_soleil
Franse term: brite-soleil
https://fr.wikipedia.org/wiki/Brise-soleil

+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zonnescherm




zonnescheur
zon•ne•scheur

█ Zelfstandig naamwoord

Scheur in de schors van een zonnebrandgevoelige soort zoals beuk, veroorzaakt door zonlicht.

Verwante term: zonnebrand

+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zonnescheur




zonnewende
zon•ne•wen•de

█ Zelfstandig naamwoord



Bron: Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Zonnewende

Zomerwende en winterwende.

Verwante termen:
Duitse term: Sonnenwende
https://de.wikipedia.org/wiki/Sonnenwende
Engelse term: solstice
https://en.wikipedia.org/wiki/Solstice
Franse term: solstice
https://fr.wikipedia.org/wiki/Solstice

+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zonnewende




zoöchorie
zoö•cho•rie

█ Zelfstandig naamwoord

Verspreiding van zaden door dieren.

Bron: Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Zoöchorie

Bron: Ecopedia
www.ecopedia.be/145/encyclopedie/

bestuiving, bevruchting

Verwante termen:
Duitse term: Zoocherie
https://de.wikipedia.org/wiki/Zoochorie
Engelse term: zoophily
https://en.wikipedia.org/wiki/Zoophily
Franse term: zoocherie
https://fr.wikipedia.org/wiki/Zoochorie
https://fr.wikipedia.org/wiki/Pollinisation#Pollinisation_par_les_animaux_.28la_zoogamie.29

+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zoochorie




zoögamie
zoö•ga•mie

█ Zelfstandig naamwoord



Bron: Etymologiebank.nl
www.etymologiebank.nl/trefwoord/zoogamie

Verwante term: -gamie
Engelse term: zoogamy
https://en.wiktionary.org/wiki/zoogamy
Franse term: zoogamie
https://fr.wiktionary.org/wiki/zoogamie

+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zoogamie




zoom

█ Zelfstandig naamwoord

1. Gedeelte van een vlak of voorwerp dat zich langs de grens of aan den omtrek daarvan bevindt.
1.1. Rand van een bos, veld, aardlaag enzovoort.
Bron, bewerkte tekst: Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M089737

Bron: Ecopedia
www.ecopedia.be/317/encyclopedie

Bron: Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Zoom

Zoom als plaats- of stroomnaam:
https://nl.wikipedia.org/wiki/Zoom_(beek)
https://nl.wikipedia.org/wiki/Bergen_op_Zoom#Toponymie
https://nl.wikipedia.org/wiki/Somme_(rivier)

Verwante termen:
Duitse termen: Krautsaum, Saum
Franse termen: bande herbeuse, ourlet, ourlet herbacé, ourlet herbeux

+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zoom




zoomkap
zoom•kap

█ Zelfstandig naamwoord

■ Synoniem: zoomslag

Kijk bij zoomslag.




zoom-mantelvegetatie
zoom-man•tel•ve•ge•ta•tie

█ Zelfstandig naamwoord



Door de bomen het bos zien - Bosbouwbegrippenlijst
www.doordebomenhetboszien.nl/html/z.html

Natuurlexicon.be
www.natuurlexicon.be/mantelenzoomvegetatie.html

Verwante termen:
Franse term: lisière
https://fr.wikipedia.org/wiki/Lisière

+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zoom-mantelvegetatie




zoomslag
zoom•slag

█ Zelfstandig naamwoord

■ Synoniem: zoomkap



Bron: Ecopedia
www.ecopedia.be/182/encyclopedie/

Bron: Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Productiebos#Zoomslag

Verwante termen:
Duitse term: Saumschlag
https://de.wikipedia.org/wiki/Saumschlag

+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zoomslag




zoomvegetatie
zoom•ve•ge•tā•tie

█ Zelfstandig naamwoord



Encyclo.nl
www.encyclo.nl/begrip/zoomvegetatie

Verwante termen:
+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zoomvegetatie




zoönose
zoö•no•se

█ Zelfstandig naamwoord



Bron: Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Zoönose

Bron: Ecopedia
www.ecopedia.be/272/encyclopedie/

Verwante term: vector
Duitse term: Zoonose
https://de.wikipedia.org/wiki/Zoonose
Engelse term: zoonosis
https://en.wikipedia.org/wiki/Zoonosis
Franse term: zoonose
https://fr.wikipedia.org/wiki/Zoonose

+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zoonose




zoutschade
zout•scha•de

█ Zelfstandig naamwoord



Encyclo.nl
www.encyclo.nl/begrip/Zoutschade

Verwante term: plantenziekte

+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zoutschade




zouw

█ Zelfstandig naamwoord

■ Wisselvormen: zaw, zeeg, zoe, zoef, zoeg, zoei, zuw [zöw]



"zoei", Bron: Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M089422

Bron: E-WLD
http://e-wld.nl/trefwoord/search/?search=zouw

"zoei", Bron: Geïntegreerde Taal-Bank, Instituut voor de Nederlandse Taal
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=results&wdb=wnt%2Cvmnw%2Conw%2Cmnw&uitvoer=HTML&lemmodern=%22zoei%22

sauwe
www.hasel.be/node/289890

"zeeg", Bron: Etymologiebank.nl
www.etymologiebank.nl/trefwoord/zeeg1
"zeeg", Bron: Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M088088

zijgen
www.etymologiebank.nl/trefwoord/zijgen
neerzijgen
https://nl.wiktionary.org/wiki/neerzijgen
zijg, zij = vergiet
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M089066

"zeegdijk", Bron: Middelnederlandsch Woordenboek, 1300-1500, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=MNW&id=50869

Ziek, plaatsnaam, Bron: Etymologiebank.n
www.etymologiebank.nl/trefwoord/ziek2

Ziek, plaatsnaam, Bron: Wikipadia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Ziek_(plaats)

Verwante termen:
Duitse term: Sau, Sode, Su, Suche, Suge

Sode
"Rinne, nicht gepflastert, in der die schmutzigen Abwässer stehen, Strassengosse, Sumpfgraben, auch der darin befindliche schlammige Schmutz, Wasserabflussrinne im Hof, im Keller [Pohlsödche Abfluss aus dem Stalle Bo; Wassergraben, Regenrinne im Felde" Bron: Artikel 2.a. www.woerterbuchnetz.de/cgi-bin/WBNetz/wbgui_py?sigle=RhWB&lemid=RS18819

Sode
www.dwds.de/wb/Sode

Su
Su = Sau (s. d.); Su II -ū: = Wasserabzugsgraben s. Suge I.
Bron: www.woerterbuchnetz.de/cgi-bin/WBNetz/wbgui_py?sigle=RhWB&lemid=RS28353

Suche
Artikel d. "als wasserleitung auf dem felde Schöpf tirol. 728; rinnsal eines baches, mühlgraben"
Bron: www.woerterbuchnetz.de/cgi-bin/WBNetz/wbgui_py?sigle=DWB&lemid=GS55811

Suge
www.wdw.uni-trier.de/onlinewb/index.php3?id=62584

Mogelijk verwante Engelse term, woordverwantschap dus onzeker: seaw
https://en.wiktionary.org/wiki/seaw
Waalse term, woordverwant: sohe
"Le sillon fait pour la plantation de la haie s'appelle so/ie. Une sohe est aussi une rigole qui permet l'écoulement des eaux d'un terrain humide (sohi one wede). Ce travail est aujourd'hui supplanté par le drainage, drênèS^e."
https://archive.org/stream/BulletinDictionnaireWallon1/wallon_bulletin1_djvu.txt

+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zouw




zouwen
zou•wen

█ Werkwoord █ Naamwoorden van handeling: (het) zoeien, (de) zoeiing

■ Wisselvorm: zoeien

Het aanleggen en onderhouden van zouwenn, bijvoorbeeld met een zoewmes.

Verwante termen:
Waalse term, woordverwant: sohï

+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zouwen




zouwhak
zouw•hak

Hak om te zouwen.

Verwante termen:
+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zouwhak




zouwkoord
zouw•koord

█ Zelfstandig naamwoord

Koord die bij het zouwen gespannen wordt om ...
1. de zouw rechtlijnig te laten verlopen,
2. de diepte van de zouw te bepalen,
3. het verval van de zouw te bepalen of de zouw waterpas te leggen.

Verwante termen:
+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zouwkoord




zouwmes
zouw•mes

█ Zelfstandig naamwoord

■ Wisselvormen: zoegmes, zoeimes
■ Synoniem: walmes

Gereedschap om zouwen aan te leggen en te onderhouden. Het zouwmes kan ook gebruikt worden om klot dat op de bodem gedroogd is in stukken te snijden.

Bron: Het MOT
www.mot.be/resource/Tool/zodensnijder?lang=nl

Verwante termen:
Duitse termen: Bänden-messer, Bänden-axt (Bänd = beemd), Wiesenbeil, Wiesenmesser

www.woerterbuchnetz.de/cgi-bin/WBNetz/wbgui_py?sigle=RhWB&lemid=RB01004
www.woerterbuchnetz.de/cgi-bin/WBNetz/wbgui_py?sigle=RhWB&mode=Vernetzung&hitlist=&patternlist=&lemid=RB00992#XRB00993 (Wiesenbeil zum Aufhauen der Wiesenrinnen)

Het Wiesenbeil heeft waarschijnlijk een iets andere functie dan het zoeimes. Met het Wiesenbeil slaat men in de grond en met het zoeimes snijdt men.
www.woerterbuchnetz.de/cgi-bin/WBNetz/startGlobalSearch.tcl?stichwort=wiesenmesser
www.woerterbuchnetz.de/cgi-bin/WBNetz/startGlobalSearch.tcl?stichwort=wiesenbeil
www.mot.be/resource/Tool/zodenbijl?lang=nl

+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zouwmes




zouwschop
zouw•schop

█ Zelfstandig naamwoord

■ Wisselvorm: zouwbats
■ Synoniem, uit de bouwwereld: kabelschop

Versmalde bats om zouwen te vegen of uit te graven.

www.polet.be/sites/polet/files/products/1103121.jpg

In de context van zouwen had deze schop nog geen naam. De samensteller heeft deze naam bedacht en hier geplaatst op 2 oktober 2018.

Verwante termen:
+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zouwschop




zu...




zuiger
zui•ger

█ Zelfstandig naamwoord

Oorspronkelijk een term uit de boomfruitteelt: Tak die meestal op de rug van een gesteltak boven in de boom groeit en waarvan de schors/bast glad blijft. Zuigers zijn ongezonde, instabiele takken die in veel gevallen uit zichzelf terugsterven.
Bron, bewerkte tekst: www.fruitpluktuin.nl/fruit/Overige/woordenlijst-van-fruitboom
Deze tak verbruikt oftewel zuigt nutteloos groeikracht van de boom, nutteloos in de ogen van de oogster.

In de terminologie van boomverzorgers komt zuiger ook voor als een tak die concurreert met de top van de hoofdstam.

vormbreker, vorm zoals in groeivorm; een tak die de gewenste groeivorm van de boom verbreekt.

Verwante termen:
+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zuiger




zuidvrucht
zuid•vrucht

█ Zelfstandig naamwoord



Bron: Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Zuidvrucht

Bron: Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M089919
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M004072&article=zuidvruchten

Verwante termen:
+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zuidvrucht




zuigwortel
zuig•wor•tel

█ Zelfstandig naamwoord

Wortel van een (half)parasiet die in het weefsel van de gastheer doordringt, en daar sappen uitzuigt (= haustorium).

Bron: Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article_content&wdb=WNT&id=M010308

Verwante termen:
+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zuigwortel




zuilboom
zuil•boom

█ Zelfstandig naamwoord

1. Een boom of hogere struik die van nature zuilvormig is, met opstaande takken, zoals de jeneverbes.

"zuileik", Bron: Dendrologie.nl
PDF-bestand: http://dendrologie.nl/wp-content/uploads/De-zuileiken-in-het-Von-Gimborn-Arboretum-te-Doorn.pdf
2. Een boom of struik die van jongs af aan door de mens in een zuilvorm gesnoeid is en door de mens in deze vorm gehouden wordt door regelmatig te snoeien.

Verwante termen:
+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zuilboom




zuiver kwartiers
zui•ver kwar•tiers

█ Woordgroep [bijvoeglijk naamwoord/bijwoord + bijvoeglijk naamwoord]

Woergroep die wijst op de methode van hout versnijden, evenwijdig met de draad. Het versnijden gebeurt door middel van zagen of klieven.

Bron: Joostdevree.nl
www.joostdevree.nl/shtmls/rift_gezaagd.shtml
www.joostdevree.nl/bouwkunde2/kwartiers_gezaagd.htm

In de video hieronder kun je zien hoe een boomstam zuiver kwartiers versneden wordt door middel van klieven.


Verwante termen:
Duitse termen: Radialschnitt, Riftschnitt
Engelse term: rift sawn
Rift is verwant aan to rive (= splijten).
www.merriam-webster.com/dictionary/rift
www.merriam-webster.com/dictionary/rive
Franse term: débit(age) sur maille

+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zuiver-kwartiers




zuiveren
zui•ve•ren

█ Werkwoord
█ Naamwoorden van handeling: (het) zuiveren, (de) zuivering

In de bosbouw: In een jong bos (vóór het omslagpunt) wegnemen van slecht gevormde of beschadigde exemplaren of bomen die de gewenste soorten in hun groei belemmeren. Bron: www.doordebomenhetboszien.nl/html/z.html

Ensie
www.ensie.nl/probos/zuiveren

Verwante termen:
+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zuiveren




zulle
zul•le

█ Zelfstandig naamwoord

■ Wisselvormen: zille, zul



Geïntegreerde Taal-Bank, Instituut voor de Nederlandse Taal
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=results&wdb=wnt%2Cvmnw%2Conw%2Cmnw&uitvoer=HTML&lemmodern=%22zulle%22

Verwante termen:
Nederduitse term: Süll
www.plattmakers.de/nl/175/Süll
Duitse term: Schwelle
www.dwds.de/wb/Schwelle
https://de.wiktionary.org/wiki/Schwelle
Engelse term: sill
www.etymonline.com/word/sill
https://en.wiktionary.org/wiki/sill#Etymology_1

+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zulle




zuurdesem
zuur•dē•sem

█ Zelfstandig naamwoord

Deze term is een tautologie. Kijk bij desem.

+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zuurdesem




zuurminnend
zuur•min•nend

█ Bijvoeglijk naamwoord

Wordt gezegd van planten die een zure bodem (een bodem met een lage pH) verkiezen.
Bron: Een bewerking van de tekst van Guy De Kinder. www.houtwal.be/vakjargon/_vaktaal_index.htm

"minnend", Bron: Wiktionary
https://nl.wiktionary.org/wiki/minnend

Verwante termen:
+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zuurminnend




zw...




zwad

█ Zelfstandig naamwoord

■ Wisselvormen: swade, swat, zwade, zwat

1. Hoeveelheid gewas die door één slag met een zeis wordt afgemaaid; snede gras. Lees ook de toevoeging onder 3.

Bron: Etymologiebank.nl
www.etymologiebank.nl/trefwoord/zwad

2. Rij van gemaaid gewas.

Bron: Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Zwad

Bron: Etymologiebank.nl
www.etymologiebank.nl/trefwoord/zwad

Bron: Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M090233

Bron: Middelnederlandsch Woordenboek, 1300-1500, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=MNW&id=56581&article=swade

Bron: Middelnederlandsch Woordenboek, 1300-1500, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=MNW&id=56451

Bron: Oudnederlands Woordenboek, 500-1200, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=ONW&id=ID4841

Bron: Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M090245

Verwante termen:
Duitse term: Schwade
https://de.wikipedia.org/wiki/Schwade
Engelse termen, woordverwant: swade, swath
Engelse term: reap
www.etymonline.com/index.php?allowed_in_frame=0&search=swade
www.merriam-webster.com/dictionary/swath
https://en.wiktionary.org/wiki/reap#Noun
https://en.wikipedia.org/wiki/Windrow
Franse term: andain
https://fr.wikipedia.org/wiki/Andain

3. In de vorm van zwade: grote zeis of zeissteel

Bron: Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M090245

+++
Toevoeging bij 1
Zwad in de betekenis van 1 kan in verband gebracht worden met de lemma's zwet en swette die een grens aanduiden.

"zwet", zwette, Bron: Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M090555&article=swethe

"swette", Bron: Middelnederlandsch Woordenboek, 1300-1500, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=MNW&id=56767&article=swethe

De verklaring hiervoor is te vinden in een Engelstalige bron.
Old Frisian swethe "boundary made by a scythe". www.etymonline.com/index.php?allowed_in_frame=0&search=swath
De grens heeft de breedte van een zwad in de betekenis van 1.

Oudfries swethe [grens]
Bron: Etymologiebank.nl
www.etymologiebank.nl/trefwoord/zwad

sweththe
https://sites.google.com/site/hvberkelrodenrijs/straatnamen
sweththe
Bron: Oudnederlands Woordenboek, 500-1200, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=ONW&id=ID4932&article=sweththe

https://books.google.be/books?id=bd5MyxUOX78C&pg=PA23&lpg=PA23&dq=sweththe&source=bl&ots=UJFf7USdOp&sig=eKV9zG3DSlXXMbhp4OjUPitsv-s&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwjw_L61zaHSAhXEIsAKHRmmB30Q6AEISTAJ#v=onepage&q=sweththe&f=false

https://books.google.be/books?id=9_X44k9-3j8C&pg=PA874&lpg=PA874&dq=sweththe&source=bl&ots=ZQV_4On7ig&sig=Ba8P5LIwSHKAP5C7YcVgaUtstKo&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwj8vrSFzqHSAhXKJcAKHbeTBXw4ChDoAQgvMAU#v=onepage&q=sweththe&f=false

swet
www.dbnl.org/tekst/_tij003192501_01/_tij003192501_01_0011.php

Rik Thomas vermeldt in zijn werk Tussen schachttoren en steenstort* dat zwart in Zwarte berg mogelijk een wisselvorm is van swat of swade en dan is zwarte berg een heuvel aan of op een grens. Swat is ook een dialectisme dat zwart betekent en daardoor kan in de loop der tijd betekenisverwisseling en daaropvolgend klankverwisseling ontstaan.

Nog enkele relevante tekstdelen uit Elien Ranson's Masterproef**:

Bladzijde 115
Hieruit kan afgeleid worden dat Zwart een derivatie is van ‘swaerde’ of ‘sweerde’ wat duidt op grond met grasbegroeiing (Van Goethem, 1965, p. 32). Als uitgegaan wordt van de ligging van het gehucht op de grens Moerbeke-Stekene, lijkt een verklaring van zwart als grensscheiding ook mogelijk. In dit geval zouden ‘zwart’ en ‘swaerten’ eerder afkomstig zijn van het Middelnederlandse ‘swat’ of ‘swade’ (Van Goethem, 1965, p. 32).

Bladzijde 122
Het bepalende gedeelte swert of zwart kan op diverse manieren verklaard worden. Indien het letterlijk geïnterpreteerd wordt, wijst zwart op de kleur en dus op de hoedanigheid van de bodem. Hoewel de dunne bodemlaag van heidegronden over het algemeen aan de donkere kant is, stelt Heyse (1989b) dat deze benaming weinig specifiek is. Zwart zou eerder een vervorming zijn van ofwel het Middelnederlandse ‘swet’ wat grensscheiding betekent, ofwel ‘sweerde, swaerde’, wat duidt op grond met grasbegroeiing (Van Goethem, 1965, p. 32). Hoewel beide verklaringen mogelijk zijn, gezien de bodemgesteldheid, geeft Heyse (1989b, p. 61) de voorkeur aan de betekenis van grensscheiding waardoor het toponiem kan verklaard worden als ‘grensscheidende heuvel’.

* Rik Thomas, Tussen schachttoren en steenstort : oorsprong en verleden van een zwarte berg, zijn zwart goud en de mijnwerkers die er leefden. Opglabbeek. ISBN 90-807338-1-4.
** Elien Ranson, Historisch-geografisch onderzoek naar de relatie tussen toponiemen en het landschap in het studiegebied gelegen in de gemeentes Moerbeke, Stekene en Sinaai. 2011. Masterproef.
http://lib.ugent.be/fulltxt/RUG01/001/787/501/RUG01-001787501_2012_0001_AC.pdf


"swaerde", "zwoerd", Bron: Middelnederlandsch Woordenboek, 1300-1500, Geïntegreerde Taal-Bank
Artikel 2, http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=MNW&id=56479

Bron: Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
Artikel 2, http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M090749

+++

+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zwad




zwadkeerder
zwad•keer•der

█ Zelfstandig naamwoord

1. Beugel aan een zeis die het zwad tijdens het maaien keert.

■ Synoniemen: jager, toejacht, toejager
■ Synoniem, indien groot en gemaakt van hout: wolf



Bron: Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M090233.re.5&article
"jager", Bron: Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M028581&article=graszeis&

Verwante termen bij 1:
Duitse term, indien groot en gemaakt van hout: Reff (Nederlands rijf = hark)
www.werkzeuginfos.de/sense-kaufen/
www.dwds.de/wb/Reff

2. Machine die het zwad keert.

Bron: Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M090233.re.5&article

Verwante termen bij 2:
+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zwadkeerder




zwam

█ Zelfstandig naamwoord

Paddenstoel.

Bron: Etymologiebank.nl
www.etymologiebank.nl/trefwoord/zwam

Bron: Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
Artikel 2: http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M090302

Bron: Geïntegreerde Taal-Bank, Instituut voor de Nederlandse Taal
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=results&wdb=wnt%2Cvmnw%2Conw%2Cmnw&uitvoer=HTML&lemmodern=%22zwam%22

Verwante termen:
Duitse term: Schwamm
www.dwds.de/wb/Schwamm

+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zwam




zwamvlok
zwam•vlok

█ Zelfstandig naamwoord

■ Synoniem: mycelium



Bron: Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Zwamvlok

Verwante termen:
Duitse term: Myzel
https://de.wikipedia.org/wiki/Myzel
Engelse term: mycelium
https://en.wikipedia.org/wiki/Mycelium
Franse term: mycélium
https://fr.wikipedia.org/wiki/Mycélium

+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zwamvlok




zwank

█ Bijvoeglijk naamwoord

Buigzaam.

Bron: Middelnederlandsch Woordenboek, 1300-1500, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=MNW&id=56541

Bron: Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M090324

Duits schwingen en Engels swag en swing zijn woordverwant aan zwank.
www.etymonline.com/word/swag
www.etymonline.com/word/swing
www.dwds.de/wb/schwingen

zwenken, Duits schwenken/schwanken
Bron: Etymologiebank.nl
www.etymologiebank.nl/trefwoord/zwenken
www.dwds.de/wb/schwenken

Verwante term: buigbaar
Duitse termen: schwank, schwunk
www.woerterbuchnetz.de/cgi-bin/WBNetz/wbgui_py?sigle=PfWB&lemid=PS06103
www.woerterbuchnetz.de/cgi-bin/WBNetz/wbgui_py?sigle=LothWB&lemid=CS01307
www.woerterbuchnetz.de/cgi-bin/WBNetz/startGlobalSearch.tcl?stichwort=schwunk
www.dwds.de/wb/schwank

+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zwank




zwart residuloog
zwart re•si•du•loog

█ Woordgroep [bijvoeglijk naamwoord + zelfstandig naamwoord]

Bijprodukt in de papierproductie.

www.proz.com/kudoz/english_to_dutch/paper_paper_manufacturing/3211367-black_liquor.html

Verwante term: teer
Duitse term:
https://de.wikipedia.org/wiki/Schwarzlauge
Engelse term:
https://en.wikipedia.org/wiki/Black_liquor
Franse term:
https://fr.wikipedia.org/wiki/Liqueur_noire

+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zwart-residuloog




zwartstreperig
zwart•strē•pe•rig

█ Bijvoeglijk naamwoord

Van hout. Zwarte strepen bevattend.

Houtinfobois.be
www.houtinfobois.be/nl/tools/woordenlijst/#Z
Verwante termen:
+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zwartstreperig




zwemvijver
zwem•vij•ver

█ Zelfstandig naamwoord

■ Synoniem: biologisch zwembad

Een zwemvijver is een vijver waarin ook kan gezwommen worden. De zuivering van het water gebeurt volledig biologisch met een filterende moeraszone. Bron: www.heldervijveren.com/nl/vijverinfo/zwemvijver

Verwante termen:
Duitse term: Schwimmteich
https://de.wikipedia.org/wiki/Schwimmteich
Engelse termen: natural pool, natural swimming pool
https://en.wikipedia.org/wiki/Natural_pool
Franse termen: baignade biologique, piscine biologique
https://fr.wikipedia.org/wiki/Baignade_biologique

+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zwemvijver




zwerfafval
zwerf•af•val

█ Zelfstandig naamwoord

■ Synoniem: zwerfvuil

Kijk bij zwerfvuil.




zwerfhout
zwerf•hout

█ Zelfstandig naamwoord

1. Zwerfvuil in de vorm van hout.

2. Synoniem voor drijfhout, drijvend op het water of aan land gespoeld.

Verwante termen:
Engelse term: driftwood
https://en.wikipedia.org/wiki/Driftwood

+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zwerfhout




zwerfsteen
zwerf•steen

█ Zelfstandig naamwoord

■ Synoniemen: erratisch blok, zwerfblok

Steen of kei die door een gletsjer of ijskap is meegevoerd.

Bron: Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Zwerfsteen

Bron: Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M090542

Bron: Leestekens van het Landschap
www.leestekensvanhetlandschap.nl/zwerfsteen

Bron: Wiktionary
https://nl.wiktionary.org/wiki/zwerfblok

Bron: Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Blok_(afzettingsgesteente)
https://nl.wikipedia.org/wiki/Kei_(afzettingsgesteente)

Bron: Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M090541

Verwante termen:
Duitse term: Findling
https://de.wikipedia.org/wiki/Findling
Engelse term: glacial erratic
https://en.wikipedia.org/wiki/Glacial_erratic
Franse term: bloc erratique
https://fr.wikipedia.org/wiki/Bloc_erratique

+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zwerfsteen




zwerfvuil
zwerf•vuil

█ Zelfstandig naamwoord

■ Synoniem: zwerfafval


Bron: Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Zwerfafval

Verwante term: zwerfhout
Engelse term: litter
https://en.wikipedia.org/wiki/Litter

+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zwerfvuil




zwik

█ Zelfstandig naamwoord



Bron: Etymologiebank.nl
www.etymologiebank.nl/trefwoord/zwik

Verwante termen:
  • plug
  • spon
Duitse termen: Zweck, Zwecke
www.dwds.de/wb/etymwb/Zweck
www.dwds.de/wb/etymwb/Zwecke

+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zwik




zwiksen
zwik•sen

█ Zelfstandig naamwoord

■ Wisselvormen: zwikse, zwiksie, zwiksel, zwikser

Bij een waterput: Paal, balk of stok om water mee boven te halen.

Bron: Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M090659

Bron: Etymologiebank.nl
www.etymologiebank.nl/trefwoord/zwiksen

Verwante termen:
+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zwiksen




zwin

█ Zelfstandig naamwoord

■ Wisselvormen: swin, zwind
■ Synoniem: priel

Een langgerekte, ondiepe geul op het strand, evenwijdig met de kustlijn verlopend. Meer algemeen wordt 'zwin' ook gebruikt voor een getijdengeul of voor een natuurlijke laagte met geulen of kreken in buitendijkse gronden, die ook bij eb met zeewater is gevuld.
Bron: Vlaams Instituut voor de Zee
www.vliz.be/vmdcdata/faq/keywords.php?id=179
www.vliz.be/vmdcdata/faq/keywords.php

Bron: Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Zwin_(zee)
https://nl.wikipedia.org/wiki/Zwinkuil

Bron: Woordenboek der Nederlandsche Taal, 1500-1976, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M090678
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M090679

Bron: Etymologiebank.nl
www.etymologiebank.nl/trefwoord/zwin
www.etymologiebank.nl/trefwoord/zwinden

Bij de lemma's zwin en zwind horen de werkwoorden zwinden en verzwinden, gerelateerd aan de Duitse werkwoorden schwinden en verschwinden.

Zwijn in Zwijnaarde en Zwijndrecht is een afgeleide van zwin.
Bron: Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Zwijndrecht_(Nederland)#Zwin_en_drecht

"swin", Bron: Middelnederlandsch Woordenboek, 1300-1500, Geïntegreerde Taal-Bank
http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=MNW&id=56827&article=waterleiding

"gezwind", Bron: Etymologiebank.nl
www.etymologiebank.nl/trefwoord/gezwind

"mui", Bron: Wikipedia
https://nl.wikipedia.org/wiki/Suatiegeul

Een mui is een diepere strook in de zeebodem waar het water krachtig richting zee stroomt. Deze krachtige stroom noemt men een muistroom.
Bron: Vlaams Instituut voor de Zee
www.vliz.be/seafetyfirst/informatieplatform-gevaren-van-de-zee

"muistroom", Bron: Wikipedia https://nl.wikipedia.org/wiki/Muistroom

Over de muistroom: "Zwem niet te dicht bij strandhoofden! Het is een raad die je beter niet in de wind slaat. Oorzaak zijn de muistromen die aan onze kust nietsvermoedende baders zeewaarts kunnen meesleuren. Ze ontstaan op een natuurlijke wijze in kustzones met veel wind, getij en golven. De benaming is afgeleid van het begrip mui. Een mui is een geul op het strand en de vooroever die loodrecht op de kust is gericht en waarlangs een belangrijk deel van de afvoer van het water naar de zee plaatsvindt."
Bron: Vlaams Instituut voor de Zee
PDF-bestand: www.vliz.be/docs/zeekrant/zeekrant2008.pdf

Nederlands mui, Duits Priel
https://de.wikipedia.org/wiki/Priel

Verwante termen:
Duitse term: Schwund
www.duden.de/rechtschreibung/Schwund
www.dwds.de/wb/Schwund
www.dwds.de/wb/schwinden
www.dwds.de/wb/verschwinden

+ Lemmaschakel: www.termenvanboheest.org/z#zwin